Kategori: Ekonomi

TCMB’den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurul’un, politika faizinin yüzde 37’de sabit kalmasına karar verdiği bildirildi.

Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5’te sabit tutulduğunun bildirildiği duyuruda, enflasyonun ana eğiliminin mart ayında gerilediği belirtildi.

Duyuruda, öncü verilerin ana eğilimin nisan ayında bir miktar yükseleceğine işaret ettiği kaydedildi.

Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiğinin vurgulandığı duyuruda, şu ifadelere yer verildi:

“Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir. Göstergeler iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret ederken, yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkileri önem taşıyacaktır.”

Duyuruda, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği ifade edildi.

Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceği belirtilen duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Son dönem gelişmelerin de etkisiyle, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.”

Duyuruda, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği bildirildi.

Likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği kaydedilen duyuruda, Kurul’un politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceği vurgulandı.

Kurul’un kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacağı belirtilen duyuruda, Para Politikası Kurulu Toplantı Özetinin beş iş günü içinde yayımlanacağı belirtildi. >>>AA

Piyasalarda ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerden bir anlaşma çıkabileceğine yönelik umutlar korunurken, açıklanan makroekonomik veriler ve şirket bilançoları üzerinden çatışmanın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri değerlendiriliyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin sahadan müzakere masasına taşınmasıyla birlikte petrol fiyatlarında gözlenen geri çekilme, ekonomik büyümeye yönelik endişeleri bir nebze azalttı.

Çin ekonomisi, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin hissedildiği yılın ilk çeyreğinde yüzde 5 ile öngörülerin üzerinde büyüme kaydetti.

Savaşın nihai olarak sona erebileceği ve küresel ekonomik aktivitenin pozitif ivmeleneceği beklentilerine paralel, olumlu gelen bilançolar da piyasalarda risk iştahının devam etmesini destekliyor.

New York borsasında S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor seviyelerden kapanırken, jeopolitik gerilimlerin piyasalarda yarattığı kayıpların hemen hemen tamamı geri alındı.

FED’E YÖNELİK “SİYASİ BASKI” ENDİŞELERİ YENİDEN GÜNDEMDE

Bu gelişmelerin yanı sıra jeopolitik gerilimler azalsa da petrol fiyatlarının önceki düşük seviyelerine uzak kalması küresel ölçekte enflasyon risklerinin devam etmesine neden oluyor.

Bu gelişmelerle gelecek dönemde küresel merkez bankalarının politika adımlarını daha temkinli atacağına ilişkin öngörüler güçlü kalmaya devam ediyor. Başkanlık değişim süreci içindeki ABD Merkez Bankasının (Fed) mevcut enflasyon ve büyüme riskleri sürerken alacağı kararlar merak ediliyor. Buna ek olarak banka üzerindeki siyasi baskıların gelecek günlerde artabileceği ihtimalleri yeniden gündeme taşındı.

ABD Başkanı Donald Trump, verdiği bir röportajda Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik eleştirilerini sürdürürken, Fed binasının yenilenmesine ilişkin soruşturmanın devam etmesi gerektiğini belirtti.

Powell’ı görevden almakla tehdit eden Trump, “O zaman onu kovmak zorunda kalacağım, eğer zamanında ayrılmazsa.” dedi.

Fed Başkanı Powell’ın ise Trump’ın aday gösterdiği Kevin Warsh’ın Senato tarafından onaylanmaması durumunda, başkanlık görevine devam etmesi bekleniyor.

Öte yandan Fed’in yayımladığı “Bej Kitap” raporu, Orta Doğu’daki çatışmanın, ABD’li şirketler için belirsizlik kaynağı olduğunu gösterdi.

Raporda, “Orta Doğu’daki çatışma istihdam, fiyatlandırma ve sermaye yatırımıyla ilgili karar alma süreçlerini zorlaştıran başlıca belirsizlik kaynağı olarak gösterildi, birçok firma bekle-gör tutumunu benimsedi.” değerlendirmesi yer aldı.

DOLAR ENDEKSİ SAVAŞ ÖNCESİNDEKİ SEVİYESİNE YAKLAŞTI

Bahsedilen gelişmeler ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,29 seviyesinde bulunurken, savaş sırasında güvenli varlık olarak tercih edilen dolar, çatışmaların biteceğine yönelik iyimserliklerle zayıflamaya devam ediyor.

