Yazar: admin

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, AA muhabirine, yaz sezonunun başlamasıyla birlikte kamp ve piknik ürünlerine yönelik e-ticaret talebinde belirgin bir hareketlilik yaşandığını belirterek, “Açık hava aktivitelerine olan ilginin artması, kamp turizminin yaygınlaşması ve tüketicilerin pratik alışveriş imkanı sunan dijital kanalları tercih etmesi bu kategorideki büyümeyi destekleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.” diye konuştu.

Özellikle yaz tatili planları öncesinde tüketicilerin ihtiyaç duydukları ekipmanları fiyat karşılaştırması yapabilme, geniş ürün çeşitliliğine ulaşabilme ve hızlı teslimat avantajları nedeniyle e-ticaret platformlarından temin ettiğini söyleyen Çevikoğlu, “Kamp ekipmanlarını da kapsayan spor ve outdoor kategorisi 2025’te yüzde 46,7 büyüme kaydederken, e-ticaretin genel ticaret içindeki payı yüzde 35,7 seviyesine ulaştı. Bu veriler, açık hava yaşamına yönelik ilginin ve dijital kanallardan yapılan alışverişlerin istikrarlı şekilde arttığını ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

Çevikoğlu, ailelerin doğa tatillerine yönelmesi, kamp kültürünün yaygınlaşması ve outdoor yaşam tarzına olan ilginin artmasının kategorideki e-ticaret hacmini desteklemeye devam edeceğini belirterek, sezonluk kampanyalar, ücretsiz kargo uygulamaları, taksitli ödeme seçenekleri ve genişleyen ürün çeşitliliğinin etkisiyle yaz dönemi sonunda kategorideki büyümenin süreceğini öngördüklerini dile getirdi.

Kamp ve piknik kategorisinde ortalama sepet tutarının tüketicilerin ihtiyaçlarına, kamp deneyimlerine ve tercih ettikleri ürün segmentine göre önemli ölçüde değişiklik gösterdiğini kaydeden Çevikoğlu, ilk kez kamp yapacak kullanıcıların genellikle temel ekipmanlara yönelirken, düzenli olarak kamp yapan tüketicilerin ise daha teknik özelliklere sahip ve uzun ömürlü ürünleri tercih ettiğini anlattı.

“Üreticilerin şehir yaşamında da kullanılabilecek çok amaçlı outdoor ürünlerine ağırlık vermesi ürün çeşitliliğini artırıyor”

Hakan Çevikoğlu, çadır, uyku tulumu, mat ve kamp mutfağı ekipmanlarında ürünlerin kapasitesi, mevsimsel kullanım özellikleri, su ve rüzgar dayanımı, kullanılan malzeme kalitesi ve teknik donanımın fiyatlarda önemli farklılıklar oluşturduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

“Kamp sandalyesi, termos, soğutucu çanta, kamp lambası ve taşınabilir pişirme ekipmanları gibi tamamlayıcı ürünler de aynı alışverişte sıklıkla tercih ediliyor. Aynı zamanda son dönemde tüketicilerin tek bir ürün yerine ihtiyaç duyabilecekleri ekipmanları birlikte satın alma eğiliminde olduğunu görüyoruz. Özellikle ailelerin ve uzun süreli kamp planlayan kullanıcıların sezon öncesinde alışverişlerini toplu şekilde gerçekleştirmesi, sepet tutarlarının ürün tercihine bağlı olarak geniş bir aralıkta değişmesine neden oluyor. Bununla birlikte, giriş seviyesindeki ürünlerden profesyonel outdoor ekipmanlarına kadar uzanan geniş ürün yelpazesi, bu kategoride sabit bir sepet tutarından ziyade oldukça farklı alışveriş profillerinin oluşmasına neden oluyor.”

