Yazar: admin

ABD-İran geriliminin tırmanışa geçmesinin ardından İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması ve buna karşın ABD’nin İran’a saldırılarını şiddetlendirmesi bölgedeki küresel deniz taşımacılığı faaliyetlerinde yeniden aksamalara sebebiyet veriyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı öncesi boğazdan günlük ortalama 130 gemi geçerken bu sayı savaş sürecinde yüzde 90’dan fazla azalmıştı. ABD ile İran arasında 14 Haziran’da varılan mutabakat sonrası gemi geçişleri günlük ortalama 70’in üzerine çıkmıştı.

Ancak bölgede artan gerilim ve gemilere yönelik yeni saldırılar, toparlanma eğilimi gösteren Hürmüz Boğazı trafiğinin yeniden keskin şekilde yavaşlamasına yol açtı.

Veri analitik şirketi Kpler’a göre, boğazdan 15 Temmuz’da yalnızca 9 ticari gemi geçiş yaparken, bir önceki gün ise bu sayı 13’tü.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıklamıştı.

Trump’ın açıklamasının hemen ardından İran silahlı kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, “ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceğiz.” duyurusunu yaptı.

Trump’ın söz konusu açıklaması küresel deniz taşımacılığı yapan firmaları endişelendirirken Alman lojistik devi Hapag-Lloyd, “Uluslararası sulardan geçiş için ücret alınması temelden yanlış olur.” yorumunda bulundu.

Daha sonrasında Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tüm gemilerden almayı planladığı yüzde 20’lik geçiş ücretinin yerine çeşitli Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşması yapacaklarını duyurdu.

“Sektör benzer krizlere geçmişe kıyasla daha hazırlıklı hareket ediyor”

Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, AA muhabirine, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeleri tek başına değerlendirmenin doğru olmayacağını belirterek, son birkaç yılda salgın, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kızıldeniz’de yaşanan güvenlik sorunları ve Süveyş Kanalı çevresindeki aksaklıkların küresel lojistik sektörünü zaten yüksek jeopolitik risk ortamına uyum sağlamaya zorladığını söyledi.

Engin, sektörün benzer krizlere geçmişe kıyasla daha hazırlıklı hareket ettiğini ancak bu durumun risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini dile getirdi.

Hürmüz Boğazı’nın dünya petrol ticaretinin yaklaşık 5’te 1’inin geçtiği kritik bir deniz yolu olduğuna işaret eden Engin, şöyle konuştu:

“Bölgedeki güvenlik risklerinin yeniden yükselmesi halinde armatörler ve taşıyıcılar risk analizlerini güncelleyecek, savaş riski primleri ve sigorta maliyetleri artabilecek, bazı hatlarda ilave güvenlik tedbirleri alınabilecek. Bu gelişmeler navlunlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken özellikle enerji, petrokimya ve ham madde tedarik zincirlerinde maliyet artışlarına neden olabilir. Bununla birlikte bugün sektörün en önemli refleksi alternatif rotaları, farklı tedarik kaynaklarını ve çok modlu taşımacılık çözümlerini daha etkin kullanmak olacak. Şirketler artık maliyet odaklı bir anlayıştan çok tedarik zincirinin sürekliliğini esas alan bir planlama anlayışıyla hareket ediyor.”

“Küresel ticaretin en temel ihtiyaçlarından biri öngörülebilirlik”

Engin, Trump’ın Hürmüz Boğazı geçişlerinde ücret alınacak açıklamasına ilişkin, küresel ticaretin en temel ihtiyaçlarından birinin öngörülebilirlik olduğunu bildirdi.

Uluslararası deniz taşımacılığında geçiş maliyetlerini artıracak her yeni uygulamanın ilgili bölgeyi olduğu kadar küresel tedarik zincirlerinin tamamını da etkileyeceğini kaydeden Engin, “Hürmüz Boğazı gibi stratejik bir geçiş noktasında gemilerden ilave ücret alınması halinde bu maliyetlerin navlunlara yansıması kaçınılmaz olacak. Özellikle enerji taşımalarının maliyetindeki artış, üretimden nihai tüketiciye kadar birçok sektörü etkileyebilir ve küresel ölçekte enflasyonist baskıları artırabilir.” şeklinde konuştu.

Engin, uluslararası deniz taşımacılığının uzun yıllardır uluslararası hukuk çerçevesinde oluşturulan ortak kurallar sayesinde güven içinde yürütüldüğüne dikkati çekerek, küresel ticaretin sağlıklı işlemesi için uluslararası kurallara dayalı, öngörülebilir ve serbest geçişi esas alan yapının korunmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.>>>AA

Nail Olpak, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yılın ilk yarısını artan küresel belirsizlik ortamına ilave olarak ABD/İsrail-İran savaşı ve bunun özellikle enerji piyasasına olan yansımaları ve bir yandan yurt içinde uygulanan ekonomi programının sanayi ve ihracatçı üzerindeki etkisi altında geçirdiklerini söyledi.

İhracatın yılın ilk 6 ayında yüzde 3,6 artış gösterdiğine ancak büyümeye katkı açısından ihracatın yılın ilk çeyreğinde negatif olduğuna dikkati çeken Olpak, NATO Zirvesi’nin Türkiye adına yatırımcılar nezdinde olumlu bir algı bıraktığını belirtti.