Dolar endeksi de yüzde 0,3 düşüşle 98,1’e gerileyerek düşüş eğilimini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi dün yüzde 0,1 düşüşle 98 seviyesine inerek son 5 işlem gününde geriledi. Endeks, yeni günde de 97,9’a inerek savaş öncesi seviyesine yaklaştı.

Dün yüzde 1 düşüşle 4 bin 791 dolardan günü tamamlayan altının ons fiyatı ise yeni işlem gününde yüzde 0,8 artışla 4 bin 827 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta, ABD’nin büyük bankalarından Bank of America ile Morgan Stanley’nin hisseleri, bugün yayımladıkları ilk çeyrek bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmeleri sonrasında sırasıyla yüzde 1,8 ve yüzde 4,5 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,8, Nasdaq endeksi yüzde 1,59 yükselirken, iki endeks de tüm zamanların en yüksek kapanış değerine ulaştı. Dow Jones endeksi yüzde 0,15 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

AVRO BÖLGESİ KARIŞIK SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, bugün Avro Bölgesinin enflasyon ile İngiltere’de büyüme verileri bölge gündeminin odağında yer alıyor.

Avro Bölgesi enflasyon verilerinin, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerle artan petrol fiyatlarının makroekonomik görünüm üzerindeki etkilerine dair bilgi vermesi bekleniyor.

Analistler, piyasa beklentilerinin bölgede enflasyonun mart ayında yıllık bazda yüzde 2,5, aylık bazda yüzde 1,2 seviyesinde gerçekleşmesi yönünde oluştuğunu kaydetti.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi şubatta bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 düşüş gösterdi.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,47 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,64 düşerken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,09 yükseldi. İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

ÇİN EKONOMİSİ TAHMİNLERİN ÜZERİNDE BÜYÜDÜ

Asya borsalarında ABD-İran arasındaki müzakerelere yönelik iyimserlik risk iştahını artırmaya devam ederken, Çin’in beklentilerin üzerinde büyüme kaydetmesi pozitif görünüme katkı verdi.

Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) yayımladığı verilere göre, Çin’in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) Ocak-Mart 2026 döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttı.

Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için “yüzde 4,5 ila 5” olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.

Çin ekonomisi 2025’in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda “yüzde 5 civarında” belirlediği yıllık büyüme hedefini “yüzde 4,5 ila 5” olarak belirlemişti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 yükseldi.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kazanarak 14.252,38 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,26 yükseldi.

Dolar/TL, dünü 44,7450’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,7620’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde enflasyon, ABD’de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, Astana’daki Hükümet Binası’nda baş başa ve heyetler arası görüşmelerde bulundu.

Görüşmelerin ardından, Yılmaz ve Bektenov’un başkanlığında, Kazakistan-Türkiye Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) Heyetler Arası 14. Dönem Toplantısı düzenlendi. Toplantının ardından Yılmaz ve Bektenov, 14. Dönem KEK Protokolü ve bu kapsamdaki 67 maddelik eylem planını imzaladı.

“Dış ticaretimiz geçen yıl 10 milyar dolar seviyesine ulaşarak bir rekor tazelemiştir”

Toplantı öncesinde konuşan Cevdet Yılmaz, bugün gerçekleştirilen KEK Toplantısı’nın, sadece mevcut işbirliğinin gözden geçirildiği teknik bir platform olarak değil, gelecek dönemin ticari ve ekonomik yol haritasını şekillendiren stratejik bir istişare zemini olarak gördüklerini söyledi.

Türkiye ile Kazakistan’ın yalnızca dost ve kardeş iki ülke değil, aynı zamanda ortak tarih, kültür, hafıza ve gelecek tasavvurunu paylaşan iki stratejik ortak olduğunu vurgulayan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Bu stratejik ortaklığı daha da perçinlemek amacıyla mayıs ayı içerisinde Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği Konseyi 6. Toplantısı’nı gerçekleştireceğiz. Türkiye ve Kazakistan arasındaki ilişkiler, duygudaşlığın ötesine geçmiş ticaret, yatırım, ulaştırma, enerji, müteahhitlik, sanayi, tarım, lojistik, finans gibi çok boyutlu bir işbirliği mimarisine dönüşmüştür. Mevcut işbirliğimizi, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) başta olmak üzere üyesi olduğumuz tüm bölgesel ve uluslararası örgütlerde de güçlendirerek tüm Türk dünyasının refahına katkı sunmayı hedefliyoruz. Bu anlayışla, Karma Ekonomik Komisyon toplantımız, somut projeler üretmemiz ve ortak ekonomik hedeflerimize ilerlememiz için bizlere yol haritası sunmakta, işbirliğimizin somut çıktılarının güçlenmesini sağlamaktadır.”