Bu yıl tüketicilerin daha fonksiyonel, taşınabilir ve uzun süre kullanılabilecek ürünlere yöneldiğini söyleyen Çevikoğlu, “Özellikle portatif kamp sandalyeleri, katlanabilir masa setleri, termoslar, soğutucu çantalar, kamp lambaları, taşınabilir mutfak ekipmanları ve farklı mevsim koşullarına uygun çadırlar en fazla ilgi gören ürün grupları arasında yer alıyor.” diye konuştu.

Çevikoğlu, araç üstü çadırlar, taşınabilir enerji istasyonları, güneş enerjili aydınlatma ürünleri ve akıllı kamp ekipmanları gibi teknolojiyle desteklenen ürünlere olan talebin de arttığını belirterek, tüketicilerin artık yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılayan ürünleri değil, konfor, dayanıklılık ve kullanım kolaylığı sağlayan çözümleri de tercih ettiğini söyledi.

Doğa yürüyüşü ve günübirlik açık hava aktivitelerine yönelik matara, baton, güneş koruyucu ürünler, teknik tekstil ürünleri ve outdoor ayakkabıların da yoğun ilgi gördüğüne değinen Çevikoğlu, şunları kaydetti:

“Yalnızca kamp yapan kullanıcılar değil, piknik yapan aileler, karavan kullanıcıları ve hafta sonlarını doğada geçirmeyi tercih eden tüketiciler de bu kategorideki ürünlere yöneliyor. Son dönemde üreticilerin yalnızca kamp alanlarında değil, şehir yaşamında da kullanılabilecek çok amaçlı outdoor ürünlerine ağırlık vermesi, ürün çeşitliliğini artırırken tüketici talebini de destekliyor. Özellikle farklı kullanım senaryolarına uygun, pratik ve dayanıklı ürünlerin önümüzdeki dönemde de öne çıkmaya devam edeceğini öngörüyoruz.”

“Outdoor ürünlerde alışveriş yapan tüketiciler öncelikle ürün açıklamalarını, teknik özellikleri ve kullanıcı yorumlarını dikkatle incelemeli”

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) E-ticaret Meclis Üyesi Sinan Akdal da yaz sezonunun başlamasıyla birlikte kamp, piknik ve outdoor kategorilerinde belirgin bir hareketlilik görüldüğünü belirterek, “Av, kamp ve outdoor kategorisinin hacmi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 22,6’lık artışla 121,8 milyon liradan 149,3 milyon liraya çıktı.” dedi.

Şubat döneminde 14 bin 279 olan sipariş adedinin mayısta yüzde 35,1 artışla 19 bin 286’ya ulaştığını söyleyen Akdal, “Tüketicilerin doğayla buluşma ve deneyim odaklı aktivitelerde daha fazla vakit geçirmek istemesinin bu büyümeyi desteklediğini görebiliyoruz. Kategori özelinde ortalama sepet tutarı mayıs ayı itibarıyla 7 bin 742 lira seviyesinde seyrediyor ve geçmiş aylara göre sert bir dönüşüm göremiyoruz. Bu da tüketicilerin tek seferde yüksek tutarlı alışveriş yapmak yerine yaz sezonu boyunca ihtiyaçlarını planlı şekilde tamamladığını gösteriyor.” ifadelerini kullandı.

Akdal, outdoor kategorisinde alışverişlerin önemli bir bölümünün hafta sonu planlarına bağlı olarak gerçekleştiğini, bu nedenle hızlı teslimat seçeneklerinin satın alma kararında belirleyici rol oynadığını kaydederek, özellikle son dakika ihtiyaçlarında aynı gün teslimat veya ertesi gün kargo hizmeti sunan satıcıların dönüşüm oranlarının daha yüksek olduğunu dile getirdi.