Olpak, ticaret savaşları ile jeopolitik risklerin tetiklediği belirsizlik ortamında, ülkelerin ve firmaların stratejilerini bu eksende dönüştürmeleri gerektiğine işaret ederek, “İş dünyası olarak, yaşadığımız zorluklara rağmen yılın ikinci yarısında ve önümüzdeki dönem için daha olumlu bir yaklaşım içerisindeyiz.” ifadelerini kullandı.

Finansmana erişim ve yüksek faizin büyük ölçüde birbirleriyle örtüşen kavramlar olsa da aralarında fark olduğuna değinen Olpak, “Faizlerin yüksekliği de ciddi problem olarak dururken, finansmana erişimin sıkıntılı da olması, ona ek olarak önümüzde duruyor.” açıklamasını yaptı.

Olpak, enflasyonla mücadele etmek için para politikasında gerekli adımları atarken bu adımların sanayi ve ihracatçının rekabet gücüne olumsuz etkilerini en aza indirmenin dikkate alınması gerektiğini kaydetti.

“Makroekonomik istikrarın kalıcı hale getirilmesi önemli”

DEİK Başkanı Nail Olpak, küresel yatırımların artık yalnızca mali teşviklere değil, öngörülebilirliğe, güven rekabetine, nitelikli insan kaynağına ve rekabetçi üretim ekosistemlerine yöneldiğini aktardı.

Türkiye’nin stratejik coğrafi konumu, güçlü sanayi altyapısı, dinamik özel sektörü ve geniş pazarlara erişim imkanıyla önemli avantajlara sahip olduğunu vurgulayan Olpak, şöyle devam etti:

“Bu avantajları daha güçlü bir yatırım hikayesine dönüştürmek için yapısal reformların kararlılıkla sürdürülmesi büyük önem taşıyor. Makroekonomik istikrarın kalıcı hale getirilmesi önemli. Bunun yanında yatırım ortamını güçlendirecek öngörülebilirliğin artırılması, bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi, dijitalleşmenin kamu hizmetlerine daha fazla entegre edilmesi ve yatırım izin süreçlerinin hızlandırılması uluslararası yatırımcı açısından önemli başlıklar olarak öne çıkıyor. Nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi, mesleki eğitim ile özel sektör arasındaki işbirliğinin artırılması ve yeşil ile dijital dönüşümün hızlandırılması uzun vadeli rekabet gücünün temel unsurları oldu. Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, vize süreçlerinin kolaylaştırılması ve yeni nesil serbest ticaret anlaşmalarının yaygınlaştırılmasının da yatırımcıların Türkiye’yi bölgesel bir üretim ve dağıtım üssü olarak değerlendirmesine önemli katkı sağlayacağını düşünüyoruz.”

“Türk şirketlerini küresel değer zincirlerine daha güçlü şekilde entegre etmeye odaklanıyoruz”

Nail Olpak, ticari diplomasiyi en etkin araçlardan biri olarak gördüklerini, yalnızca ticareti artırmaya değil, doğrudan yatırımları teşvik etmeye, ortak üretim modelleri geliştirmeye ve Türk şirketlerini küresel değer zincirlerine daha güçlü şekilde entegre etmeye odaklandıklarını kaydetti.

Yabancı yatırımcılarla kamu kurumları arasında köprü görevi üstlendiklerini dile getiren Olpak, “Yatırım fırsatlarını uluslararası platformlarda anlatıyor ve karşılıklı güveni güçlendirecek mekanizmaların oluşturulmasına katkı sağlıyoruz.” dedi.

Olpak, Türkiye’nin AB’ye tam üyeliğini en önemli başlıklardan biri olarak gördüklerini bildirerek, “Bu amaç doğrultusunda iş dünyası olarak bazı adımlar attık ve atmaya da devam ediyoruz. Önümüzdeki dönemde özellikle dijital ve yeşil ekonomi, savunma sanayisi, enerji, lojistik, dijital teknoloji üretimi ve üçüncü ülkelerde ortak yatırım projeleri öncelikli çalışma alanlarımız arasında yer alıyor.” ifadelerini kullandı.

Artık küresel rekabette yalnızca mal ihraç eden değil, teknoloji üreten, sermaye çeken ve uluslararası ortaklıklar kurabilen ülkelerin öne çıktığını ifade eden Olpak, Türkiye’nin, sahip olduğu potansiyelle bu ligde çok daha güçlü bir konuma ulaşacağına inandıklarını vurguladı.

“Uluslararası rekabette öne çıkmak için çok katmanlı bir stratejiye ihtiyacımız var”

DEİK Başkanı Olpak, bankacılık, finans, e-ticaret, savunma sanayisi ve lojistik sektörlerindeki lider Türk şirketlerinin küresel standartların gerisinde olmadığını hatta pek çok alanda Avrupa ortalamasının üzerinde bir çevikliğe sahip olduğunu belirtti.

İmalat sektöründeki KOBİ’lerin yapay zeka uygulamalarını iş süreçlerine entegre etmeleri noktasında daha kat edilecek yollarının olduğunu ifade eden Olpak, “Uluslararası rekabette öne çıkmak için çok katmanlı bir stratejiye ihtiyacımız var. Genel geçer yapay zeka uygulamaları yerine her bir sektör için geliştirilmiş o sektörün ihtiyaçlarına göre tasarlanmış yapay zeka uygulamalarını geliştirmek önemli.” diye konuştu.

