Yazar: admin

ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerden gelen haber akışı fiyatlamalar üzerindeki etkisini sürdürüyor. Uzlaşı masasında iki ülkenin özellikle nükleer ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konularında restleşmesiyle tırmanan gerilim dünkü görüşmelerde bir miktar yatıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray önünde yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Washington ile temasa geçtiğini ve bir anlaşmaya varmaya istekli olduklarını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da görüşmelerde çok ilerleme kaydedildiğini ancak görüşmelerin devamı ve olası anlaşmanın İran’a bağlı olduğunu savundu.

Bu süreçte Trump, Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD donanmasının bir “abluka” başlattığını açıklarken, İran’ın nükleer konusunda uzlaşıya yanaşmaması durumunda herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını ifade etmişti.

Görüşmelerde “anlaşma” söyleminin giderek daha sık dillendirilmesiyle birlikte, yatırımcılar geçen hafta sağlanan ateşkesin korunacağına yönelik temkinli iyimserliğini sürdürüyor.

New York borsasında dünkü işlemlerde pozitif bir görünüm oluşurken, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri çatışmanın başladığı 28 Şubat’tan bu yana oluşan kayıplarını tümüyle telafi etti.

Analistler, piyasaların gelen olumlu haberleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirterek, Pakistan’daki görüşmeden bir anlaşma çıkmasa bile bu görüşmenin bölgedeki gerilimin çözüme kavuşturulması için bundan sonra da adımlar atılacağına dair beklentileri güçlendirdiğini ifade etti.

Washington ile Tahran’ın barış görüşmelerinde ilerleme sağlayacağına yönelik iyimserliklerle petrol fiyatlarında gözlenen geri çekilme de piyasalarda risk iştahını destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıktı.

Mevcut ateşkesin korunacağı ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatlarının yeniden ivme kazanabileceğine yönelik beklentilerle Brent petrolün varil fiyatı 94 dolara çekildi.

Analistler, enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin küresel enflasyon açısından temel risk unsuru olmayı sürdürdüğüne işaret ederek, savaşla birlikte hızla yükselen petrol fiyatlarının kalıcı olarak gerilemesinin zaman alabileceğini belirtti.

ABD’de enflasyonun gelecek aylardaki seyrine ilişkin belirsizlikler sürerken, bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin bu görünüm hakkında önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar atacağı adımlara ilişkin belirgin bir değişim gözlenmedi. Beklentiler genel olarak bankanın temkinli duruşunu koruyacağı yönünde şekilleniyor.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Bahar Toplantıları, Orta Doğu’daki gerilimin gölgesinde başladı.

Toplantılarda, küresel enerji ve tedarik zincirlerinde tahribata yol açan Orta Doğu’daki çatışmaların yerini geçici ateşkesin ardından temkinli bekleyişe bıraktığı bir dönemde dünya ekonomisinin aktörleri bir araya geliyor.

Söz konusu toplantılarda Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey dahil olmak üzere birçok önde gelen merkez bankası başkanı konuşma yapacak.

Bu gelişmelerle ABD’de tahvil piyasalarında alıcı bir seyir izlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28 seviyesine indi.

Savaşın sona ereceğine dair beklentiler ve petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enflasyon baskılarının azalabileceği düşünceleriyle altının ons fiyatı yeni işlem gününe yüzde 0,6 artışla 4 bin 768 dolardan başladı.

Dün yüzde 0,2 düşüşle 98,3 seviyesine inen dolar endeksi, yeni günde yatay seyrediyor.

Kurumsal tarafta ise Goldman Sachs’ın hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine karşın yaklaşık yüzde 2 azalışla günü tamamladı.

Dün S&P 500 endeksi yüzde 1,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,23 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,63 yükselişle kapanırken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa’da ECB Başkanı Lagarde’ın mesajları bekleniyor

Avrupa borsalarında dün negatif bir görünüm öne çıkarken, gözler ECB Başkanı Lagarde’ın bugün IMF ve Dünya Bankasının Bahar Toplantılarında yapması beklenen konuşmaya çevrildi.

Analistler, olumlu haber akışının seans sonrasına denk gelmesi nedeniyle Avrupa borsalarında fiyatlanamadığını belirtti.

