Kategori: Ekonomi

G20 ve Uluslararası Para Fonu (IMF)-Dünya Bankası Bahar Toplantıları’na katılmak üzere Washington’da bulunan Bakan Şimşek, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi’nin finansman anlaşmasının Dünya Bankası’nın genel merkezinde düzenlenen imza törenine katıldı.

Şimşek, burada yaptığı konuşmada, küresel enerji güvenliğinin ve ticaret koridorlarının çatışmalar, parçalanma ve yıllarca süren yetersiz yatırımlar nedeniyle baskı altında olduğuna işaret ederek, bu sorunların küresel nitelikte olduğunu ve küresel yanıtlar gerektirdiğini söyledi.

Bu çerçevede Orta Koridor’un önemini vurgulayan Şimşek, söz konusu hattın 18 günlük süresiyle Pekin’den Londra’ya uzanan en hızlı rota olduğunu aktardı.

Şimşek, altyapının Türkiye’nin kalkınma hikayesinin temel unsurlarından biri olduğunu belirterek, son 20 yılda ulaştırma altyapısına 355 milyar dolar yatırım yapıldığını kaydetti.

Sadece kara yollarına 180 milyar dolar yatırım yapıldığını ifade eden Şimşek, havalimanı ağının da genişletildiğini aktardı.

“Bu ortaklık küresel piyasalara güven sinyali veriyor”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde demir yollarının Türkiye’nin bir sonraki hedefi ve en büyük önceliği olduğunu vurgulayan Şimşek, Dünya Bankası ile olan ortaklığın bu çabanın merkezinde yer aldığını dile getirdi.

Şimşek, “Bu ortaklık finansman sağlıyor, standartları sağlamlaştırıyor ve küresel piyasalara güven sinyali veriyor.” dedi.

Bu ortaklığın yıllar içinde titizlikle inşa edildiğine dikkati çeken Şimşek, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi’nin sıradan bir altyapı projesi olmadığını anlattı.

Şimşek, projenin Orta Koridor’un en kritik darboğazlarından birini çözüme kavuşturacağını belirterek, İstanbul Boğazı üzerinden Orta Koridor’un en kısıtlı geçiş noktalarından birine yüksek kapasiteli bir demir yolu alternatifi sunduğunu, koridorun güvenilirliğini güçlendireceğini ve küresel ticaret için stratejik değerini derinleştireceğini vurguladı.

Projenin kapasitede “dönüştürücü bir sıçrama” sağlayacağını da belirten Şimşek, İstanbul Boğazı’ndan geçen demir yolu yük hacminin yıllık 3 milyon tondan 50 milyon tona çıkacağını kaydetti.

Şimşek, bunun kıtalararası yük taşımacılığı için karbon nötr bir altyapı oluşturacağına işaret ederek, bunun, bölgenin daha önce hiç tanık olmadığı ölçekte bir yapısal dönüşüm olduğunu söyledi.

“Dünya Bankasının tarihinde onaylanan en büyük üçüncü proje”

Projenin çok taraflı altyapı finansmanı alanında bir dönüm noktası niteliğinde olduğunu vurgulayan Şimşek, toplam büyüklüğü 8,1 milyar dolar olan projenin finansmanının yüzde 83’ünün uluslararası finans kuruluşlarından sağlandığını kaydetti.

Şimşek, “Bu, Dünya Bankasının tüm tarihinde onaylanan en büyük üçüncü proje. Bu gerçek tek başına, iddiamızın ölçeğini ve ortaklarımızın Türkiye’nin projeyi hayata geçirme kapasitesine duyduğu güveni ortaya koyuyor.” diye konuştu.

Ayrıca projenin 400 binden fazla kişiye daha yüksek gelirli istihdam sağlayacağını belirten Şimşek, altyapının yalnızca mal taşımakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda geçim kaynakları oluşturduğunu ve İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi’nin bunun her ikisini de yapacağını dile getirdi.

Şimşek, finansman anlaşmasının Türkiye’nin kalkınma yolculuğuna ve Dünya Bankası ile ortaklığa duyulan güvenin bir göstergesi olduğunu aktardı.

“Üç stratejik koridor boyunca bağlantıları güçlendirecek”

Dünya Bankası Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdürü Anna Bjerde ise İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi’nin Türkiye’nin ulaşım sistemi ve ekonomik büyümesi için kalıcı faydalar sağlayacak önemli bir proje olduğunu vurguladı.

