Yazar: admin

Afyonkarahisar’da sevgilisine sinirlenen genç kadın, eline aldığı çekiçle öfkesini sevgilisinin aracı ve tamirhane dükkanından çıkardı.

Olay, Emirdağ Sanayi Sitesi’nde meydana geldi. İddiaya göre, A.Y. isimli genç kız ile sevgilisi H.G. arasında bilinmeyen bir sebeple tartışma çıktı. Tartışmanın ardından sinirlenen genç kadın, H.G.’nin dükkanına giderek, eline aldığı çekiçle iş yerinin camlarını kırıp, sevgilisinin aracına zarar verdi. A.Y.’nin sinir krizi geçirerek aracın camlarına çekiçle vurduğu anlar ise çevredekiler tarafından cep telefonu kamerası ile görüntülendi. Olayla ilgili tarafların birbirlerinden şikayetçi olup olmadıkları ise bilinmiyor.

Eurostat verilerine göre, AB’nin toplam LNG ithalatı bu yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5,2 artarak rekor seviyeye ulaşırken, savaş öncesindeki 2021’in ilk çeyreğine göre yüzde 121 yükseldi.

AB’nin boru hattı yoluyla gaz ithalatı ise bu yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda sınırlı artış gösterirken, LNG’ye yönelişin etkisiyle savaş öncesi döneme kıyasla yaklaşık yarı yarıya geriledi. Savaş öncesinde AB’nin LNG ithalatında ABD’nin payı yüzde 24,1, Rusya’nın payı ise yüzde 21,2 seviyesindeydi. Ancak ABD’nin payı bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 57,4’e yükseldi. Rusya’nın payı yüzde 17,3’e gerilemesine rağmen ülke AB’nin ikinci büyük LNG tedarikçisi olmayı sürdürdü. Avrupa’ya ulaşan Rus LNG’sinin büyük bölümünü sağlayan Yamal LNG tesisi, Moskova’nın AB LNG pazarındaki ağırlığını korumasında önemli rol oynadı.

Kpler verilerine göre, Avrupa’ya ulaşan Rus LNG’sinin büyük bölümünü sağlayan Yamal LNG tesisinden AB’ye yapılan sevkiyatlar yılın ilk yarısında yaklaşık 9,9 milyon tona ulaşarak rekor kırdı. Bu miktar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artışa karşılık geldi. Böylece, söz konusu tesisten Avrupa’ya sevkiyatlar 2021’in ilk yarısındaki 7,7 milyon tondan bu yılın ilk yarısında 9,9 milyon tona yükselerek savaş öncesi döneme göre yaklaşık yüzde 29 arttı.

Rus LNG’sine yönelik aşamalı çıkış planı uygulanıyor

AB, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından enerji yaptırımlarını genişletirken, LNG ithalatına yönelik kısıtlamalar diğer enerji ürünlerine kıyasla daha sınırlı kaldı. Birlik, Haziran 2024’te Rus LNG’sinin AB limanları üzerinden üçüncü ülkelere yeniden yüklenmesini yasaklarken, üye ülkelerin kendi tüketimlerine yönelik ithalatı kapsam dışında bırakmıştı. Ancak AB bu yıl kabul ettiği düzenlemeyle Rus LNG ithalatının 2027’ye kadar tamamen sonlandırılması karara bağladı.

“Yamal LNG tesisinden Avrupa’ya yapılan güçlü sevkiyatlar bizi şaşırtmıyor”

AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Londra merkezli ICIS’in Küresel LNG Uzmanı Ed Cox, Rus LNG akışlarının güçlü seyrini koruduğunu ancak Avrupa’nın enerji tedarikinde Rusya’nın rolünün geçmişe kıyasla belirgin şekilde azaldığını söyledi.

Cox, Yamal LNG tesisinden AB ülkelerine yönelik yüksek sevkiyatların uzun vadeli sözleşmeler nedeniyle beklenen bir gelişme olduğunu belirterek, “Bu yıl Yamal LNG’den Avrupa’ya yapılan güçlü sevkiyatlar bizi şaşırtmıyor. Verilerimiz tesisin yüksek kapasiteyle çalıştığını gösteriyor. AB’nin nisanda kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki sevkiyatları hedef alan önlemleri sınırlı etki yarattı çünkü Yamal ihracatının büyük bölümü uzun vadeli kontratlara dayanıyor.” dedi.