Olpak, küresel ticaret düzeninin korumacılık, jeopolitik bloklaşmalar ve arz güvenliği ekseninde yeniden şekillendiğine dikkati çekerek, “ABD-Çin arasındaki teknoloji soğuk savaşı ve Avrupa Birliği’nin korumacı yeni sanayi politikaları, küresel değer zincirlerini kökten değiştiriyor.” dedi.

AB’nin yeni sanayi hamlesinde Türk ürünlerinin “Made in EU” sayılmasının Avrupalı dev üreticilerin tedarik zincirlerinde Türkiye’ye öncelik vermesini sağlayacak olmasını önemli bir fırsat olarak gördüklerini aktaran Olpak, şunları kaydetti:

“Son yıllarda lojistik ve güvenilir ticaret koridorlarına olan ihtiyaç artmış durumda. Türkiye intermodal taşımacılık altyapısı, demir yolu ağları ve liman yatırımlarıyla Asya-Avrupa hattındaki en güvenli kara ve orta koridor alternatifi olarak öne çıkıyor.”

“Yabancı yatırımcıların ülkemize girişleri devam ediyor”

Nail Olpak, NATO Zirvesi’nde gündeme gelen ABD’nin uyguladığı yaptırımların kaldırılması gibi konuların özellikle savunma sanayisi sektörü için önemli bir fırsat olacağını, bunun ABD ile olan 100 milyar dolar ticaret hedefini de olumlu etkileyeceğini dile getirdi.

İş dünyası olarak en önemli risklerinin belirsizlik olduğunu aktaran Olpak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Küresel ticaretin yeniden yazılan kurallarından tutun jeopolitik gelişmelere ve sıcak savaşlara kadar belirsizliği besleyen birçok gelişme olabilmektedir. AB tarafında SDKM’nin (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) yeni bir ticari engel çıkarması bir risk unsuru olabilir. Diğer taraftan ABD ve AB’nin Çin’e karşı olan tutumlarının agresifleşmesi sonucu yeni bir ticaret savaşının çıkması da küresel ticaret üzerinde ayrı bir risk unsuru olabilir. Yılın ikinci yarısının, ilk yarısına göre daha olumlu geçmesini bekliyoruz. Her şeyden önce İran savaşının ateşkes ve barış ile sonlandırılması jeopolitik risklerin azalması ve enerji fiyatlarındaki gerileme Türkiye ekonomisini destekleyecektir. Yılın ilk 6 ayında ihracatımızı yüzde 3,6 artırdık. İkinci yarıda ihracattaki bu artışın devam etmesini bekliyoruz. Yabancı yatırımcıların ülkemize girişleri devam ediyor. Yılın ikinci yarısında jeopolitik risklerin azalmasıyla bu sürecin de artarak devam edeceğini tahmin ediyoruz.”

“Türkiye, Avrupa’nın dayanıklılığını artırabilecek stratejik bir ortak”

DEİK Başkanı Nail Olpak, AB’nin ekonomik güvenlik anlayışının Türkiye için önemli fırsatlar sunduğuna işaret ederek, AB’nin kritik ham maddelerden yarı iletkenlere, bataryalardan savunma sanayisine kadar birçok stratejik sektörde dönüşüm tasarladığını hatırlattı.

AB’ye tam üyeliğin ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin önemine değinen Olpak, şunları söyledi:

“Türkiye, AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının ticari sonuçlarına katlanırken karar alma süreçlerinde yer alamıyor. Bu asimetrik yapı hem Türk hem de Avrupalı şirketlerin rekabet gücünü sınırlandırıyor. Gelecek dönemde Türkiye-AB ekonomik ilişkileri yalnızca ticaret hacmi üzerinden değil ortak rekabetçilik ve birbirini tamamlayıcılık perspektifiyle şekillenecek. Türkiye’nin Avrupa için önemi artık sadece büyük bir pazar olmasından kaynaklanmıyor. Türkiye, tedarik zinciri güvenliği, enerji arzı, dijital dönüşüm, savunma sanayisi, kritik altyapılar ve yüksek teknoloji üretimi bakımından Avrupa’nın dayanıklılığını artırabilecek stratejik bir ortak. CAATSA yaptırımları özünde savunma sanayisi ile ilgili olsa da yaptırımların kaldırılması ABD ile Türkiye arasındaki diğer sektörlere de olumlu yansıyacak ve yeni işbirliği imkanlarının geliştirilmesine zemin hazırlayacaktır.”>>>AA

Londra merkezli veri analiz şirketi Benchmark Mineral Intelligence’ın, haziran ayına ilişkin elektrikli araç satış verilerine göre, geçen ay dünyada 2 milyon elektrikli araç satıldı. Satışlar yıllık bazda yüzde 7 artarken, önceki aya göre yüzde 11 büyüdü. Küresel elektrikli araç satışları yılın ilk yarısında ise yıllık bazda yüzde 2 artışla 9,6 milyona ulaştı.

Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı Çin’de satışlar haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11 düşüşle 1 milyon oldu. Satışlar yılın ilk yarısında 4,9 milyonla geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin yüzde 14 altında kaldı. Öte yandan Çin’de deflasyon riskleri devam ediyor.

Orta Doğu’daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yükseltmesiyle artan üretim maliyetleri, teknik olarak deflasyonist baskıların hafiflemesine katkı sağlasa da bu etkinin üretim ve iç talepteki güçlenmeden değil, maliyet artışlarından kaynaklanması nedeniyle sağlıklı bir ekonomik görünüm sunmadığı değerlendiriliyor.