Yılmaz, Türkiye ekonomisinin tüm zorluklara rağmen 22 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü belirterek, geçen yılda da ekonominin dünyadaki gelişmenin üstünde yüzde 3,6 büyüyüp, 1,6 trilyon dolar seviyesine ulaştığını, kişi başına gelirin ise 18 bin dolar seviyesine çıktığını dile getirdi.

Yılmaz, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Kazakistan’ın dünya büyümesinin neredeyse iki misli geçen yıl büyüyerek yüzde 6,5’lik büyüme göstermesini de takdirle takip ediyoruz. 300 milyar doları aşan bir ekonomik büyüklüğünüz var. İnanıyorum ki 2026’da yeni şartlarda çok daha yüksek seviyelere ulaşacaktır. Dolayısıyla büyüyen ekonomilerimizin daha fazla işbirliği yapması gerektiğine inanıyoruz. Bu çerçevede dış ticaretimiz geçen yıl 10 milyar dolar seviyesine ulaşarak, bir rekor tazelemiştir. Hedefimiz Cumhurbaşkanlarımızın ortaya koyduğu 15 milyar dolar ticaret hacmine ulaşmaktır. Bu noktada gümrük ve lojistik süreçlerini hızlandırmak en öncelikli meselelerimizden biridir. Bunun yanı sıra karşılıklı yatırımlarımızın artırılması son derece önemli. Bizim 5 binden fazla firmamız Kazakistan’da yatırım yapıyor ve çok uygun bir ortamda çalışıyorlar. Kazakistan’dan da aynı şekilde çok sayıda firma Türkiye’de yatırım yapıyor. Bu karşılıklı yatırımları daha da artırmamız gerekiyor. Bu çerçevede yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşmamızı günün şartlarına göre bir an önce güncellememiz gerekiyor. Sayın Başbakan’ın bu konuda da destek olacağından şüphem yok.”

Yılmaz, Türkiye’nin önce bölgesel, sonra küresel bir finans merkezi olması doğrultusunda kurdukları ve 2023’te açılan İstanbul Finans Merkezi’nin güçlü mevzuat altyapısı ve vergi avantajlarıyla öne çıktığına işaret ederek, “Bu dönem özellikle bölgemizde yaşanan gelişmeleri dikkate alarak yeni birtakım çalışmalar da yapıyoruz. Türkiye’yi finans anlamında çok daha cazip bir ülke haline getirecek adımları önümüzdeki dönemde atacağız. İstanbul’u daha güçlü bir finans merkezine dönüştürmeyi hedefliyoruz.” diye konuştu.

“Orta Koridor zorunlu bir tercih haline gelmiştir”

Bugüne kadar Türk müteahhitlerin 30 milyarı aşkın 541 projeyi üstlendiğini bildiren Yılmaz, bundan sonra da Kazakistan’ın hangi bölgesinde ihtiyaç duyuluyorsa oralarda görev almaya hazır olduklarını söyledi.

Yılmaz, küresel tedarik zincirinin bugün derin bir kırılmadan geçtiğini belirterek, şöyle devam etti:

“Kuzey Koridoru jeopolitik gerilimler nedeniyle öngörülemez hale geldi. Güney güzergahı ise kapasitesinin sınırlarını zorluyor. Bu tablo Orta Koridoru bir alternatif değil, zorunlu bir tercih haline getirmiştir ve bu güzergahın merkezinde Türkiye ve Kazakistan yer almaktadır. Bu anlamda Orta Koridor sadece iki ülkenin değil, tüm Avrasya’nın yükünü taşıyacak bir hattır ve bu hat ne kadar sağlam olursa o hattın üzerinde inşa edeceğimiz ortak refah da o kadar kalıcı olacaktır.”