AB’nin Rus LNG’sini aşamalı olarak devreden çıkarma planında şu aşamada değişiklik görmediklerini ifade eden Cox, “Katar’ın Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı LNG ihracatı sınırlı kalırsa bu kararın ertelenmesine yönelik bazı baskılar oluşabilir. Ancak AB, olası arz sıkıntılarına rağmen Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rus LNG’siyle ilişkisini sonlandırma hedefinden geri adım atmıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Cox, Avrupa’nın Rus LNG’sinden uzaklaşmasının en büyük kazananlarından birinin ABD olduğunu vurgulayarak, “Önümüzdeki dönemde Avrupa LNG ithalatında ABD’nin payının daha da artmasını bekliyoruz.” ifadesini kullandı. Avrupa’nın LNG’ye bağımlılığının arttığına işaret eden Cox, bunun özellikle Asya ile rekabeti yoğunlaştırarak bazı riskler yarattığını, ancak piyasanın dengelenmesi ve fiyatların gerilemesi halinde yeni fırsatlar sunacağını ifade etti. “Avrupa’nın LNG’ye yöneliminin en büyük ekonomik kazananı ABD oldu”

Kpler Kıdemli LNG ve Doğal Gaz Uzmanı Charles Costerousse, Rus boru gazına bağımlılığını önemli ölçüde azaltan AB’nin ABD LNG’sine yöneldiğine dikkati çekerek, “Kaybedilen Rus boru gazının büyük bölümü ABD LNG’si ile ikame edildi. Rus LNG’sinin AB ithalat sepetindeki payı büyük ölçüde benzer seviyelerde kalırken, ABD LNG’sinin payı 2021’deki yüzde 27 seviyesinden 2025’te yaklaşık yüzde 60’a yükseldi.” dedi.

Costerousse, Rus LNG’sinin uzun yıllar boyunca AB için güvenilir ve uygun maliyetli bir LNG arz kaynağı olduğunu belirterek, “Rusya’dan halen yasal olarak ithal edilmesine izin verilen yıllık yaklaşık 12-15 milyon tonluk uzun vadeli kontrat hacmi, 1 Ocak 2027 itibarıyla sona erecek. Aynı düzeyde düzenli ve uygun fiyatlı arz sağlayabilecek alternatif tedarikçiler bulmak kolay olmayacak. Altyapı kısıtları ise daha sınırlı bir sorun çünkü AB son yıllarda, kısmen savaşın etkisiyle, yeniden gazlaştırma kapasitesini önemli ölçüde artırdı.” değerlendirmesinde bulundu. Avrupa’nın LNG’ye yönelmesinden ekonomik açıdan en fazla ABD’nin fayda sağladığının altını çizen Costerousse, “Bu süreçten en fazla yararlanan ülkenin ABD olduğu söylenebilir. Bunun temel nedenleri, son 3-4 yılda devreye alınan yeni LNG sıvılaştırma kapasitesi ile ABD’nin sahip olduğu ihracat esnekliğidir.” ifadelerini kullandı. Araştırma kuruluşu Energy Aspects Gaz ve LNG Uzmanı Matt Drinkwater da Yamal LNG’den yapılan yüksek hacimli sevkiyatların, AB’nin Rus LNG’sine yönelik uzun vadeli ithalat yasağı yürürlüğe girmeden önce mevcut sözleşmeler kapsamındaki alımlarını sürdürmesinden kaynaklandığını anlattı.