“Araç alım vergisinden muafiyet bu sene yarıya indi”

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Çin’de elektrikli araç satışlarındaki gerilemenin arkasında vergi teşviklerinin azaltılması ve deflasyonist baskıların etkili olduğunu belirtti.

Çin’de geçen ay saf elektrikli ve şarj edilebilir araç satışlarının çift haneli düştüğünü aktaran Kaymaz, “Sene başından beri de genel bir zayıflık var, benzeri azalmaları sıkça gördük. Birkaç şey aynı anda etkili oluyor. Fakat en önemlisi devlet teşvikleri. 2024 ve 2025 yıllarında geçerli olan araç alım vergisinden muafiyet bu sene yarıya indi.” dedi.

Kaymaz, teşviklerin tek cepheden de azalmadığını, “yenisiyle değiştir” veya takas teşviklerinin de yine benzer ölçülerde azaldığını kaydetti.

Söz konusu değişikliklerin ufukta görünmesiyle birlikte tüketici talebinin geçen yılın özellikle ikinci yarısına çekildiğini belirten Kaymaz, geçen seneden kalma güçlü baz etkisine dikkati çekerek satış verilerinde bu iki etkenin gölgesi bulunduğunu söyledi.

Kaymaz, genel tüketici güveninin de zayıf seyrettiğini ifade ederek şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çin halkı ev veya araba gibi büyük fiyat etiketli harcamalarda gönülsüz davranıyor. Perakende harcamalarda büyüme sıfırın biraz altında veya biraz üstünde seyretmeye başladı. Emlak piyasasındaki daralma, tersine servet etkisini araba alımlarında da gösteriyor. Yine iş güvencesinin makro ortam ve AI dalgasıyla aşınması, reel gelir artış hızının yavaşlaması gibi unsurlar da devrede. Ayrıca teknoloji hızla değişiyor ve fiyat savaşları var. İlginç, dikkat çekici bir davranışsal sonuç doğuruyor. İnsanlar sürekli yeni indirim veya daha gelişmiş model bekliyor. Bugün otomobil almak yerine biraz daha beklemeyi tercih ediyorlar. Deflasyon bağlantısı burada devreye giriyor. Sürekli indirim beklentisi alımları öne çekmek yerine erteliyor.”

Kaymaz, bazı teknik detaylara işaret ederek, saf elektrikli araç satışlarının aslında büyümeye devam ettiğini, fakat şarj edilebilir hibrit satışlarındaki yüzde 27,3’lük düşüşün toplam satışları aşağı çektiğini belirtti.

Düşüşün büyük kısmının hibrit araçlardan kaynaklandığını aktaran Kaymaz, “Menzil uzatıcılı modellerin satışları da yüzde 31,9 geriledi ve düşüşe katkıda bulundu ki, bu segmentin toplam payı yüzde 5 civarında. Anlaşılacağı üzere üreticiler için zorlu iç piyasa koşulları var ve bu yüzden ihracat çabaları da yoğunlaşmış durumda. Bu noktanın da özellikle altını çizmek isterim.” diye konuştu.

“Gidişat çok yavaşlarsa Pekin yönetimi sübvansiyonları yeniden artırabilir”

ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman da Çin’deki elektrikli araç satışlarındaki düşüşün arkasında üç temel neden gördüğünü kaydederek, ilkinin geçen yıl haziran ayında elektrikli araç satışlarında çok güçlü bir artış yaşandığını ve bu durumun cari dönem için oldukça yüksek bir baz etkisi oluşturduğunu söyledi.

Luman, ikinci olarak mali desteklerin azalmasına işaret ederek, Çin’de satış vergisi muafiyetinin yarı yarıya düşürüldüğünü belirtti.

Pazar doygunluğu ve altyapı engellerine dikkati çeken Luman, “Elektrikli araçlara yönelik yıllardır süren güçlü destek ve teşvikler, birçok sürücüyü bu geçişi yapmaya cesaretlendirdi. Nitekim elektrikli araçların (şarj edilebilir hibritler dahil) pazar payı halihazırda pazarın yaklaşık üçte ikisine ulaşmış durumda. Teknolojiyi ilk benimseyen kitle (ilk alıcılar) geçişini çoktan tamamladı. Şehirlerde yaşayan insanların genellikle köşe başında kolayca erişebileceği şarj imkanlarının bulunmaması gibi nedenlerden ötürü artık daha fazla ilerleme kaydetmek zorlaşıyor.” diye konuştu.

Luman, trendin devam ettiğini ancak elektrifikasyonun daha az destek ve daha yüksek pazar doygunluğu ile payını daha da büyütmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bu süreç daha fazla zaman alacaktır. Fakat gidişat çok yavaşlarsa Pekin yönetimi sübvansiyonları yeniden artırabilir. Ayrıca, sektörde devam eden yoğun fiyat rekabeti elektrikli araç pazarını ileriye taşımaya yardımcı olan bir diğer unsurdur.” açıklamasında bulundu.>>>AA

“Deprem Risk Yönetiminde İş Birliği Buluşması” için kente gelen Demirkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TÜİK istatistiklerine göre konut bakımından Türkiye genelinde Zorunlu Deprem Sigortası oranının yüzde 58, Zorunlu Trafik Sigortası oranının ise otomobil için yüzde 93 olduğunu söyledi.