Kazakistan’ın sahip olduğu zengin doğal kaynaklar, güçlü üretim kapasitesi, stratejik konumu ve çeşitlenen enerji altyapısının Kazakistan’ı, Avrasya enerji denkleminde “kilit ve vizyoner” bir ortak haline getirdiğini ifade eden Yılmaz, “Böyle bir tabloda Türkiye ile Kazakistan arasındaki enerji işbirliğini aynı zamanda bölgesel istikrara, arz güvenliğine ve Avrasya’nın stratejik geleceğinin şekillenmesine katkı sunacak stratejik bir zemin olarak görüyoruz. Bu kapsamda ham petrol ve gazın aranmasıyla üretimi, bu kaynakların taşınması ve depolanması ile nihai ürünlere dönüştürülmesi ve pazarlanmasında Kazak ortaklarımızla her türlü işbirliğini yapmaya hazırız. Bu doğrultuda ulusal enerji şirketlerimiz BOTAŞ, TPAO ve TPIC aracılığıyla Kazakistan’da ortaya çıkabilecek yeni arama, üretim, taşıma ve altyapı fırsatlarını değerlendirmeye; Kazak ham petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden sevkiyatı için teknik ve operasyonel destek sağlamaya hazırız. Ülkelerimiz arasında enerji alanında kurulacak daha güçlü ortaklık yalnızca iki ülkenin çıkarlarına hizmet etmeyecek, aynı zamanda Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesine ve Hazar geçişli bağlantısallığın güçlenmesine katkı sunacaktır.” şeklinde konuştu.

Yılmaz, Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkilerin en köklü ve kalıcı boyutunun “insan yetiştirmek, nesiller arasında köprü kurmak” olduğuna yürekten inandığını belirterek, şunları kaydetti:

“Bu doğrultuda üniversitelerimizde binlerce Kazak kardeşimizin okuyor olmasından büyük bir mutluluk duyuyoruz. Bu yalnızca bir istatistik değil, iki ülke arasında örülen ortak bir geleceğin yansımasıdır. Bu geleceği daha sağlam temeller üzerine inşa edebilmek için Kazakistan’daki Türk okullarına ilişkin protokol müzakerelerinin artık somut bir neticeye dönüşmesini ümit ediyoruz. Yine Türkiye Maarif Vakfının Kazakistan’da okul açması ve ardından Astana ile Almatı’da eğitim faaliyetlerine başlaması iki toplum arasındaki bağı nesiller boyu canlı tutacaktır. Kültürel işbirliğinin diğer bir boyutu Yunus Emre Türk Kültür Merkezinin tüzel kişilik kazanabilmesi için kültür merkezleri anlaşması müzakerelerinin bir an önce sonuçlandırılmasıdır. Yine Ahmet Yesevi Çilehane Müzesi’nin düzenlenmesine ilişkin projemizin de bir an önce hayata geçmesini arzu ediyoruz.”

2024 yılındaki 13. dönem KEK’te 90 maddelik bir eylem planının bulduğunu, bunun yarıya yakınının hayata geçirildiğini aktaran Yılmaz, “Bundan dolayı bir değerlendirme yapmamız gerektiğine inanıyorum. Şimdi imzalayacağımız 67 maddelik yeni eylem planımızın çok daha etkili bir şekilde uygulanması için sıkı bir şekilde takip edeceğiz. Bürokrasilerimizi daha fazla gayret etmeleri doğrultusunda zorlayacağız. Bu gerçekleşme oranını çok daha yüksek bir seviyeye çıkarmamız gerekiyor.” diye konuştu.

Yılmaz, 67 maddelik eylem planıyla ticaretten yatırımlara, müteahhitlikten sanayiye, ulaştırmadan enerjiye, eğitimden tarıma kadar her alanda başarı hikayelerinin yazılması gerektiğini belirterek, “Kurumlarımızın hedeflerine sahip çıkarak, KEK toplantısına kadar sorumlu oldukları maddeleri gerçekleştirmelerinin önemini bir kez daha hatırlatmak istiyorum.” ifadelerini kullandı.

ABD/İsrail ile İran arasındaki çatışmaların arttığı mart ayında 327 baz puana kadar yükselen Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), jeopolitik gerilimlerin azalacağı beklentileriyle yaklaşık 100 baz puan gerileyerek 230,4 baz puana indi ve çatışma öncesi seviyelere döndü.

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin iyimserlikler risk algısının azalmasına katkı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 gün içinde Pakistan’da yeni bir görüşmenin yapılabileceğini söylemesi, tarafların müzakereci tutumunun sürdüğünü gösterdi. Trump’ın savaşa ilişkin verdiği bir röportajda da “(Savaş) sanırım bitmeye çok yakın.” ifadesini kullanması söz konusu iyimserliği artırdı.

İki ülkenin kısa sürede bir anlaşma sağlayabileceğine dair beklentilerle petrol fiyatlarındaki geri çekilme, küresel çapta enflasyon endişelerinin de bir miktar azalmasını sağladı.

