ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu alıkoyması (3 Ocak 2026) ve İran’a yönelik gerçekleştirdiği hava saldırıları (Mart 2026), Vesfalya Antlaşması ve modern uluslararası hukuk düzeninin temel taşlarını sarsan olaylar olarak kayıtlara geçti.
1648 Vesfalya Antlaşması’nın en temel ilkesi, bir devletin sınırları içinde ne yaparsa yapsın, başka bir devletin ona müdahale edemeyeceğidir.(Kral kendi krallığının imparatorudur). Vesfalya sistemi, devletler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde diplomasi masasını “kutsal” bir zemin olarak görürdü. Diplomasi, savaşın alternatifiydi.
Modern uluslararası hukuk da, 1945 tarihli BM Şartı ile devletlerin egemen eşitliği ve toprak bütünlüğü ilkesi üzerine inşa edilmişti. (26 Haziran 1945’te San Francisco’da 50 ülke tarafından imzalanan ve 24 Ekim 1945’te yürürlüğe giren BM Şartı, Birleşmiş Milletler’in temel kurucu antlaşmasıdır. II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası barış ve güvenliği sağlamak, insan haklarını korumak ve devletler arası işbirliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan bu belge, Güvenlik Konseyi’nin veto yetkisine sahip 5 daimi üyesini ‘ABD, eski SSCB, İngiltere, Fransa, Çin’ belirledi)
VESFALYA ANLAŞMASI’NA GÖRE DURUM
ABD ve İsrail’in “rejim değişikliği” hedefiyle başlattığı bu operasyonu Vesfalya Anlaşması kapsamında ele alırsak:
1-Saldırı ile egemenlik bir hak olmaktan çıkıp, hegemonik güçlerin onayına bağlı bir “imtiyaz” haline getirmiştir.
2- Cenevre’deki müzakereler devam ederken, yani masada el sıkışma ihtimali varken operasyon yapılması, diplomasiyi bir “çözüm aracı” olmaktan çıkarıp, bir “askeri aldatma” taktiğine dönüştürmüştür.
3-Önce Maduro olayı ile yapılan denemeden sonra şimdi Ayetullah Ali Hamaney’in ailesiyle birlikte hedef alınarak öldürülmesi, “Siyasi Suikast”ı bir devlet politikası ve meşru bir savaş yöntemi olarak tescil etmiştir.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) ŞART’NA GÖRE DURUM
Maduro Olayı: “Devlet Başkanı Bağışıklığı” ve “Kaçırma”
ABD’nin Maduro’yu “narko-terörizm” iddiasıyla operasyon düzenleyerek New York’a getirmesi, şu temel ilkeleri ihlal etmektedir:
BM Şartı Madde 2(4): Üye devletlerin, başka bir devletin siyasi bağımsızlığına karşı kuvvet kullanmasını yasaklar. Bir devlet başkanının zorla alıkonulması, o devletin siyasi bağımsızlığına yönelik en doğrudan saldırıdır.
Diplomatik Bağışıklık: Uluslararası teamül hukukuna göre, görevdeki devlet başkanları “ratione personae” (kişiye bağlı) dokunulmazlığa sahiptir. ABD mahkemelerinin Maduro’yu yargılama girişimi, egemen devletlerin birbirleri üzerinde yargı yetkisi kullanamayacağı ilkesini yok saymaktadır.
Müdahale Etmeme İlkesi: BM’nin 2131 (XX) sayılı kararı, hiçbir devletin başka bir devletin iç işlerine müdahale edemeyeceğini vurgular.
İran’a Yönelik Saldırılar: Meşru Müdafaa mı, Saldırganlık suçu mu?
ABD ve müttefiklerinin İran’a yönelik bombardımanları, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı olmaksızın gerçekleştirildiğinden, hukuki açıdan bu durum şu riskleri barındırıyor:
Meşru Müdafaa Sınırları (Madde 51): BM Şartı, kuvvet kullanımına yalnızca “silahlı bir saldırı gerçekleşmesi durumunda” ve BMGK önlem alana kadar izin verir. “Önleyici saldırı” doktrini, uluslararası hukukta hala tartışmalı ve çoğu zaman yasa dışı kabul ediliyor.
Saldırganlık Suçu: Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) statüsünde tanımlanan saldırganlık suçu, bir devletin başka bir devlete karşı BM Şartı’nı açıkça ihlal eden kuvvet kullanımıdır. BMGK’nın beş daimi üyesinden biri olan ABD’nin bu eylemleri, konseyin “veto” yetkisi nedeniyle cezalandırılamasa da hukuken “yasa dışı” niteliğini korur.
- BM Güvenlik Konseyi’nin İşlevsizleşmesi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)’nın dünya barışını koruma görevi, daimi üyelerin bizzat çatışmanın tarafı olmasıyla tıkanmış durumda. Rusya ve Çin’in bu operasyonlara yönelik sert tepkileri ve ABD’nin veto gücü, uluslararası hukukun yaptırım gücünü zayıflatarak çok kutuplu bir kaos ortamına zemin hazırlıyor.