Son yıllarda yaşanan sel felaketlerinin ardından DASK’ın kapsamının genişletilmesi konusunun bir süredir hükümetin gündeminde yer aldığını belirten Demirkan, yeni düzenlemeyle depremin yanı sıra sel veya taşkın niteliğindeki su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını risklerinin de teminat kapsamına alınmasının öngörüldüğünü aktardı.

Demirkan, Zorunlu Deprem Sigortası’nın Zorunlu Afet Sigortası’na dönüşmesi için yasa değişikliğini beklediklerini ifade ederek, “Özellikle küresel iklim değişikliği doğal afetlerin adedini artırdı ve etki alanını yükseltti. Mevcut sigorta sistemlerinin kapasiteleri buna yetmiyor. Devletlerin kurduğu DASK benzeri havuzlar, çok daha ön plana çıkıyor. Örneğin geçen yıl Kaliforniya’da çok ciddi bir yangın hadisesi oldu ve 45 milyar dolarlık bir zarar oluştu. Dolayısıyla insanlar sigorta yaptırmaya çalışıyorlar.” diye konuştu.

Amerika, Avrupa, Güneydoğu Asya başta olmak üzere dünyada sigortalamanın gerekliliğinin anlaşıldığını ve bu yüzden devletlerin de artık bu koruma havuzlarını giderek büyüttüğünü aktaran Demirkan, şöyle devam etti:

“Son 10 yılda ülkemiz deprem dışındaki afet riskleriyle önceki yıllara nazaran daha fazla karşı karşıya kalıyor. Bundan dolayı DASK’ın kapsamının, diğer doğal afetleri de kapsayacak şekilde geliştirilmesine çalışılıyor. Bu yöndeki kanun değişikliği ilgili makamlara sunuldu, TBMM gündemine alınmasını bekliyoruz.”

“En yüksek sigortalılık oranı fay hattı üzerinde bulunan illerde”

Demirkan, sigorta oranının yükselmesinde deprem bilincinin ön planda olduğuna dikkati çekerek, “En yüksek sigortalılık oranı deprem fay hattı üzerinde bulunan illerde. Örneğin Malatya, Van, Muş, Bolu, İstanbul ve Bursa gibi sürekli depremle yaşayan illerimizdeki sigortalılık oranı diğer illerimize göre daha yüksek.” dedi.

Geçen yıl merkez üssü Silivri olan 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından sigortalama oranında İstanbul başta olmak üzere Tekirdağ, Yalova ve Bursa gibi illerde de arttığını, bunu sürdürülebilir kılmanın önemli olduğunu belirten Demirkan, “DASK olarak elbette yüzde 100 sigortalama oranı hedefliyoruz. Bunun için gösterebildiğimiz en büyük çabayı ortaya koymaya çalışıyoruz. Bölge irtibat ofislerini açmamızdaki temel anlayış da bu.” ifadesini kullandı.

Demirkan, DASK’ın finansal olarak olası Marmara depremine hazır olduğunu belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

“DASK, elindeki fon kapasitesiyle ve reasürans korumasıyla büyük depremleri karşılayacak güçte. 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremde bunu layıkıyla yerine getirdik. Yaklaşık 9 aylık bir sürede 540 bin dosya için toplam 1,6 milyar dolarlık ödeme gerçekleştirdik. Olası Marmara Depremi için de yapılan kümülatif çalışmalara göre hazırlıklarımızı yapmış vaziyetteyiz. Kahramanmaraş depremlerinden çıkardığımız en önemli ders olası büyük depremlere hazırlık oldu.”>>>AA

AA muhabirinin, Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) verilerinden derlediği bilgiye göre, arıcılık için uygun iklime sahip Türkiye’nin 6 aylık bal ihracatı, 3 bin 615 ton olarak kayıtlara geçti. Bu ihracattan 15 milyon 764 bin 889 dolar gelir sağlandı.

Söz konusu dönemde ABD, Birleşik Krallık ve Almanya başta olmak üzere 37 ülkeye bal satıldı.

Ocak-haziran döneminde ABD’ye 5 milyon 42 bin 659, Birleşik Krallık’a 2 milyon 178 bin 874 ve Almanya’ya da 1 milyon 954 bin 561 dolarlık bal ihraç edildi.

Geçen yılın aynı döneminden farklı olarak Suriye, Danimarka, İsveç, Liberya, Cape Verde’ye de bu dönem bal satışı gerçekleştirildi.

“Türk balını daha fazla ülkede tüketicilerle buluşturmayı hedefliyoruz”

DKİB Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk İskender, AA muhabirine, yılın ilk yarısında bal ihracatında başarılı bir performans sergilendiğini söyledi.

Özellikle ABD, Birleşik Krallık ve Almanya gibi geleneksel pazarlarda talebin sürmesinden memnuniyet duyduklarını dile getiren İskender, bu yıl yeni ülkelere de bal ihraç edilmesinin, Türk balının uluslararası pazarlardaki bilinirliği ve tercih edilirliğinin arttığını gösterdiğini kaydetti.