Outdoor ürünlerde alışveriş yapan tüketicilerin öncelikle ürün açıklamalarını, teknik özellikleri ve kullanıcı yorumlarını dikkatle incelemesini tavsiye eden Akdal, “Kamp ekipmanları gibi güvenlik ve performans açısından kritik ürünlerde sertifikalı ve bilinen markaların tercih edilmesi önemli. Ayrıca satıcı puanı, iade koşulları ve satış sonrası destek süreçleri de alışveriş kararında mutlaka değerlendirilmeli.” diye konuştu.>>>AA

Orta Doğu başta olmak üzere dünyanın farklı coğrafyalarında jeopolitik gerilimlerin devam etmesi savunma ve havacılık şirketlerinin hisse performansları üzerinde etkili oldu.

Rusya ve Ukrayna’nın arasında dört yılı aşkın bir süredir devam eden savaşa, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın da eklenmesi, Japonya ile Çin arasındaki gerilimin zaman zaman tırmanması ve ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesi gibi olaylar, küresel çapta güvenlik ihtiyacına olan talebi artırdı. Bu gelişmeler ülkelerin savunma yatırımlarını artırmasına yol açarken, artan harcamalar ise halka açık şirketlerin hisselerinin değerlenmesine yol açtı.

Türkiye’de savunma teknolojisinin gelişimi ile dönüşümünde öncü rol oynayan ve BIST 100 endeksinde en yüksek piyasa değerine sahip şirket konumunda olan ASELSAN, yılın ilk yarısında yatırımcısına yüzde 48,9 kazanç sağladı. Şirket bu dönemi 1 trilyon 630 milyar 200 milyon lira piyasa değeriyle tamamladı.

Aynı dönemde İngiliz Rolls-Royce yüzde 25,6, Alman Lufthansa yüzde 19, Fransız Safran yüzde 16, İngiliz BAE Systems yüzde 7,6, Güney Koreli Hanwha Aerospace yüzde 5,7, ABD’li Lockheed Martin yüzde 5,3, ABD’li General Dynamics yüzde 5,2, Fransız Dassault Aviation yüzde 4,9 ve ABD’li RTX Corporation yüzde 3,5 değer kazandı.

Alman Rheinmetall’in hisseleri sert düştü

Jeopolitik gelişmelerin savunma sanayi hisselerine yön verdiği yılın ilk yarısında bazı küresel şirketler ise yatırımcılarını üzdü. Bu dönemde yatırımcısına ABD merkezli şirketler Boeing yüzde 0,3, L3Harris Technologies yüzde 1, Avrupa merkezli çok uluslu havacılık şirketi Airbus yüzde 1,9, Fransız Thales 2,2, Japon Mitsubishi Heavy 4,5 kaybettirdi.

İtalyan Leonardo’nun hisseleri yüzde 4,6, İsveçli Saab’ın hisseleri yüzde 6,5, ABD’li Northrop Grummanın hisseleri yüzde 13, Alman Rheinmetallin hisseleri yüzde 36,5 değer kaybetti. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın çözüme ulaşabileceğine dair umutlar Avrupa’daki savunma ve havacılık hisselerindeki düşüşlerde etkili oldu.

Çin aralarında Boeing’in de bulunduğu 46 ABD savunma sanayisi şirketini kamu ihalelerinden menetti. Çinli şirketlerin söz konusu firmalara askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri satması, başka ülke şahıs ve şirketlerinin aynı nitelikteki Çin menşeli ürünleri bu firmalara transfer etmesi yasaklandı.

Airbus’ın tedarik zincirinde yaşadığı sorunlar nedeniyle, Avustralyalı hava yolu şirketi Qantas’ın “Project Sunrise” kapsamındaki ilk A350 teslimatı Nisan 2027’ye ertelendi.

Avrupalı uçak üreticisi Airbus, yılın ilk çeyreğinde ticari uçak teslimatlarında yaşanan aksamalar ve ABD dolarının zayıf seyri nedeniyle piyasa beklentilerinin altında bir performans sergiledi. Şirketin düzeltilmiş faaliyet karı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 52 azalarak 300 milyon avroya geriledi.

Almanya’nın F126 fırkateyn inşa projesini iptal etmeyi planladığına dair haberler Rheinmetall hisselerindeki düşüşte etkili oldu.