GİDİŞAT NEREYE DOĞRU EVRİLİYOR
ABD Ulusal İstihbarat Konseyi’nin hazırladığı rapora göre, İran’a yönelik geniş çaplı bir askeri saldırının bile rejimi devirmesi düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. The Washington Post’un aktardığı raporda, dini lider Hamaney’in öldürülmesine rağmen rejimin devamını sağlayacak mekanizmaların devreye gireceği belirtiliyor. Associated Press’in haberine göre, ABD istihbaratına yakın 2 yetkili, Rusya’nın İran’a, bölgede bulunan Amerikan savaş gemileri, uçakları ve askeri varlıklarıyla ilgili bilgiler sağladı öne sürüyor.
Ayrıca, Trump’ın politikalarının Avrupa ülkelerini Çin’e yaklaştırdığı, yani Batı ittifakını salladı ve safların değişmesine neden olduğu iddia ediliyor.
TRUMP VE NETANYAHU TUZAĞA DÜŞTÜ
Iraklı askeri analist SÜLEYMAN EL FAHD, savaşa ilişkin gelişmeleri özetle şöyle değerlendiriyor:
İran, ABD’nin daha önce hiç tanık olmadığı kadar büyük eş zamanlı ve geniş çaplı bir karşı saldırı başlattı. Bölgedeki ABD askeri üsleri ağır bombardıman altına tutuldu. Wall Street Journal’a konuşan bir ABD’li yetkili, ordunun İran’ın kapasitesi karşısında şokta olduğunu belirtti. İran; Ürdün, Irak, Katar, BAE, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki tüm Amerikan üslerini hedef aldı İran’ın Körfez’deki ABD Üslerini Vurmaktaki asıl edefi eydi? En stratejik hedef, Körfez ve İsrail’in kuzeyindeki Amerikan radarlarını kör etmekti ve bu hedef başarıldı. Özellikle Katar’da bulunan, 5000 km menzilli ve balistik füzeleri takip etmek için kullanılan, 1.1 milyar dolar değerindeki bölgenin en büyük radarı FP-132 tamamen imha edildi. Böylece, İsrail ve ABD uçak gemileri korumasız ve şaşkın durumda kaldı. İnisiyatifi ele İran’ın siber saldırıları nedeniyle İsrail savunma sistemleri “kör” oldu. Şimdi, hassas, sıvı yakıtlı ve ağır harp başlıklı en tehlikeli füzeler doğru zamanı bekliyor. Jeopolitik Dengeler Alt Üst Oldu. Şu an Trump şokta; Amerikan ordusunun gururu kırıldı ve hayalet uçakları (stealth), İran radarları için kolay bir hedef haline geldi. Çin, ABD askeri varlıklarını izleyip İran’a bildirerek savaşın bir parçası haline geldi. Çin biliyor ki asıl hedef Pekin’i kuşatmak ve İpek Yolu’nu kesmek. BUGÜN SADECE MİLYARLARCA DOLARLIK RADARLAR DÜŞMEDİ, DÜNYANIN JEOPOLİTİK HARİTASI YENİDEN ÇİZİLDİ.
TARİHE TANIKLIK EDİYORUZ.
İsrailli gazeteci ve dünyanın en saygın Yahudilerinden biri olan ALON MİZRAHİ de, Telegram hesabından yaptığı açıklamada şöyle diyor: İran, herkesin şaşkınlığına rağmen, Amerikan üslerini o kadar kapsamlı, o kadar büyük ölçekte ve o kadar kararlı bir şekilde yok ediyor ki, dünya buna hazır değil. İran, 4 gün içinde bölgedeki askeri hakimiyet alanını genişletmeyi başardı. ABD daha önce hiç böyle bir şey yaşamadı. Askeri durum o kadar ciddi ki, sansür bu savaşla ilgili neredeyse tüm yeni bilgileri engelliyor. Fark ettiyseniz, her geçen gün daha az bilgi alıyoruz. Bu savaşın ne kadar umutsuz olduğunu anlamak için, dördüncü günde Trump yönetiminden en akıl almaz öneri ve fikirleri duyuyorsunuz. ABD VE İSRAİL BU SAVAŞI KAYBETTİ.
SONUÇ
Sonuç olarak ÖNGÖRÜMÜ şöyle ifade edebilirim: İran’daki yönetim ve rejim emperyalizmin bir ürünüdür. 1979 yılında İran’daki monarşik düzeni yıkıp, onun yerine teokratik bir düzen kuran Ayetullah Humeyni, onlarca yıl ABD, CIA ve NATO tarafından korunup kollandı. ABD’nin ve İsrail’in emperyalist çizgisi ise, dünyada zulümler, adaletsizlikler, yıkımlar ve sömürüye yol açtı.
Gidişat şunu gösteriyor ki; bu savaş, BASKICI İRAN REJİMİNİN İNSAN HAKLARINA SAYGI YÖNÜNDE GEVŞEMESİNİ, DÜNYA DENGELERİNİN İSE YENİ BİR DÜZENE EVRİLMESİNİ SAĞLAYACAK.
—
remzidilan_48@hotmail.com
The post TRUMP’UN KÖTÜ SINAVI VE YENİ DÜNYA DÜZENİ first appeared on Kanal 3 Tv.