İskender, yılın ikinci yarısına ilişkin beklentilerinin de olumlu olduğunu vurgulayarak, “Üretim ve ihracatta mevcut ivmenin korunması halinde yıl sonunda hem ihracat miktarında hem de döviz gelirinde geçen yılın rakamlarının üzerine çıkmayı hedefliyoruz. Türk balının kalite ve güvenilirliği sayesinde mevcut pazarlardaki payımızı artırmayı, bunun yanında yeni pazarlara da açılmayı amaçlıyoruz.” diye konuştu.

Bu kapsamda Türk balının tanıtımına yönelik faaliyetlere ağırlık verdiklerine işaret eden İskender, “Katma değerli ve markalı bal ihracatını artırarak Türk balını daha fazla ülkede tüketicilerle buluşturmayı hedefliyoruz.” dedi.>>>AA

Bolat, Brüksel’de temasları kapsamında Türkiye’nin AB Daimi Temsilciliği’nde sivil toplum kuruluşlarının (STK) temsilcileriyle bir araya geldi.

Brüksel’de dün başlayan temaslarında 10’a yakın önemli görüşme gerçekleştirdiğini aktaran Bolat, “Buraya gelmekteki amacımız, Türkiye-AB ilişkilerini Komisyon nezdinde, Avrupa Parlamentosu (AP) nezdinde, STK’ler, iş dünyası nezdinde ve basın nezdinde yenilemek, karşılıklı fikir alışverişinde bulunmak ve kritik konularda ülkemizin görüşlerini muhataplarımızla paylaşmak ve ilişkileri rayında götürmektir.” ifadelerini kullandı.

Bakan Bolat, Türkiye-AB ilişkilerinin Türkiye ve AB açısından çok önemli olduğunu vurguladı.

Türkiye ve AB’nin siyasi, uluslararası siyaset, sosyal, enerji, savunma, ekonomi, ticaret ve ulaştırma gibi birçok alanda çok boyutlu bir ilişkiler zincirine sahip olduğunu vurgulayan Bolat, “bağlantısallıktan enerji koridorlarına, arz tedarik zincirlerinden karşılıklı ticarete, ulaştırma alanından turizme ve tabi ki siyasi ilişkilere varıncaya kadar gerçekten çok boyutlu bir ilişkiler yumağı, genel siyaset ve savunma alanında son derece olumlu, yapıcı bir diyalog söz konusu” olduğu değerlendirmesinde bulundu.

“Ekonomik entegrasyondan hem AB, hem Türkiye istifade ediyor”

Bolat, aynı şekilde 30 yıl önce başlayan Gümrük Birliği’nin getirdiği imkanlar sayesinde Türkiye ve AB’nin başta sanayi ve hizmetler sektörleri olmak üzere hem yatırımlar boyutuyla karşılıklı olarak hem de ticaret boyutuyla karşılıklı olarak yüksek düzeyli bir ekonomik entegrasyon içinde olduğunu dile getirdi.

Bundan hem AB’nin, hem de Türkiye’nin istifade ettiğini anımsatan Bolat, “Dünya ekonomisi ve ticaretinin içinde bulunduğu çetin ve zor şartlar noktasında AB içinde özellikle ithalat noktasında ve ekonomik büyüme noktasında ciddi bir endişe var. Bu kaygılar, endişeler karşısında önemli arayışlar içindeler.” değerlendirmesinde bulundu.

Bolat, bu arayış çerçevesinde AB’nin Sanayi Hızlandırma Yasası’nın 4 Mart 2026 tarihinde AB Komisyonu tarafından kabul edildiğini aktararak, AB’nin yasama mevzuatı çerçevesinde bu konuda AP ve AB Konseyi’nin de bir karar alacağını, yasanın daha sonra nihai halini alarak uygulamaya gireceğini kaydetti.

Yasanın ilk taslağında son derece sınırlayıcı bir nitelik bulunduğunu dile getiren Bolat, “AB sanayi, 27 AB ülkesinin sanayilerinden ibaretti. 27 ülkenin dışarısına karşı biz tedbirler alabiliriz, alma hürriyetimiz vardır yaklaşımı bulunuyordu.” dedi.

“Ekonomik entegrasyon Türkiye’yi AB ekonomik alanının bir üyesi konumuna getirmiştir”

Türkiye’de bu alanda çok yoğun gayretler sarf edilmesinin ardından AB Komisyonu’nun Gümrük Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşmalarının da “Made in Europe”a dahil edildiğini ve “Made with Europe”a doğru bir evrilme gerçekleştiğini kaydetti.

Bakan Bolat, diğer taraftan yasa taslağının otomotiv sektörü ve karbonsuzlaşma konusunda AB üyeleri içinde önemli mali teşvikler gibi başlıklar arasında ve kamu alanlarında da bazı engellemeler ve sınırlayıcı hükümler bulunduğuna dikkati çekti.

Söz konusu kısıtlayıcı hükümlerin kabul edilebilir bir tablo olmadığına işaret eden Bolat, bu çerçevede yoğun bir diplomasi trafiği yürütülerek Türkiye’nin tutumunun aktarıldığını bildirdi.