Bjerde, projenin etkisinin “dönüştürücü” olacağına dikkati çekerek, İstanbul Boğazı boyunca demir yolu kapasitesini artırarak Türkiye’nin en kritik ulaşım darboğazlarından birine çözüm getirdiğini belirtti.

Anna Bjerde, “Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Türkiye-Avrupa Koridoru olmak üzere üç stratejik koridor boyunca bağlantıyı güçlendirecek. Bu sayede Boğaz’ı geçenler için ulaşım daha hızlı, daha güvenilir ve daha verimli hale gelecek. Bu, sadece Türkiye için değil, bölgesel ve uluslararası ticaret için de önemli.” dedi.

Uluslararası işbirliğiyle hayata geçirilen projeye yaklaşık 6,75 milyar dolarlık finansman sağlanmasının beklendiğini kaydeden Bjerde, bunun projeye duyulan güveni yansıttığını ifade etti.

Bjerde, projenin ekonomik etkisinin imalat, tarım ve hizmet sektörlerine kadar uzanarak bölgede refahı artıracağını ve geçim kaynaklarını iyileştireceğini aktardı.

Bu arada, Türkiye, İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi Projesi kapsamında Dünya Bankasından 1,67 milyar avro tutarında uygun koşullu finansman temin etmişti.

Proje, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek 127 kilometrelik elektrikli ve yüksek kapasiteli demir yolu hattının inşasını kapsıyor.

Projenin Orta Koridor ve Irak Kalkınma Yolu gibi uluslararası ticaret güzergahlarını birbirine bağlayarak Türkiye’nin bölgesel lojistik merkezi rolünü pekiştirmesi hedefleniyor.

Ticaret Bakanlığından, kurulun nisan ayı toplantısına ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

Toplantıda, görüşülen 132 dosyadan 117’sinin mevzuata aykırı bulunduğu belirtilen açıklamada, söz konusu aykırılıklar hakkında 49 milyon 874 bin 780 lira idari para cezası uygulanmasına karar verildiği bildirildi.

Açıklamada, reklamlarda yer alan üstünlük ifadelerinin tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı şekilde kullanılmasını önlemek amacıyla 1 dosya hakkında da tedbiren durdurma kararı verildiği aktarıldı.

Hileli modem satışlarına yönelik inceleme başlatıldı

Bakanlığa ulaşan şikayetler doğrultusunda yapılan incelemelerde, kendilerini internet servis sağlayıcılarının çağrı merkezi gibi tanıtan bazı kişi ve firmaların, tüketicilere “modeminiz arızalı” veya “modeminiz yetersiz” şeklinde gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak, yüksek bedellerle modem satışı gerçekleştirdiğinin tespit edildiğine dikkat çekilen açıklamada, şu bilgiler yer aldı:

“Yapılan değerlendirmelerde, söz konusu ürünlerin tüketicilere hiç gönderilmediği ya da vaat edilen nitelikleri taşımadığı, ayrıca tüketicilerin bedel iadesi taleplerinin karşılanmadığı yönünde ciddi mağduriyetler oluştuğu anlaşılmıştır. Reklam Kurulu tarafından yürütülen incelemeler sonucunda, bu faaliyetlerin münferit olmadığı, süreklilik arz ettiği ve haksız ticari uygulama niteliği taşıdığı değerlendirilmiş olup, ilgili firmalar hakkında idari para yaptırımı uygulanmasına karar verilmiştir.”

Yasa dışı bahis reklamı yapan hesaplar engellendi

Toplantıda ele alınan bir diğer önemli konu başlığının ise yasa dışı bahis ve kumar reklamları olduğuna işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Yapılan incelemelerde, yasa dışı bahis, kumar reklamı yaptığı ve vatandaşları yasa dışı sitelere yönlendirdiği tespit edilen yüksek takipçili 15 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli kararı alınmıştır. Bakanlık olarak, tüketicilerimizin aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalara karşı korunması amacıyla denetimlerimiz aralıksız, etkin ve kararlı bir şekilde devam edecektir.”

ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerden gelen haber akışı fiyatlamalar üzerindeki etkisini sürdürüyor. Uzlaşı masasında iki ülkenin özellikle nükleer ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konularında restleşmesiyle tırmanan gerilim dünkü görüşmelerde bir miktar yatıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray önünde yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Washington ile temasa geçtiğini ve bir anlaşmaya varmaya istekli olduklarını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da görüşmelerde çok ilerleme kaydedildiğini ancak görüşmelerin devamı ve olası anlaşmanın İran’a bağlı olduğunu savundu.

Bu süreçte Trump, Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD donanmasının bir “abluka” başlattığını açıklarken, İran’ın nükleer konusunda uzlaşıya yanaşmaması durumunda herhangi bir anlaşmanın mümkün olmayacağını ifade etmişti.

Görüşmelerde “anlaşma” söyleminin giderek daha sık dillendirilmesiyle birlikte, yatırımcılar geçen hafta sağlanan ateşkesin korunacağına yönelik temkinli iyimserliğini sürdürüyor.

New York borsasında dünkü işlemlerde pozitif bir görünüm oluşurken, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri çatışmanın başladığı 28 Şubat’tan bu yana oluşan kayıplarını tümüyle telafi etti.

Analistler, piyasaların gelen olumlu haberleri fiyatlamada daha istekli olduğunu belirterek, Pakistan’daki görüşmeden bir anlaşma çıkmasa bile bu görüşmenin bölgedeki gerilimin çözüme kavuşturulması için bundan sonra da adımlar atılacağına dair beklentileri güçlendirdiğini ifade etti.

Washington ile Tahran’ın barış görüşmelerinde ilerleme sağlayacağına yönelik iyimserliklerle petrol fiyatlarında gözlenen geri çekilme de piyasalarda risk iştahını destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıktı.

Mevcut ateşkesin korunacağı ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatlarının yeniden ivme kazanabileceğine yönelik beklentilerle Brent petrolün varil fiyatı 94 dolara çekildi.

Analistler, enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin küresel enflasyon açısından temel risk unsuru olmayı sürdürdüğüne işaret ederek, savaşla birlikte hızla yükselen petrol fiyatlarının kalıcı olarak gerilemesinin zaman alabileceğini belirtti.

ABD’de enflasyonun gelecek aylardaki seyrine ilişkin belirsizlikler sürerken, bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin bu görünüm hakkında önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar atacağı adımlara ilişkin belirgin bir değişim gözlenmedi. Beklentiler genel olarak bankanın temkinli duruşunu koruyacağı yönünde şekilleniyor.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Bahar Toplantıları, Orta Doğu’daki gerilimin gölgesinde başladı.

Toplantılarda, küresel enerji ve tedarik zincirlerinde tahribata yol açan Orta Doğu’daki çatışmaların yerini geçici ateşkesin ardından temkinli bekleyişe bıraktığı bir dönemde dünya ekonomisinin aktörleri bir araya geliyor.

Söz konusu toplantılarda Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey dahil olmak üzere birçok önde gelen merkez bankası başkanı konuşma yapacak.

Bu gelişmelerle ABD’de tahvil piyasalarında alıcı bir seyir izlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28 seviyesine indi.

Savaşın sona ereceğine dair beklentiler ve petrol fiyatlarının geri çekilmesiyle enflasyon baskılarının azalabileceği düşünceleriyle altının ons fiyatı yeni işlem gününe yüzde 0,6 artışla 4 bin 768 dolardan başladı.

Dün yüzde 0,2 düşüşle 98,3 seviyesine inen dolar endeksi, yeni günde yatay seyrediyor.

Kurumsal tarafta ise Goldman Sachs’ın hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine karşın yaklaşık yüzde 2 azalışla günü tamamladı.

Dün S&P 500 endeksi yüzde 1,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,23 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,63 yükselişle kapanırken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa’da ECB Başkanı Lagarde’ın mesajları bekleniyor

Avrupa borsalarında dün negatif bir görünüm öne çıkarken, gözler ECB Başkanı Lagarde’ın bugün IMF ve Dünya Bankasının Bahar Toplantılarında yapması beklenen konuşmaya çevrildi.

Analistler, olumlu haber akışının seans sonrasına denk gelmesi nedeniyle Avrupa borsalarında fiyatlanamadığını belirtti.