Hürmüz Boğazı etrafındaki risklerin tamamen ortadan kalkmaması, Avrupa’da enerji şirketlerinin karlılık beklentilerini desteklemeye devam ediyor. Avrupa’daki büyük enerji şirketlerinin hisse performansını takip eden STOXX Europe 600 Petrol ve Gaz endeksi yüksek seyrini korumayı sürdürüyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,26, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,29, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi de yüzde 0,17 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

ABD-İran krizinin çözüleceğine dair umutlarla ABD’de görülen alıcılı seyir, yeni işlem gününde Asya borsalarına da taşındı.

Bölgede teknoloji öncülüğünde yükselişler öne çıkarken, Güney Kore’de SK Hynix hisseleri yüzde 8,1, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,6 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 2,9 prim yaptı.

Petrol fiyatları ve dolar endeksindeki geri çekilme bölgede enflasyon risklerini bir miktar azaltırken, Japon tahvillerinde alıcılı bir seyir izleniyor. Japonya’nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,83’e, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 2,4’e geriledi. Ülkede 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri güçlenen enflasyon endişeleriyle yaklaşık son 30 yılın zirvelerini görmüştü.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Japon ekonomisinin bir takım zayıflıklarla orta düzeyde olsa da ılımlı şekilde toparlandığını belirtti.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Çin’de mart ayında ihracattaki yavaşlama ve ithalattaki artışın etkisiyle dış ticaret fazlası beklentilerin üzerinde daraldı. Ülkenin dış ticaret dengesi martta 51,1 milyar dolar fazla verdi. Önceki ay ülkede dış ticaret dengesi 90,9 milyar dolar fazla kaydetmişti.

Ülkenin dış ticareti Orta Doğu’daki tedarik kesintileriyle bağlantılı olarak artan hammadde ve enerji maliyetlerinin olumsuz etkileriyle karşı karşıya kaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.

TCMB Başkanı Karahan New York’ta ilk sunumunu gerçekleştirdi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,11 değer kaybederek 14.058,51 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,7 yükseldi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD programı kapsamında New York’ta ilk sunumunu gerçekleştirdi.

Karahan sunumunda, enflasyon ve makroekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dolar/TL, dün günü 44,6700’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,7160’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

15.30 ABD, mart ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması

AA muhabirinin Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlediği bilgilere göre, ocak-mart döneminde 73 ülke ve serbest bölgeye toplam 7 bin 382 ton ürün gönderildi.

Antep fıstığı, kuru kayısı, kuru incir ve ceviz gibi ürünler ihracatın büyük bölümünü oluşturdu.

Antep fıstığı lider

Söz konusu dönemde en fazla gelir 25 milyon 467 bin dolarla Antep fıstığından elde edildi. Kuru kayısı 20 milyon 775 bin dolarla ikinci, kuru incir ise 9 milyon 276 bin dolarla üçüncü sırada yer aldı.

Ürün bazında miktar düşüşleri dikkati çekerken, don ve kuraklığın etkisiyle Antep fıstığı ihracatında miktar bazında yüzde 60,4, kuru kayısıda ise yüzde 71,6 düşüş yaşandı. Buna karşılık ceviz ihracatında yüzde 198,9, kuru incirde ise yüzde 35,2 artış kaydedildi.

Avrupa pazarı öne çıktı

En fazla ihracat Avrupa ülkelerine yapıldı. Bölgeden Avrupa’ya 39 milyon 127 bin dolarlık kuru meyve satıldı.

Ülke bazında ise Almanya 14 milyon 749 bin dolarla ilk sırada yer aldı. İtalya’ya 9 milyon 599 bin dolar, Fransa’ya ise 5 milyon 37 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Kuraklık üretimi etkiledi

Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Murat Bakır, AA muhabirine, geçen yıl yaşanan kuraklık ve don olaylarının üretimi olumsuz etkilediğini ve bunun ihracat rakamlarına yansıdığını söyledi.

Bakır, Antep fıstığı ve kuru kayısı üretimindeki düşüşün genel ihracatı aşağı çektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Geçen yıl kurak bir dönemdi. Kuraklık nedeniyle kuru meyve grubunda ciddi sıkıntılar yaşandı. Kayısı neredeyse yok denecek kadar azdı, Antep fıstığında da eksik hasat oldu. Bu durum ihracat rakamlarını da etkiledi. Ancak bu yıl verimli bir dönem bekliyoruz.”

Stoklar devreye girdi

Bakır, üretim sıkıntısı yaşanan ürünlerde bir süredir stokların devreye girdiğini, bu yıl yapılacak üretimlerin ihracat veriminin 2027’de alınmasının hedeflendiğini anlattı.