Drinkwater, Avrupalı şirketlerin yürürlükteki kontratlardan doğan yükümlülükleri ile Orta Doğu’daki savaşın küresel LNG arzını daraltmasının yarattığı enerji güvenliği endişelerinin Rus LNG’sinin tamamen ikame edilmesini zorlaştıran başlıca faktörler arasında yer aldığına dikkati çekerek, “Rus gazının 2021-2022 döneminde siyasi bir araç olarak kullanılmasının Avrupa ekonomisine maliyeti oldukça yüksek oldu. Bu nedenle Rus gazına dönüş konusunda güçlü bir istek bulunmuyor. Bunun yanı sıra Gazprom ile eski müşterileri arasında tahkim kararlarından kaynaklanan önemli yükümlülükler bulunuyor. Bu sorunların kısa sürede ve kolayca çözülmesi pek olası görünmüyor.” diye konuştu.>>>AA

2025’te Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birine karşılık gelen 110 milyar metreküpü aşkın LNG taşındı.

Savaş sırasında yaşanan aksamalar, Hürmüz’e bağımlılığın ülkeleri alternatif güzergahlara yöneltti. İran’ın ham petrol ihracatının neredeyse tamamının Hürmüz üzerinden yapılması ise boğazdaki olası uzun süreli bir kesintinin İran ekonomisi açısından da ciddi maliyet oluşturabileceğine işaret ediyor.

Suudi Arabistan, Kızıldeniz’e uzanan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nın kapasitesini artırmayı değerlendirirken BAE, Füceyre üzerinden Hürmüz’ü baypas edecek ikinci petrol boru hattının yapımını hızlandırdı. Irak da Basra-Hadise hattı üzerinde çalışırken Türkiye üzerinden Akdeniz’e ulaşan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı yeniden öne çıkan alternatifler arasında yer aldı. Ancak bu güzergahların Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan toplam petrol hacmini tamamen ikame etmesi beklenmiyor.

Çin ve Hindistan da Orta Doğu dışındaki tedarikçilere yönelirken, Orta Doğulu üreticilerin Asya’nın enerji güvenliğindeki temel konumunu koruması öngörülüyor.

Uluslararası Enerji Ajansına göre alternatif güzergahlarla günlük 3,5 ila 5,5 milyon varil ham petrol taşınabilecek kapasite bulunuyor. Buna karşın Katar LNG’si için uygulanabilir bir alternatif güzergahın bulunmaması, Hürmüz’ün küresel gaz piyasalarındaki önemini koruyor.

Hürmüz kozu İran için de ağır ekonomik maliyet doğuruyor

Konuya ilişkin, AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan İngiltere merkezli Iran Open Data Center Enerji ve Makroekonomi Masası Başkanı Dalga Hatinoğlu, “Hürmüz Boğazı’nın öngörülebilir gelecekte küresel enerji ticareti açısından stratejik bir geçiş noktası olmayı sürdüreceğine şüphe yok. Ancak bu, İran’ın boğaz üzerinden geçmişte sahip olduğu stratejik kozu bugün de aynı ölçüde elinde tuttuğu anlamına gelmiyor.” dedi.

Hürmüz’deki enerji ve ticaret akışının aksamasının İran açısından ekonomik maliyetinin giderek arttığına dikkati çeken Hatinoğlu, boğazın kapatılması veya geçişin ciddi biçimde aksatılmasının küresel ekonomi açısından önemli sorunlara yol açabileceğini ve enerji fiyatlarını yükseltebileceğini belirterek, “Ancak böyle bir adım İran ekonomisi için yıkıcı sonuçlar doğurur.” dedi.

İran’ın ham petrol ihracatının neredeyse tamamı ile petrol dışı ticaretinin yaklaşık yüzde 80’inin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiğini aktaran Hatinoğlu, ülkenin petrol dışı ticaretinin yaklaşık yüzde 51’ini Körfez’deki Arap ülkeleriyle yaptığını söyledi.

Hatinoğlu, ABD’nin deniz ablukasının kaldırılmasının ardından dahi Çin’den İran’a bir konteyner göndermenin maliyetinin kriz öncesi seviyenin yaklaşık üç katına çıkarak 9 bin dolar civarında kaldığını belirtti.

İran ile Çin arasındaki petrol dışı ticaretin savaş öncesi seviyenin yaklaşık beşte birine, aylık 200 milyon dolara gerilediğini bildiren Hatinoğlu, Çin’in İran’dan ham petrol alımlarının da önceki hacimlerin yaklaşık üçte birine düştüğünü kaydetti.