Hürmüz Boğazı etrafındaki risklerin tamamen ortadan kalkmaması, Avrupa’da enerji şirketlerinin karlılık beklentilerini desteklemeye devam ediyor. Avrupa’daki büyük enerji şirketlerinin hisse performansını takip eden STOXX Europe 600 Petrol ve Gaz endeksi yüksek seyrini korumayı sürdürüyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,26, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,29, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi de yüzde 0,17 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

ABD-İran krizinin çözüleceğine dair umutlarla ABD’de görülen alıcılı seyir, yeni işlem gününde Asya borsalarına da taşındı.

Bölgede teknoloji öncülüğünde yükselişler öne çıkarken, Güney Kore’de SK Hynix hisseleri yüzde 8,1, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,6 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 2,9 prim yaptı.

Petrol fiyatları ve dolar endeksindeki geri çekilme bölgede enflasyon risklerini bir miktar azaltırken, Japon tahvillerinde alıcılı bir seyir izleniyor. Japonya’nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,83’e, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 2,4’e geriledi. Ülkede 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri güçlenen enflasyon endişeleriyle yaklaşık son 30 yılın zirvelerini görmüştü.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Japon ekonomisinin bir takım zayıflıklarla orta düzeyde olsa da ılımlı şekilde toparlandığını belirtti.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Çin’de mart ayında ihracattaki yavaşlama ve ithalattaki artışın etkisiyle dış ticaret fazlası beklentilerin üzerinde daraldı. Ülkenin dış ticaret dengesi martta 51,1 milyar dolar fazla verdi. Önceki ay ülkede dış ticaret dengesi 90,9 milyar dolar fazla kaydetmişti.

Ülkenin dış ticareti Orta Doğu’daki tedarik kesintileriyle bağlantılı olarak artan hammadde ve enerji maliyetlerinin olumsuz etkileriyle karşı karşıya kaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.

TCMB Başkanı Karahan New York’ta ilk sunumunu gerçekleştirdi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,11 değer kaybederek 14.058,51 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,7 yükseldi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD programı kapsamında New York’ta ilk sunumunu gerçekleştirdi.

Karahan sunumunda, enflasyon ve makroekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dolar/TL, dün günü 44,6700’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,7160’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

15.30 ABD, mart ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması

AA muhabirinin Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlediği bilgilere göre, ocak-mart döneminde 73 ülke ve serbest bölgeye toplam 7 bin 382 ton ürün gönderildi.

Antep fıstığı, kuru kayısı, kuru incir ve ceviz gibi ürünler ihracatın büyük bölümünü oluşturdu.

Antep fıstığı lider

Söz konusu dönemde en fazla gelir 25 milyon 467 bin dolarla Antep fıstığından elde edildi. Kuru kayısı 20 milyon 775 bin dolarla ikinci, kuru incir ise 9 milyon 276 bin dolarla üçüncü sırada yer aldı.

Ürün bazında miktar düşüşleri dikkati çekerken, don ve kuraklığın etkisiyle Antep fıstığı ihracatında miktar bazında yüzde 60,4, kuru kayısıda ise yüzde 71,6 düşüş yaşandı. Buna karşılık ceviz ihracatında yüzde 198,9, kuru incirde ise yüzde 35,2 artış kaydedildi.

Avrupa pazarı öne çıktı

En fazla ihracat Avrupa ülkelerine yapıldı. Bölgeden Avrupa’ya 39 milyon 127 bin dolarlık kuru meyve satıldı.

Ülke bazında ise Almanya 14 milyon 749 bin dolarla ilk sırada yer aldı. İtalya’ya 9 milyon 599 bin dolar, Fransa’ya ise 5 milyon 37 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Kuraklık üretimi etkiledi

Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Murat Bakır, AA muhabirine, geçen yıl yaşanan kuraklık ve don olaylarının üretimi olumsuz etkilediğini ve bunun ihracat rakamlarına yansıdığını söyledi.

Bakır, Antep fıstığı ve kuru kayısı üretimindeki düşüşün genel ihracatı aşağı çektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Geçen yıl kurak bir dönemdi. Kuraklık nedeniyle kuru meyve grubunda ciddi sıkıntılar yaşandı. Kayısı neredeyse yok denecek kadar azdı, Antep fıstığında da eksik hasat oldu. Bu durum ihracat rakamlarını da etkiledi. Ancak bu yıl verimli bir dönem bekliyoruz.”

Stoklar devreye girdi

Bakır, üretim sıkıntısı yaşanan ürünlerde bir süredir stokların devreye girdiğini, bu yıl yapılacak üretimlerin ihracat veriminin 2027’de alınmasının hedeflendiğini anlattı.

