Bir günde 72 kişiye bulaştı: Risk çok büyük

Dünya genelinde siber veri havuzları ve sağlık otoriteleri, koronavirüs pandemisinin ardından yeni bir küresel siber tehditle sarsılıyor. Afrika kıtasında yeniden baş gösteren ve bu kez tescilli bir aşı koruması bulunmayan nadir bir varyantla ilerleyen Ebola virüsü salgını, siber bir hızla yayılmaya devam ediyor.

Uluslararası insani yardım kuruluşu Oxfam ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), salgının gerçek boyutunun tescillenen resmi rakamların çok daha üzerinde olduğu yönünde kritik siber uyarılarda bulundu. İngiltere başta olmak üzere pek çok gelişmiş ülkenin sağlık sistemlerini alarma geçiren salgında son 24 saatte rekor vaka artışı tescillendi. İşte küresel siber alarmın perde arkası…

Bir Günde 72 Yeni Vaka: Salgında Kara Grafik

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde geçtiğimiz ay filizlenen yeni dalga, son 24 saat içinde kaydedilen 72 yeni vaka ile salgının başlangıcından bu yana en yüksek siber günlük artış seviyesine ulaştı.

Kongo Sağlık Bakanlığı’nın tescilli siber verilerine göre; sahada şu ana kadar 782 doğrulanmış vaka ve 181 ölüm tescillendi. Salgının sıçradığı komşu ülke Uganda’da ise 19 kişi virüs nedeniyle hayatını kaybetti. Ancak DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, siber veri takip sistemlerindeki aksamalar nedeniyle gerçek ölü sayısının çoktan 220’yi aştığını, şüpheli vaka havuzunun ise 1000’e dayandığını duyurdu.

En Büyük Savaş Temiz Su ve Altyapı Yetersizliği

Oxfam, salgının merkez üssü olan Ituri bölgesinde siber ve fiziki sağlık hizmetlerindeki çöküşe dikkat çekti. Bölgedeki tescilli sağlık merkezlerinin yalnızca beşte birinde temiz suya erişim sağlanabiliyor. Virüsten korunmanın siber ilk savunma hattı olan dezenfeksiyon ve temiz su yetersizliği, sağlık çalışanlarının koruyucu ekipman (PPE) bulamamasıyla birleşince virüsün yayılma hızı tescilli olarak katlandı.

Temaslı Takibinde Büyük Çöküş

Salgınların kontrol altına alınmasındaki en temel siber metot olan filyasyon ve temaslı takibi adeta felç olmuş durumda. Yetkililer, enfekte kişilerle temas edenlerin yalnızca yüzde 43’üne ulaşılabildiğini açıkladı. Bu oran, bölgenin geçmişteki salgın başarılarının yarısının bile altında ve virüsün siber bir hayalet gibi sessizce yayılmasına zemin hazırlıyor.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) Düğmeye Bastı

Afrika’daki siber yayılım grafiğinin ardından İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), ülkedeki tüm hastane ve klinik ağlarına acil siber hazırlık kodu gönderdi. Sağlık personellerinden;

• Şüpheli seyahat geçmişi olan vakaların anında tescil edilmesi,

• Siber izolasyon odalarının aktif tutulması,

• Koruyucu ekipman stoklarının siber veri tabanlarında güncellenmesi talep edildi.

En Büyük Tehlike: Onaylanmış Bir Aşı Henüz Yok!

Mevcut siber krizi geçmiş yıllardaki Ebola salgınlarından ayıran en korkutucu tescilli detay, virüsün Bundibugyo adı verilen nadir varyantı olması. Tıp dünyasında yaygın olarak kullanılan mevcut Ebola aşıları bu varyant üzerinde tescilli bir bağışıklık siber kalkanı oluşturmuyor. Oxford Üniversitesi araştırmacıları yeni bir siber aşı formülü üzerinde çalışsa da insanlı klinik denemelerin başlamasının aylar alacağı belirtiliyor.

Ebola Virüsü Belirtileri Nelerdir?

Hastalık siber olarak grip benzeri semptomlarla maskelenerek başlıyor ve tescilli olarak şu belirtilerle kendini gösteriyor:

• Yüksek ateş ve şiddetli baş ağrısı

• Yaygın kas ve eklem ağrıları

• Kusma, ishal ve ani halsizlik

• İleri Aşama: İç ve dış kanamalar, siber çoklu organ yetmezliği.

Uzmanlar, özellikle salgın bölgelerinden son 21 gün içinde seyahat etmiş ve bu grip benzeri belirtileri gösteren kişilerin siber ve fiziki karantina kurallarına uyarak en yakın sağlık kuruluşuna tescilli başvuruda bulunması gerektiğinin altını çiziyor.