Alternatif güzergahlar Türkiye’nin rolünü güçlendirebilir

Suudi Arabistan ve BAE’nin mevcut alternatif boru hatlarının önemli kapasiteye sahip olduğunu belirten Hatinoğlu, yeni ihracat koridorlarının Hürmüz’ün stratejik önemini ortadan kaldırmayacağını, yalnızca azaltacağını söyledi.

Hatinoğlu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG’nin yaklaşık yüzde 83’ünün, ham petrolün ise yaklaşık yüzde 90’ının Asya piyasalarına yöneldiğine ve Katar LNG’si için halen uygulanabilir başka bir ihracat güzergahı bulunmadığına dikkati çekerek, olası bir kesintinin en ağır etkisinin Asya’da hissedileceğini söyledi.

Çin ve Hindistan’ın alternatif kaynak arayışının yapısal bir dönüşümden ziyade fiyatlar ve mevcut jeopolitik risklere verilen bir tepki olduğunu kaydeden Hatinoğlu, Orta Doğu’nun uzun vadede Asya’nın enerji güvenliğindeki temel konumunu koruyacağını bildirdi.

Hatinoğlu, Irak’ın Kerkük-Ceyhan güzergahı üzerinden petrol ihracatını artırması halinde Türkiye’nin bölgesel enerji transit merkezi konumunun daha da güçleneceğini belirtti.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir kesintinin Asya enerji piyasalarını Avrupa’ya kıyasla çok daha fazla etkileyeceğine işaret eden Hatinoğlu, Türkiye’nin enerji güvenliği politikasına ilişkin şunları söyledi:

“Türkiye, bölgenin en dengeli uzun vadeli enerji güvenliği stratejilerinden birini izliyor. Doğal gaz ithalat kaynaklarını çeşitlendirdi, Karadeniz’de yerli doğal gaz üretimini geliştiriyor ve ithal fosil yakıtlara bağımlılığını azaltmak amacıyla yenilenebilir enerji kapasitesini hızla artırıyor. Bunun sonucunda Türkiye, dış kaynaklı enerji şoklarına karşı bölgedeki birçok ülkeden daha dayanıklı hale geliyor.”>>>AA

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hazırlanan “İç Göç İstatistikleri”nden derlediği bilgiye göre eğitim, şehirler arasında en büyük göç etkenlerinden biri olmaya devam ediyor.

Türkiye’de 2021’de 686 bin 973 kişi eğitim gerekçesiyle şehir değiştirdi. Söz konusu sebeple iç göç gerçekleştirenlerin sayısı bir sonraki yıl 526 bin 8, 2023’te ise 512 bin 11 olarak hesaplandı.

Sonraki yıllarda eğitim nedeniyle şehir değiştirenlerin sayısı gerilemeyi sürdürürken 2024’te 479 bin 622, geçen yıl ise 406 bin 144 oldu.

Böylece 5 yıllık dönemde, eğitim gerekçesiyle iç göç gerçekleştiren toplam kişi sayısı 2 milyon 610 bin 758’e ulaştı.

İstanbul, eğitim için yaklaşık 272 bin göç aldı

İstanbul, son 5 yılın tamamında eğitim için en çok göç alan il oldu.

Megakent, 2021’de 77 bin 296, 2022’de 48 bin 710, 2023’te 53 bin 956, 2024’te 48 bin 636, geçen yıl ise 43 bin 258 kişiye eğitim için ev sahipliği yaptı.

İstanbul’un 5 yıllık dönemde söz konusu gerekçeyle aldığı göç sayısı da 271 bin 856 olarak kayıtlara geçti.

Aynı dönemde, başkent Ankara’yı eğitim için tercih edenlerin sayısı 181 bin 23, İzmir’i tercih edenlerin sayısı ise 105 bin 106 olarak hesaplandı.

Üç büyükşehir ve Türkiye’nin son 5 yıla ilişkin eğitim gerekçesiyle oluşan iç göç tablosu şöyle:>>>AA