Savaşın yakın zamanda sona erebileceğine dair yeşeren umutlar, başta ABD Merkez Bankasının (Fed) olası “şahin” adımlarına yönelik endişelerin ortadan kalkması ve doların güç kaybetmesiyle tahvil piyasalarında talebi artırdı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl sonuna kadar temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam ederken küresel tahvil piyasalarında görülen alıcılı seyirle birlikte borçlanma maliyetleri de gerileme eğilimine girdi.

Bu gelişmelerle dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 5 baz puan düşüşle yüzde 4,26’ya inerken yeni günde de yüzde 4,25 seviyesinde bulunuyor. Ülkenin 5 yıllık tahvil getirisi de yüzde 3,8710’a gerileyerek yaklaşık bir ayın en düşük seviyesini gördü.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerileme ve jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle Türkiye’nin CDS’i de düşüşe geçti.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, ABD-İran görüşmelerinin başlamasıyla birlikte 230,4 baz puana inerek 27 Şubat’tan beri en düşük seviyesine geriledi.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye’nin CDS’i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı. Böylece bu süreçte 100 baz puana yakın bir düşüş gerçekleşmiş oldu.

Buna ek olarak Türkiye ve gelişmekte olan piyasalar CDS’i arasındaki fark 74,6’ya inerek 7 Şubat 2020’den bu yana en düşük seviyeyi gördü.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince TCMB, döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken, bu durum sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerinden derlediği bilgiye göre, madencilik sektörü ocak-mart döneminde 571 bin 407 ton ihracat gerçekleştirdi.

Sektör bu ürünler karşılığında 1 milyar 565 milyon 237 bin dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı döneminde yurt dışına 492 bin 703 ton ürün göndererek 1 milyar 367 milyon 309 bin dolar kazanan sektör, bu yıl ihracatını miktar bazında yüzde 16, değer bazında ise yüzde 14 yükseltme başarısı gösterdi.

İhracatta en fazla gelir 673 milyon dolarla metalik cevherden sağlandı. Bunu 299 milyon dolarla işlenmiş doğal taş, 284 milyon dolarla endüstriyel mineraller izledi.

Metalik cevher sektör ihracatının yüzde 43’ünü karşıladı.

Çin’in talebinde yüzde 52’lik artış

Sektör en çok ürünü 487 milyon dolarla Çin’e gönderdi. Çin’i 121 milyon dolarla komşu ülke Bulgaristan, 120 milyon dolarla ABD ve 72 milyon dolarla İspanya takip etti.

Geçen yılın aynı döneminde 321 milyon dolarlık ürün alan Çin’in ihracatında yüzde 52’lik artış yaşandı.

“Daha fazla üretmeliyiz”

31. Marble İzmir-Uluslararası Doğaltaş ve Teknolojileri Fuarı açılışına katılan Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, AA muhabirine, ihracat verilerini değerlendirdi.

Türkiye’nin yer altı kaynakları bakımından zengin olduğunu ancak üretimin istedikleri seviyede gerçekleşmediğini ifade eden Yılmaz, daha fazla üretim için gerekli jeolojik potansiyel, yetişmiş insan gücü ve ticari kabiliyete sahip olunduğunu kaydetti.

Maden üreticilerinin ilk çeyrekte başarılı bir ihracat dönemine imza attığını anlatan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Bütün dünyada, hele ki bizim bulunduğumuz coğrafyada, ateş çemberi içerisinde olduğumuz, kıyametlerin koptuğu bu noktada bizim ilk çeyrekte böyle bir rakamı bulmuş olmamız büyük bir başarı. Böyle bir ateş çemberinde çok iyi orta yolda durarak, ekonomimizi ve ülkemizin genel stratejisini de doğru yöneterek çok ciddi bir fırsat yakalamış olduğumuzu düşünüyorum. Yıl sonu itibarıyla ihracat hedeflerimizin üstüne çıkacağımızı düşünüyoruz. Geçen sene 6,2 milyar dolardı. Bu sene belki biraz daha yükselebilir ama önümüzdeki 5 sene içerisinde 10 milyar dolar hedefi gerçekten hayal değil.”

Yılmaz, Çin’deki talep artışına dikkati çekerek, küresel ölçekte özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılıkta ve jeopolitik gelişmelerde yaşanan sorunlara rağmen Türkiye’nin süreci ve ilişkileri doğru yöneterek ticaretini koruduğunu, Çin’e ihracatın artmasının bunun bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.