Antep fıstığında 1 milyon tonun üzerinde hasat beklendiğini vurgulayan Bakır, “Bu üretimler ihracatımızı da olumlu yönde etkileyecek. Ürün değerli olduğu için rakamlarımızı da yükseltecek. Ürünlerimizin kalitesini tüm dünyada tanıtarak marka olmaya devam etmek istiyoruz.” diye konuştu.

AB Konseyi, çelik sektörünü küresel kapasite fazlasına karşı korumak için hazırlanan plan konusunda Avrupa Parlamentosu ile yapılan müzakerelerde anlaşma sağlandığını duyurdu.

Buna göre, AB çelik sektörünü küresel aşırı üretim ve ticaret sapmasına karşı koruyacak yeni bir çerçeve oluşturulacak.

Yeni sistemde gümrüksüz çelik ithalatı yılda 18,3 milyon tonla sınırlanacak. Böylece gümrüksüz ithalat miktarı 2024 yılına kıyasla yüzde 47 azaltılmış olacak ve kota dışı gümrük vergisi yüzde 50’ye yükseltilecek.

Önlemlerin çevresinden dolaşılmasını önlemek ve tedarik zinciri şeffaflığını artırmak için çeliğe “erit ve dök” şartı getirilecek. AB, çelik tedarik zincirinde izlenebilirlik ve şeffaflığı artırmak amacıyla “eritme ve dökme” şartını devreye alacak.

Düzenlemenin, AB kurumları tarafından resmen onaylanmasının ardından mevcut çelik koruma önleminin sona ereceği 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Çelik, savunma dahil olmak üzere stratejik açıdan önemli birçok sektörde kullanılması nedeniyle AB ekonomisi için temel ürünler arasında yer alıyor.

AB, dünyanın üçüncü büyük çelik üreticisi konumunda ancak son dönemde AB ucuz ithal çelik ürünlerle rekabette sorun yaşıyor. 20’den fazla AB ülkesinde faaliyetteki çelik sektörü 300 bin kişiye doğrudan, 2,5 milyon kişiye de dolaylı olarak istihdam sağlıyor.

Sektör sıklıkla AB’den korunma önlemleri talep ediyor.

AB çelik üreticileri, artan ithalat ve ABD tarafından uygulanan yüzde 50’lik gümrük vergileri nedeniyle yalnızca yüzde 65 kapasiteyle faaliyet gösteriyor.

Yeni önlemlerle, kapasite kullanımının yüzde 80’e çıkarılması da hedefleniyor.

Yumaklı, NSosyal hesabından Kastamonu’da yapılan Devrekani Besi Organize Tarım Bölgesi’ne ilişkin paylaşımda bulundu.

Projenin yatırım tutarına dikkati çeken Yumaklı, “Kastamonu’nun bereketli toprakları 784 milyon liralık dev yatırımla hayvancılığın merkezlerinden biri oluyor.” ifadesini kullandı.

Yumaklı, projenin detaylarına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Devrekani Besi Organize Tarım Bölgemizin altyapı inşaatında yüzde 92 seviyesine ulaştık. Kısa sürede yatırımcıların hizmetine sunulacak OTB, tamamen faaliyete geçtiğinde 19 bin 100 baş kapasiteye ve yıllık 8 bin 500 ton et üretimine ulaşacak. 1500 kişiye doğrudan istihdam sağlayacak. Üretim gücümüzü artırıyor, gıda arz güvenliğimizi teknoloji ve modern altyapı ile inşa ediyoruz.”

Wright, Semafor World Economy Konferansı kapsamında yaptığı konuşmada, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji fiyatları üzerine etkisini değerlendirdi.

İran ile yaşanan gerilimin onlarca yıldır enerji arzı açısından risk oluşturduğunu belirten Wright, Donald Trump yönetiminin bu sürecin geçici etkiler yaratacağını öngördüğünü dile getirdi.

Wright, “Hürmüz Boğazı’ndan anlamlı gemi trafiği sağlanana kadar enerji fiyatlarının yüksek ve hatta artıyor olduğunu görebiliriz. Petrol fiyatlarının zirve yapması da muhtemelen önümüzdeki birkaç hafta içinde gerçekleşecek.” ifadelerini kullandı.