Bolat, Türkiye’nin AB’nin resmi olarak üyesi olmasa da Gümrük Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde AB’yle tam bir ekonomik entegrasyon içinde olduğunu belirterek, “Ekonomik entegrasyon Türkiye’yi AB ekonomik alanının bir üyesi konumuna getirmiştir. Tedarik zincirleri noktasında artık uluslararası ekonomide ve ticarette öylesine girift bir yapı vardır ki bir ürün meydana geldiğinde içindeki parçalar çok sayıda ülkelerde, şirketlerde, farklı yerlerde üretilip birleştirilmektedir.” diye konuştu.>>>AA

Şa-Ra Enerji’nin gong töreni, Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, Şa-Ra Enerji Yönetim Kurulu Onursal Başkanı Şadi Türk, Yönetim Kurulu Başkanı Rahmi Mertay Türk, Yönetim Kurulu üyeleri Zeynep Miray Türk Kocabaş, Sinem Mor Kurumsak, Enerji Grup Finans Direktörü Ali Ar ile Tera Yatırım Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyesi Emir Münir Sarpyener’in katılımıyla gerçekleştirildi.

Törende konuşan Korkmaz Ergun, Şa-Ra Enerji’nin modern teknolojiye sahip tesisleriyle Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer aldığını söyledi.

Ergun, Şa-Ra Enerji’nin dünyanın dört bir yanında gerçekleştirdiği başarılı projeleriyle uluslararası pazarlarda güçlü bir varlık gösterdiğini vurgulayarak, “Şa-Ra Enerji’nin bu başarılı faaliyetleri sayesinde, enerji altyapısına yapılan yatırımlar, enerji arz güvenliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bugünden sonra ise bu halka arzla ve yeni yatırımcılarıyla beraber Şa-Ra Enerji, küresel çaptaki önemli konumunu daha da yukarıya taşıyacaktır.” diye konuştu.

41 yıllık birikim halka arzla taçlandı

Rahmi Mertay Türk de şirketin temellerinin 1985’te, Şa-Ra Enerji Yönetim Kurulu Onursal Başkanı Şadi Türk ve merhum ortağı Raşit Mor tarafından Ankara OSTİM’de küçük bir atölyede atıldığını anlattı.

Türk, kuruluşunun ardından 41 yıl geçen şirketin, şu anda Adana’da 9 modern fabrikaya ve 100’den fazla ülkeye uzanan ihracat ağına sahip olduğunu kaydetti.

Halka arz süreçlerine yatırımcıların gösterdiği 3,77 katlık talebin, 41 yıllık emeklerine ve geleceğe inançlarına verilen en güzel yanıt olduğunu vurgulayan Türk, “Bu süreçte bireysel yatırımcılarımızın yanı sıra yurt içi ve yurt dışı kurumsal yatırımcıların büyük ilgisini aldık. Yabancı önemli fonlar da ortağımız oldu. Bu tablo, uluslararası arenada ne denli güçlü bir konumda olduğumuzu açıkça ortaya koyuyor.” dedi.

Türk, bundan sonraki süreçte de yollarına kararlılıkla devam edeceklerini, kurumsal ve sürdürülebilir yönetim anlayışıyla Türkiye ve dünyaya değer üretmeyi sürdüreceklerini anlattı. Emir Münir Sarpyener de Şa-Ra Enerji’nin halka arzını başarıyla tamamlamanın mutluluğunu ve gururunu yaşadıklarını belirterek, “Tera Yatırım olarak yönetimine, işine ve gelir kalitesine inandığımız şirketleri ilerleyen dönemde de Borsa İstanbul ile yatırımcılarımız ve sermaye piyasasıyla buluşturmaya devam edeceğiz. Hedefimiz de sadece halka arzlar tarafında değil, bütün sermaye piyasası konularında Türkiye’nin lider kurumlarından biri olma özelliğimizi devam ettirebilmek.” ifadelerini kullandı.>>>AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Karabük Üniversitesi tarafından geliştirilen, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı (UDHAM) tarafından desteklenmeye hak kazanan SİMURAY-KBÜ Projesi’ne ilişkin bilgi verdi.

Projeyle tren makinisti eğitimlerinde kullanılmak üzere yerli yazılım ve donanım tabanlı gerçekçi raylı sistem araç kabin simülasyon sistemi geliştirileceğini belirten Uraloğlu, bu kapsamda Karabük Üniversitesi Eskipazar Meslek Yüksekokulu bünyesinde eğitim platformu kurulacağını ifade etti.

Uraloğlu, söz konusu platformun, fiziksel makinist kabini, kabin içi kontrol sistemleri, görsel sürüş simülasyon yazılımı, eğitmen kontrol ve izleme arayüzü, yapay zeka destekli performans değerlendirme modülü ve eğitim senaryolarından oluşacağını anlattı.

Projeyle öğrencilerin gerçek tren sürüşüne yakın bir ortamda eğitim alacağını vurgulayan Uraloğlu, “SİMURAY-KBÜ Projesi ile makinist adaylarımız gerçek sürüş koşullarını eğitim sürecinde deneyimleyebilecek. Adaylarımız hız kontrolü, frenleme, sinyal takibi, istasyon yaklaşımı, duruş hassasiyeti, acil durum yönetimi ve operasyonel karar verme süreçlerini laboratuvar ortamında uygulamalı olarak öğrenecek.” değerlendirmesinde bulundu.

Gerçek zamanlı veri iletişimi kurulacak

Uraloğlu, projede programlanabilir mantıksal denetleyici (PLC) ve mikro denetleyici tabanlı kontrol altyapısıyla simülasyon yazılımı arasında gerçek zamanlı veri iletişimi kurulacağını, fiziksel kumandalar üzerinden verilen komutların doğrudan simülasyon ortamına aktarılacağı bilgisini verdi.