AA muhabirinin, Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlediği bilgiye göre, yılın ilk 3 ayında 164 ülke ve serbest bölgeye 1 milyon 79 bin 887 ton ürün gönderildi ve bu ihracat karşılığında 871 milyon 282 bin dolar elde edildi.

En fazla satış yapılan ve geçen yılın aynı dönemine göre en çok artış gösteren ürün kalemi ayçiçeği tohumu yağı oldu.

Orta Doğu’ya geçen yılın aynı döneminde yapılan 430 milyon 286 bin dolarlık ihracat, bölgede yaşanan savaşlar nedeniyle bu yılın aynı döneminde yüzde 20,8 düşüşle 340 milyon 701 bin dolara geriledi.

Bu dönemde, Afrika ülkelerine yapılan ihracat yüzde 20,9, Amerika ülkelerine ise 22,9 artış gösterdi.

En çok ihracatın yapıldığı ülke ise 192 milyon 774 bin dolarla Irak oldu.

“Fiyat odaklı rekabetin daha da artacağı bir döneme giriyoruz”

Güneydoğu Anadolu Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, AA muhabirine, Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler sonucu enerji ve lojistik dengelerinin yeniden tanımlandığını, Hürmüz Boğazı’nda artan risklerin ve enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizliklerin Türkiye’nin lojistik merkez olma potansiyelini güçlendirdiğini belirtti.

Savaşa bağlı gerekçelerle, küresel tarım piyasalarında ihracatçılar açısından baskı yaratan unsurların bir süre daha devam etmesini beklediklerini anlatan Kadooğlu, şöyle konuştu:

“Karadeniz havzasında üretim beklentilerinin güçlü seyretmesine de bağlı olarak, fiyat odaklı rekabetin daha da artacağı bir döneme giriyoruz. Bu tablo, özellikle buğday unu, makarna ve ayçiçeği yağı gibi temel ürünlerde daha da belirleyici olacak. Öte yandan enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki artışın üretim maliyetlerine yansıması yalnızca ihracat fiyatlarını değil, aynı zamanda ticaretin kontrat yapısını, risk iştahını ve pazar tercihlerini de doğrudan etkiliyor. Bu nedenle mevcut dönemi yalnızca jeopolitik bir kırılma olarak değil; fiyatlama davranışlarından tedarik zincirlerine, rekabet dengelerinden üretim planlamasına kadar uzanan çok katmanlı bir dönüşüm süreci olarak değerlendirmek gerekiyor.”

Alman pilot sendikası Vereinigung Cockpit’ten (VC) yapılan açıklamada, ana şirket Deutsche Lufthansa AG, Lufthansa Cargo ve Lufthansa CityLine bünyesindeki pilotların 16 Nisan Perşembe yerel saatle 00.01’den 17 Nisan Cuma günü saat 23.59’a kadar iş bırakacağı ifade edildi.

Eurowings bünyesindeki pilotların ise 16 Nisan Perşembe günü 24 saatlik grev yapacağı belirtildi.

Almanya kalkışlı uçuşları büyük ölçüde etkileyecek grevde Orta Doğu varışlı seferler ise bölgedeki hassas durum nedeniyle kapsam dışında tutuldu.

VC Başkanı Andreas Pinheiro, işverenin emeklilik sistemleri ve toplu iş sözleşmesi konularında kabul edilebilir bir teklif sunmadığını belirterek, “Durum kilitlenmiş vaziyette. Sürecin bağımsız bir ara bulucu aracılığıyla çözülmesi için tahkim usulünü öneriyoruz.” dedi.

Lufthansa yönetimi ise tüm konuların ele alınması şartıyla ara buluculuk teklifine açık olduklarını bildirdi.

Kabin görevlileri de eylemde

Pilotların yanı sıra Bağımsız Kabin Personeli Organizasyonu sendikasına bağlı yaklaşık 20 bin kabin görevlisinin de greve katılmasıyla, Frankfurt ve Münih gibi ana merkezlerde uçuş trafiği felç oldu. Sadece hafta başından bu yana binlerce sefer iptal edildi.

Grev dalgası, Lufthansa’nın 100. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen ve Başbakan Friedrich Merz’in katılması beklenen resmi törenleri de gölgede bıraktı. Sendikaların, kutlamaların yapıldığı şirket merkezi önünde geniş katılımlı protestolar düzenlemesi bekleniyor.