Fiyatların düşüşe geçmesinin ise savaşın sona ermesine bağlı olduğunu aktaran Wright, yaz aylarına kadar düşüş görmenin “iddialı” olacağını söyledi.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle Basra Körfezi’nin ağzında Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretiminin Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağlayan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, enerji piyasalarında krize yol açmıştı.

ABD Başkanı Trump, İran’la Pakistan’da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün TSİ 17.00’de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

Afyonkarahisar merkezli iş dünyası yapılanması AFSİAD Federasyonu (AFSİADFED), birinci olağan genel kurulunu geniş katılımla gerçekleştirdi. Genel kurulda kurucu başkan ve AFSİAD Başkanı Kadir Sayın, oy birliğiyle yeniden başkan seçilerek güven tazeledi.

Afyonkarahisar’da düzenlenen genel kurula Bursa, İstanbul, Ankara ve Antalya AFSİAD başkanları, derneklerin yönetim kurulu üyeleri ile Federasyon delegeleri katıldı. AFSİAD Federasyonu Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanının 102. Yıl dönümü olan 29 Ekim 2025 tarihinde kurulmasının ardından, ilk Olağan Genel Kurulunu Federasyonun kurulmasına öncülük eden AFSİAD ev sahipliğinde, kurucu derneklerin yönetim kurulu üyeleri ve delegelerin katılımı ile Afyonkarahisar’da gerçekleştirdi. Genel Kurul açılış ve yoklamanın ardından saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı. Divan heyetini Bursa AFSİAD’dan Recep Yıldırım, İstanbul AFSİAD’dan İlyas Seçen ve AFSİAD’dan Ç.Pınar Kılıç’ın oluşturduğu toplantıda federasyonun yeni yönetim ve denetim kurulları belirlendi. Tek liste ile gidilen seçimde Kadir Sayın yeniden başkanlığa seçildi.

Olağan Genel Kurul sonrası AFSİAD Federasyonu yönetim kurulu Kadir Sayın, Murat Tabak, Hüseyin Çelik, İlker Duran, Rıza Bülbül, Ertuğrul Demirok, Aynur Kocaman Ahmet Akkent ve Mehmet Karakol isimlerinden oluştu.

“Hedefimiz bu yapıyı ulusal ölçekte etkili bir ekonomik organizasyona dönüştürmek”

Seçimin tamamlanmasının ardından, toplantıda 2026 yılı tahmini bütçesi kabul edilirken, federasyonun faaliyetlerini etkin şekilde sürdürebilmesi amacıyla değerlendirmelerde bulunuldu.

Başkan Sayın, federasyonun yalnızca bir çatı organizasyonu değil, ortak vizyon ve kurumsal aklın somut bir yansıması olduğunu vurguladı.

Afyonkarahisar’ın zamansal önemine dikkat çeken Sayın, bu güçlü mirası ekonomik değere dönüştürme hedefiyle hareket ettiklerini belirtti. Federasyonun, farklı şehirlerde faaliyet gösteren iş insanlarını tek bir vizyon etrafında buluşturan stratejik bir yapı olduğunu ifade etti.

Başkan Sayın, AFSİAD Federasyonu’nun kuruluş amacının Afyonkarahisar’ın ve Afyonkarahisarlı iş insanlarının temsil gücünü artırmak, bölgesel iş birliklerini güçlendirmek ve bu yapıyı ulusal ölçekte etkili bir ekonomik organizasyona dönüştürmek olduğunu dile getirdi.

Küresel ekonomide yaşanan dönüşüme de değinen Sayın, tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bu süreçte Türkiye’nin önemli bir konumda bulunduğunu belirterek, federasyonun bu değişimde aktif rol üstleneceğini ifade etti.

“Yatırımcıların Anadolu şehirlerine yönelme ihtiyacı arttı”

Genel kurulda söz alan kurucu derneklerin başkanları, federasyonun farklı şehirlerdeki iş insanlarını aynı çatı altında buluşturmasının önemli bir güç oluşturduğunu belirtti.

Genel kurulda söz alan Bursa AFSİAD Başkanı İlker Duran, büyük şehirlerde sanayi alanı bulmanın zorlaştığını belirterek, yatırımcıların Anadolu şehirlerine yönelme ihtiyacının arttığını söyledi. Afyonkarahisar ve ilçelerinin bu noktada önemli fırsatlar sunduğunu ifade eden Duran, Emirdağ Organize Sanayi Bölgesi’nde Bursalı firmaların yatırım yaptığını ve bu yatırımların artarak devam etmesi için çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi. Ayrıca Bursa ile Afyonkarahisar ticaret odaları arasında kurulması planlanan iş birliklerinin süreci hızlandıracağını belirtti.

