Vida kurdu sineği nedir? Et mi yiyor?

Amerika Birleşik Devletleri’nin en büyük sığır üreticisi eyaletlerinden biri olan Teksas, tıp ve hayvancılık dünyasını alarma geçiren bir gelişmeyle sarsıldı. Larvaları canlı doku ve etle beslenen, ülkede onlarca yıl önce tamamen eradike edildiği (kökünün kazındığı) açıklanan tehlikeli bir parazit sinek türü, Güney Teksas’taki bir hayvanda yeniden ortaya çıktı.

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından yapılan resmi açıklamada; Teksas’ın güneyinde, Meksika sınırına yaklaşık 80 kilometre mesafedeki LaPryor yerleşim yerinde Yeni Dünya vida kurdu (NWS) sineğinin varlığı doğrulandı. Üç haftalık bir buzağıda saptanan bu vakanın, bölgede 1966 yılından bu yana görülen ilk vaka olduğu açıklandı.

İşte hayvancılık endüstrisini tehdit eden “et yiyen” parazit skandalına dair atılan acil adımlar, karantina şartları ve insan sağlığına yönelik olası riskler…

“Gıdayı İstila Etmedi, Karantina İlan Edildi”

Vakaya ilişkin açıklamalarda bulunan ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins, parazit larvalarının çiftlik hayvanları için ciddi bir tehdit oluşturmasına rağmen gıda zincirini istila etmediğinin altını çizdi. Enfeste olan 3 haftalık buzağının uygun tedaviyle iyileşmesinin beklendiğini söyleyen Rollins, “Bu istilanın, zararlının ülkemize yeniden tamamen yerleşmesiyle sonuçlanacağına inanmak için hiçbir neden yok. Bakanlık olarak hazırlıklarımıza güveniyoruz, toplu bir istila tehdidi bulunmuyor” diyerek kamuoyunu sakinleştirmeye çalıştı.

Ancak tedbiri elden bırakmayan Teksas Eyalet Veterineri Bud Dinges, vakanın odak noktasını merkez alarak 20 kilometrelik bir karantina bölgesi ilan etti. Alınan karara göre, bu karantina alanının dışına çıkarılacak tüm sıcak kanlı hayvanların (evcil hayvanlar da dahil) sıkı bir veteriner muayenesinden geçirilmeden taşınması tamamen yasaklandı.

Yeni Dünya Vida Kurdu Nedir ve Nasıl Beslenir?

Yeni Dünya vida kurdu, yaşam döngüsünü tamamlayabilmek için mutlaka sıcak kanlı hayvanların veya insanların canlı dokularına ihtiyaç duyan parazitik bir sinek türüdür.

• Açık Yaralara Yumurtluyor: Dişi sinek, yumurtalarını hayvanların ya da insanların vücudundaki açık yaralara, kesiklere veya mukozalara (ağız, burun, göz vb.) bırakıyor.

• Canlı Dokuyu Yiyorlar: Yumurtadan çıkan larvalar (kurtçuklar), çevredeki canlı dokuyu ve eti yiyerek besleniyor ve büyüyor. Bu durum, zamanında müdahale edilmezse hayvan ölümlerine ve ciddi doku kayıplarına yol açıyor.

Zararlı, 1960’lar ve 1970’lerde yürütülen kitlesel programlarla ABD genelinde neredeyse tamamen yok edilmişti. Ülkede son büyük salgın Eylül 2016’da Florida Keys’teki yabani geyikler arasında görülmüş ve kısa sürede kontrol altına alınmıştı. Ancak parazit, Güney Amerika ve Karayipler’de endemik olmayı sürdürürken, son 5 yılda Orta Amerika ve Meksika genelinde yeniden yayılma eğilimine girdi.

Kimyasal Kullanmadan Savaş: Kısır Böcek Tekniği (SIT)

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, bu parazitle mücadeledeki en etkili silah kimyasal pestisitler değil, radyasyon teknolojisidir. Kısır Böcek Tekniği (SIT) adı verilen bu yöntemde; laboratuvar ortamında radyasyonla kısırlaştırılmış erkek sinekler doğaya salınıyor.

Hayatları boyunca yalnızca bir kez çiftleşen dişi sinekler, bu kısır erkeklerle eşleştiğinde yumurtaları açılmıyor. Böylece popülasyon doğal bir döngüyle zaman içinde sıfırlanıyor. ABD, sineğin sınırdan sızmasını engellemek için bu biyolojik yöntemi aktif olarak kullanıyor. Aynı teknik; Zika, dang humması ve sarıhumma taşıyıcısı olan Asya kaplan sivrisineğine karşı da uygulanıyor.

İnsanlar İçin Riskler ve Belirtiler Neler?

Sağlık otoriteleri, larvaların insandan insana bulaşmadığını ve genel halk sağlığı için riskin oldukça düşük olduğunu belirtiyor. Ancak, hayvancılıkla uğraşanlar, çiftlik çalışanları veya sineğin bulunduğu endemik bölgelere (Orta/Güney Amerika) seyahat edenler risk grubunda yer alıyor. Özellikle açık havada uyuyan kişiler sineğin hedefi olabiliyor.

Enfeksiyon ve Enfestasyon Belirtileri Şunlardır:

• Açık yaralarda, ağız, burun, kulak, göz veya genital bölgede gözle görülür kurtçuklar ya da deri altında hareket hissi,

• Nedeni açıklanamayan, şiddetli ağrılı ve bir türlü iyileşmeyen yaralar veya ülserler,

• Enfeksiyonun geliştiği bölgeden gelen kötü kokulu akıntılar ve ani kanamalar.