ABD-İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından Washington yönetiminin bölgedeki temas trafiği hız kazandı. Habere göre Donald Trump, pazar günü Irak’taki iki ana Kürt siyasi hareketinin liderleriyle ayrı ayrı telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi üç kaynağın aktardığına göre temaslar “hassas” nitelikteydi. Kaynaklar, görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşamayacaklarını belirtti.
Barzani ve Talabani ile temas
Trump’ın, Irak Kürdistan Bölgesi siyasetinin iki kilit ismi olan Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile görüştüğü ifade edildi. Telefon diplomasisinin, Trump’ın cumartesi günü İran’a yönelik saldırılara onay vermesinden bir gün sonra gerçekleştiği kaydedildi.
Irak Kürtleri, İran-Irak sınırı boyunca konuşlu binlerce silahlı unsura sahip olmaları ve stratejik bölgeleri kontrol etmeleri nedeniyle savaşın seyri açısından kritik görülüyor. Ayrıca Irak’taki Kürtlerin, İran’daki Kürt azınlıkla yakın bağları bulunuyor.
Netanyahu’nun aylar süren kulisi
Kaynaklardan biri, söz konusu telefon görüşmelerinin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun aylardır perde arkasında yürüttüğü yoğun lobi faaliyetlerinin sonucu olduğunu ileri sürdü.
İsrail’in, Suriye, Irak ve İran’daki Kürt gruplarla onlarca yıldır güvenlik, askeri ve istihbarat alanında yakın ilişkiler yürüttüğü biliniyor.
Bir ABD’li yetkili, özellikle Netanyahu’nun Kürtlerin bir noktada sahneye çıkacağı ve ayaklanacağı yönünde bir kanaate sahip olduğunu söyledi. Aynı yetkili, Netanyahu’nun Beyaz Saray’da Trump ile yaptığı ilk uzun görüşmede Kürt kartını ayrıntılı şekilde gündeme getirdiğini belirtti. Netanyahu’nun olası senaryolara ilişkin kapsamlı planlama yaptığı ve hangi Kürt grubunun nerede devreye girebileceğine kadar hesaplamalar sunduğu öne sürüldü.
Beyaz Saray’dan temkinli açıklama
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Kürt liderlerle yaptığı görüşmelere ilişkin soruya ayrıntı vermekten kaçındı. Leavitt, Trump’ın son günlerde bölgedeki birçok müttefik ve ortakla temas halinde olduğunu söylemekle yetindi.
İranlı Kürt gruplar harekete geçti
Savaşın başlamasından altı gün önce, Irak’ta barınan beş İranlı Kürt muhalif grup, İran’a karşı mücadele amacıyla “İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu”nun kurulduğunu duyurmuştu.
Irak Kürdistan Bölgesi’nde konuşlu Kürdistan Özgürlük Partisi ise geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada Tahran yönetimini füze ve İHA’larla kendilerine yönelik bir misilleme saldırısı başlatmakla suçladı.
Peşmerge faktörü
2003’te Saddam Hüseyin rejimini deviren ABD işgalinin ardından Irak’ın kuzeyinde özerk bir yönetim kuran Kürtler, “ölüme gidenler” anlamına gelen peşmerge güçleriyle uzun yıllara dayanan savaş tecrübesine sahip. Peşmerge birlikleri, Irak iç savaşında ve Suriye’de IŞİD’e karşı mücadelede aktif rol oynamıştı.
Yetkililere göre sahada tecrübeli ve organize bir kara gücünün devreye girmesi, cumartesi günü başlayan ABD-İsrail hava harekatına kritik bir boyut kazandırabilir. ABD, 2001 Afganistan savaşında da yoğun hava desteğiyle birlikte yerel etnik unsurların kara operasyonlarından yararlanmıştı.
Türkiye ile gerilim ihtimali
Kürt unsurların olası rolü, ABD ve NATO müttefiki Türkiye ile ilişkiler açısından da hassasiyet taşıyor. Kürt gruplarla Ankara arasındaki gerilim biliniyor.
Bir kaynak, Trump’ın Kürt liderlerle görüştüğünü ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de temas kurduğunu aktardı.
Öte yandan İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu’nun ilanının, sürgündeki devrik şahın oğlu Rıza Pehlevi liderliğindeki muhalif grupla da gerilim yarattığı belirtildi.
Kürtler sahaya iner mi?
Habere göre bazı ABD’li siyasetçiler, Netanyahu’nun İran’a karşı silahlı ayaklanmaya katılabilecek Kürt sayısını abartmış olabileceğini düşünüyor. Bir yetkili, bu ihtimalin tamamen yok sayılamayacağını ifade etti.
Aynı yetkili, Kürtlerin savaşta ya da savaş sonrası İran’da nasıl bir rol oynayacağının henüz net olmadığını belirtti.
Savaşın seyri belirsizliğini korurken, Kürt faktörünün bölgedeki güç dengelerini nasıl etkileyeceği önümüzdeki günlerde daha netleşecek.
The post Trump, İran savaşı çabaları kapsamında Barzani ve Talabani ile görüştü first appeared on Kanal 3 Tv.