“Afyonkarahisar’a karşı bir vefa borcu hissediyoruz”

Ankara AFSİAD Başkanı Ali Rıza Bülbül ise federasyon fikrinin uzun süredir gündemde olduğunu ve ilk duydukları andan itibaren büyük heyecan duyduklarını söyledi. Afyonkarahisar’a karşı bir vefa borcu hissettiklerini ifade eden Bülbül, federasyon sayesinde farklı şehirlerdeki derneklerin tek çatı altında toplanmasının önemli bir güç oluşturacağını kaydetti. Afyonkarahisar’da son yıllarda yapılan çalışmaların daha geniş kitlelere tanıtılması gerektiğini belirten Bülbül, Ankara olarak federasyonun her zaman yanında olacaklarını vurguladı.

“Federasyon dağınık haldeki iş insanlarını bir araya getiren önemli bir organizasyon”

Antalya AFSİAD Başkanı Ertuğrul Demirok da federasyonun en genç yapılarından biri olduklarını belirterek, kısa sürede önemli bir birlikteliğin parçası haline geldiklerini söyledi. Federasyonun geleceğine dair heyecan duyduklarını dile getiren Demirok, diğer illerdeki tecrübelerden faydalanarak Antalya teşkilatını daha da geliştireceklerini ifade etti.

İstanbul AFİSAD Başkanı Hüseyin Çelik ise federasyonun dağınık haldeki iş insanlarını bir araya getiren önemli bir organizasyon olduğunu belirtti. Bu yapının uzun süredir ihtiyaç duyulan bir birlikteliği sağladığını ifade eden Çelik, Afyonkarahisar’ın sahip olduğu üretim, termal ve sanayi potansiyelinin diğer illerle birlikte daha güçlü bir şekilde temsil edileceğini söyledi. Çelik, federasyon çatısı altında verilen görevleri en iyi şekilde yerine getirmek için çalışacaklarını dile getirdi.

Genel kurul, dilek ve temennilerin ardından AFSİAD Federasyonu Olağan Genel Kurulu için ilimize gelen Federasyon kurucu dernek başkanlarına, AFSAİDFED Kurucu Başkanı Kadir Sayın tarafından özel olarak hazırlanan plaket takdimi ve toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.

Orta Doğu’da gerilimlerin sonlanabileceğine yönelik umutlar, ABD-İran görüşmelerinden elde edilen ilk sonuçlarla yerini tedirginliğe bıraktı.

Pakistan’da yürütülen müzakere sürecinde taraflar Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda restleşirken, ABD Başkanı Donald Trump ülkeye ait donanmanın söz konusu boğaza girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını bildirdi. Bu açıklama, ateşkes sonrası çatışmaların yeniden alevlenebileceği yönündeki korkuları körükledi.

Ayrıca Trump, donanmanın Hürmüz Boğazı’nı bloke etmesine NATO ve Körfez ülkelerinin de destek olacağını söylerken, İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye istekli olmadığına vurgu yaptı.

Buna ek olarak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bugün İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıkladı.

İsrailli bakanlar da müzakerelerden sonuç çıkmamasının ardından ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılara yeniden başlayabileceğini ileri sürdü.

Analistler, Orta Doğu’daki gerilimlerin müzakere masasında da sürmesi ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolüne ilişkin belirsizliğin devam etmesinin piyasalarda stres hafızasını yeniden devreye soktuğunu, bu nedenle fiyatlamaların tekrardan en kötü senaryoları yansıtmaya başladığını belirtti.

PİYASALARDA SAVAŞ FİYATLAMALARI ÖNE ÇIKIYOR

Bu gelişmelerle piyasalarda “yeni bir gerilim” fiyatlamaları öne çıktı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,4 artışla 98,7 dolara, dolar endeksi de yüzde 0,4 yükselişle 99 seviyesine çıktı.