Bu sayede hızlanma, yavaşlama, frenleme, sinyal takibi ve istasyon yaklaşımı gibi sürüş davranışlarının etkileşimli şekilde uygulanabileceğinin altını çizen Uraloğlu, öğrencilerin mezun olmadan önce gerçek işletme koşullarına yakın bir eğitim sürecinden geçeceğini bildirdi.

Yapay zekayla performans ölçülecek

Uraloğlu, geliştirilecek yapay zeka destekli değerlendirme sistemiyle öğrencilerin sürüş performanslarının analiz edileceğini, eğitim sürecinin daha verimli ve ölçülebilir hale geleceğini vurguladı.

Karabük Üniversitesi bünyesinde kurulacak Raylı Sistem Teknolojileri ve Sürüş Simülasyonu Laboratuvarı’nın sürüş eğitiminin yanı sıra insan-makine etkileşimi, sinyalizasyon farkındalığı, araç içi sistemler ve yolcu güvenliği alanlarında da uygulamalı eğitim imkanı sunacağını ifade eden Uraloğlu, projenin raylı sistemler alanındaki eğitim ve araştırma kapasitesini güçlendireceğini anlattı. Uraloğlu, projenin UDHAM tarafından yürütülen ve toplam 500 milyon lira bütçeye sahip Raylı Sistem Teknolojileri Çağrı Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan 29 proje arasında yer aldığını belirterek, bu sayede raylı sistemlerde yerli ve milli teknolojilerin geliştirilmesini, AR-GE kapasitesinin artırılmasını ve sektörün uluslararası rekabet gücünün güçlendirilmesini hedeflediklerini kaydetti.>>>AA

Türk savunma sanayii, dışa bağımlılığı bitiren ve harekat sahasının kurallarını yeniden yazan yerli çözümlerine bir yenisini daha ekledi.

MKE tarafından geliştirilen ve “Etkili-Basit-Ucuz” felsefesiyle modern savaş alanındaki dron tehditlerine karşı üretilen TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi, gerçekleştirilen atışlı testlerde sergilediği performansla tam not aldı.

MKE’den yapılan açıklamaya göre; mini ve mikro dronlar, sabit kanatlı İHA’lar, akıllı mühimmatlar ve seyir füzelerine karşı geliştirilen TOLGA, geniş kapsamlı bir heyet önünde atışlı test faaliyetlerini gerçekleştirdi.

Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Savunma Sanayii Başkanlığı ve sektör temsilcilerinden oluşan yaklaşık 150 kişilik heyetin takip ettiği testlerde, sistem 7 farklı zorlu senaryonun tamamında hava tehditlerini yüzde 100 başarıyla etkisiz hale getirdi.

“Etkili, Basit ve Ucuz”

“Etkili-Basit-Ucuz” yaklaşımıyla tasarlanan TOLGA, modüler mimarisi sayesinde farklı tehdit seviyelerine karşı çok katmanlı koruma sağlıyor. Sistem; 12.7 mm ve 20 mm araç üstü (mobil) ve sabit kuleli silah sistemleri, GÖKBÖRÜ AESA Radarı, akustik tespit sistemi ve elektronik karıştırma (Jammer) sistemlerini tek bir potada birleştiriyor.

TOLGA, ilk aşamada radar ve elektro-optik sensörleriyle tespit ettiği dronlara 10 kilometre mesafeye kadar “soft-kill” (elektronik müdahale) uygulayabiliyor. Elektronik müdahalenin yetersiz kaldığı durumlarda ise “hard-kill” (fiziki imha) katmanı devreye giriyor.

Parçacıklı mühimmat ile yüksek vuruş hassasiyeti sağlıyor.

Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden birini MKE tarafından özel olarak geliştirilen parçacıklı anti-dron mühimmatları oluşturuyor. Hedef çevresinde bir metal parçacık bulutu oluşturarak vuruş olasılığını artıran bu mühimmatlar, farklı kalibrelerde şu menzillerde etkili oluyor. 35 mm parçacıklı mühimmat: 3 bin metreye kadar, 20 mm parçacıklı mühimmat: Bin metreye kadar, 12.7 mm parçacıklı mühimmat: 300 metreye kadar. Ayrıca, 7.62 mm parçacıklı anti-dron mühimmatı sayesinde piyadeler, mevcut tüfekleriyle ek bir platforma ihtiyaç duymadan yakın mesafedeki dron tehditlerine karşı koyabiliyor.

Tam otonom çalışma kabiliyeti

Mobil ve sabit Komuta Kontrol Ünitesi üzerinden yönetilen TOLGA; manuel, yarı otonom ve tam otonom çalışma modlarıyla harekat sahasındaki ihtiyaca hızlı uyum sağlıyor.

Sistemin çok katmanlı savunma yeteneğinin, yakın gelecekte entegre edilecek lazer silah sistemi ve ENFAL-17 füzesi ile en üst seviyeye taşınması hedefleniyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin ücretli çalışan istatistiklerini yayımladı.

Buna göre, Mayıs 2025’te 15 milyon 892 bin 187 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, bu mayısta yüzde 0,5 artışla 15 milyon 970 bin 105 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,2 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 1,2 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,3 arttı.

Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, mayısta nisana göre yüzde 0,1 azalış gösterdi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,1, inşaat sektöründe yüzde 1,2 azalırken, ticaret-hizmet sektöründe aynı kaldı.>>>AA