Antep fıstığında 1 milyon tonun üzerinde hasat beklendiğini vurgulayan Bakır, “Bu üretimler ihracatımızı da olumlu yönde etkileyecek. Ürün değerli olduğu için rakamlarımızı da yükseltecek. Ürünlerimizin kalitesini tüm dünyada tanıtarak marka olmaya devam etmek istiyoruz.” diye konuştu.

AB Konseyi, çelik sektörünü küresel kapasite fazlasına karşı korumak için hazırlanan plan konusunda Avrupa Parlamentosu ile yapılan müzakerelerde anlaşma sağlandığını duyurdu.

Buna göre, AB çelik sektörünü küresel aşırı üretim ve ticaret sapmasına karşı koruyacak yeni bir çerçeve oluşturulacak.

Yeni sistemde gümrüksüz çelik ithalatı yılda 18,3 milyon tonla sınırlanacak. Böylece gümrüksüz ithalat miktarı 2024 yılına kıyasla yüzde 47 azaltılmış olacak ve kota dışı gümrük vergisi yüzde 50’ye yükseltilecek.

Önlemlerin çevresinden dolaşılmasını önlemek ve tedarik zinciri şeffaflığını artırmak için çeliğe “erit ve dök” şartı getirilecek. AB, çelik tedarik zincirinde izlenebilirlik ve şeffaflığı artırmak amacıyla “eritme ve dökme” şartını devreye alacak.

Düzenlemenin, AB kurumları tarafından resmen onaylanmasının ardından mevcut çelik koruma önleminin sona ereceği 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Çelik, savunma dahil olmak üzere stratejik açıdan önemli birçok sektörde kullanılması nedeniyle AB ekonomisi için temel ürünler arasında yer alıyor.

AB, dünyanın üçüncü büyük çelik üreticisi konumunda ancak son dönemde AB ucuz ithal çelik ürünlerle rekabette sorun yaşıyor. 20’den fazla AB ülkesinde faaliyetteki çelik sektörü 300 bin kişiye doğrudan, 2,5 milyon kişiye de dolaylı olarak istihdam sağlıyor.

Sektör sıklıkla AB’den korunma önlemleri talep ediyor.

AB çelik üreticileri, artan ithalat ve ABD tarafından uygulanan yüzde 50’lik gümrük vergileri nedeniyle yalnızca yüzde 65 kapasiteyle faaliyet gösteriyor.

Yeni önlemlerle, kapasite kullanımının yüzde 80’e çıkarılması da hedefleniyor.

Yumaklı, NSosyal hesabından Kastamonu’da yapılan Devrekani Besi Organize Tarım Bölgesi’ne ilişkin paylaşımda bulundu.

Projenin yatırım tutarına dikkati çeken Yumaklı, “Kastamonu’nun bereketli toprakları 784 milyon liralık dev yatırımla hayvancılığın merkezlerinden biri oluyor.” ifadesini kullandı.

Yumaklı, projenin detaylarına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Devrekani Besi Organize Tarım Bölgemizin altyapı inşaatında yüzde 92 seviyesine ulaştık. Kısa sürede yatırımcıların hizmetine sunulacak OTB, tamamen faaliyete geçtiğinde 19 bin 100 baş kapasiteye ve yıllık 8 bin 500 ton et üretimine ulaşacak. 1500 kişiye doğrudan istihdam sağlayacak. Üretim gücümüzü artırıyor, gıda arz güvenliğimizi teknoloji ve modern altyapı ile inşa ediyoruz.”

Wright, Semafor World Economy Konferansı kapsamında yaptığı konuşmada, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji fiyatları üzerine etkisini değerlendirdi.

İran ile yaşanan gerilimin onlarca yıldır enerji arzı açısından risk oluşturduğunu belirten Wright, Donald Trump yönetiminin bu sürecin geçici etkiler yaratacağını öngördüğünü dile getirdi.

Wright, “Hürmüz Boğazı’ndan anlamlı gemi trafiği sağlanana kadar enerji fiyatlarının yüksek ve hatta artıyor olduğunu görebiliriz. Petrol fiyatlarının zirve yapması da muhtemelen önümüzdeki birkaç hafta içinde gerçekleşecek.” ifadelerini kullandı.

Fiyatların düşüşe geçmesinin ise savaşın sona ermesine bağlı olduğunu aktaran Wright, yaz aylarına kadar düşüş görmenin “iddialı” olacağını söyledi.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle Basra Körfezi’nin ağzında Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağlayan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, enerji piyasalarında krize yol açmıştı.

ABD Başkanı Trump, İran’la Pakistan’da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün TSİ 17.00’de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.