Geçen ay ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray’a çağırdığına dair haberler L3Harris Technologies ve Northrop Grumman hisselerindeki düşüşte etkili oldu.

Dünyanın önde gelen halka açık savunma ve havacılık şirketlerinin ocak- haziran getirileri (yüzde) şöyle:

AA muhabirinin, Ticaret Bakanlığı verilerinden yaptığı derlemeye göre ihracat, ocak-haziran döneminde yıllık yüzde 3,6 artışla 136 milyar 59 milyon dolar oldu. Haziranda da dış satım yıllık yüzde 21,9 artarak 25 milyar dolara yaklaştı ve tüm zamanların en yüksek haziran ayı rakamına ulaşıldı.

Bu dönemde Türk lirasıyla dış ticarette de yıllık bazda artış gerçekleşti.

Türk lirasıyla ihracat ocakta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6 azalışla 24 milyar 727 milyon lira oldu. İthalat ise ilk ayda yüzde 18,8 artışla 83 milyar 526 milyon liraya çıktı. Böylece yılın ilk ayında dış ticaret hacmi 108 milyar 253 milyon lira olarak belirlendi.

Yılın ikinci ayında Türk lirasıyla ihracat, geçen yılın şubat ayıyla karşılaştırıldığında yüzde 2 azalışla 27 milyar 704 milyon liraya gerilerken ithalat yüzde 10,5 yükselişle 92 milyar 868 milyon liraya ulaştı. Dış ticaret hacmi 120 milyar 571 milyon lirayı aştı.

Türk lirasıyla ihracat martta 2025’in aynı ayına kıyasla yüzde 2,6 artışla 31 milyar 675 milyon liraya çıkarken ithalat da yüzde 15,1 yükseldi. Söz konusu ayda 110 milyar 185 milyon liralık ithalat gerçekleştirildi. Böylece martta Türk lirasıyla dış ticaret 141 milyar 860 milyon lira oldu.

Türk lirasıyla ihracatta nisan ayındaki artış dikkati çekti.

Söz konusu ayda ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,3 artışla 38 milyar 212 milyon lirayı bulurken ithalat da yüzde 10,8 yükselişle 107 milyar 669 milyon liraya çıktı. Söz konusu ayda dış ticaret hacmi 145 milyar 881 milyon lira olarak hesaplandı.

Kurban Bayramı’nın da kutlandığı mayısta Türk lirasıyla gerçekleştirilen ihracatta yıllık bazda artış gerçekleşti.

Söz konusu ayda ihracat Mayıs 2025’e kıyasla yüzde 2,7 artarak 29 milyar 466 milyon lira olurken ithalat yüzde 8,4 azalışla 82 milyar 451 milyon liraya geriledi. Böylece dış ticaret hacmi mayısta 111 milyar 917 milyon lirayı buldu.

Türk lirasıyla ihracat haziranda da 2025’in aynı ayına göre yüzde 26,6 artarak 30 milyar 80 milyon lira olurken ithalat aynı dönemde yüzde 16,1 artışla 114 milyar 383 milyon liraya yükseldi. Söz konusu ayda Türk lirasıyla 144 milyar 463 milyon liralık dış ticaret gerçekleştirildi.

Bu yılın ocak-haziran döneminde Türk lirasıyla ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,1 yükselişle 162 milyar 214 milyon liradan 181 milyar 864 milyon liraya çıktı. İthalat da aynı dönemde 535 milyar 853 milyon liradan yüzde 10,3 artışla 591 milyar 81 milyon liraya ulaştı.

Böylelikle ocak-haziran döneminde Türk lirasıyla dış ticaret hacmi yıllık bazda yüzde 10,7 artışla 772 milyar 945 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

2025 ve 2026 yıllarının ocak-haziran dönemlerinde Türk lirasıyla gerçekleştirilen dış ticaret verileri şöyle (milyon lira):