Savaşın yeniden şiddetlenebileceğine yönelik endişeler, enflasyon risklerinin sürebileceği tahminlerini güçlendirirken, tahvil piyasası ve altın yeni haftaya satıcılı bir seyirle girdi.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi cuma günkü kapanışına göre 4 baz puan artışla yüzde 4,36 seviyesine çıkarken, altının onsu da yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 723 dolardan işlem görüyor.

ABD’de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya negatif seyirle başladı.

Petrol tedarikine ilişkin endişeler küresel ölçekte enflasyonist baskıların artabileceğine işaret ederken, ABD’de açıklanan son veriler de yükselen enerji maliyetlerinin fiyatlar üzerindeki etkisinin belirginleşmeye başladığını gösterdi.

ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), martta yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalmasına karşın önceki aya göre hızlanmaya işaret etti. Aylık enflasyon ise yüzde 0,9 ile tahminlere paralel gerçekleşti. Aylık enflasyondaki yükselişte en belirgin katkı enerji kaleminden geldi.

Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınacağına yönelik haberler, ülkede enflasyonist baskıların daha da artabileceği endişesini güçlendirdi.

Bu gelişmelerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) olası “şahin” adımlarına yönelik henüz güçlü bir sinyal oluşmazken, faiz indirimi beklentilerinin bir miktar zayıfladığı görüldü.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Grubu’nun 2026 Bahar Toplantıları, Washington’da bugün başlayacak ve 18 Nisan’a kadar sürecek.

Toplantı kapsamında Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey de dahil olmak üzere birçok önde gelen merkez bankası başkanı konuşma yapacak.

Toplantılarda petrol fiyatlarındaki artış, sevkiyat engelleri ve çatışmanın yol açtığı diğer aksaklıkların ele alınması bekleniyor.

AVRUPA’DA ENDEKS VADELİ KONTRATLAR NEGATİF SEYREDİYOR

Avrupa borsaları, Orta Doğu’da tansiyonun bir süre daha devam edebileceğine yönelik kaygılarla yeni haftaya giriş yaptı. Bölgede enerji arzına yönelik risklerin sürmesi endişe oluştururken, endeks vadeli kontratlarda gerileme yaşanıyor.

ECB Başkanı Christine Lagarde’ın IMF ve Dünya Bankası Grubu’nun 2026 Bahar Toplantıları’nda yarın yapacağı konuşma yakından takip edilecek.

ABD ile İran’ın yürüttüğü müzakere sürecinden henüz olumlu sonuç çıkmaması ECB’ye yönelik faiz artırımı tahminlerini artırdı. Geçen hafta ateşkes ile birlikte yıl sonuna kadar 2’ye gerileyen faiz artışı tahminleri yeniden 3’e doğru yükselişe geçti.

Öte yandan Macaristan’da yapılan genel seçimi Başbakan Viktor Orban’ın rakibi Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar kazandı.

ASYA BORSALARI SATICILI SEYREDİYOR

Asya piyasaları, ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolüne ilişkin açıklamalarının bölgeye yönelik enerji akışında aksamalara yol açabileceği endişeleriyle satış baskısı altında kaldı.

Bölge ülkelerinin enerjide dışa bağımlılığı göz önünde bulundurulduğunda gelecek dönemde makroekonomik görünümde bozulma riski öne çıkıyor.

Çin’de üretici enflasyonu geçen ay negatif taraftan kurtulurken, bu durumun talep kaynaklı değil, enerji maliyetlerindeki artıştan dolayı gerçekleşmesi nedeniyle sağlıklı olmadığı değerlendiriliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düştü.

YURT İÇİNDE CARİ DENGE VERİLERİ TAKİP EDİLECEK

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,81 değer kazanarak 14.073,79 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,63 artışla 16.534,00 puandan işlem gördü.

Öte yandan yurt içinde gözler ödemeler dengesi verilerine çevrildi.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının şubatta 7 milyar 182 milyon dolar, bu yıl ise 45 milyar 938 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Dolar/TL, cuma gününü 44,6200’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 44,7040’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi, yurt dışında ise ABD’de mevcut konut satışları verilerinin yanı sıra ABD ile İran arasındaki müzakerelere yönelik haber akışının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Afyonkarahisar’da Haziran ayında yapılması planlanan mermer fuarı için Vali Dr. Naci Aktaş başkanlığında danışma toplantısı gerçekleştirilirken, toplantıda Afyon mermerinin dünya çapında kalitesinin daha fazla ülkeye duyurulması konusunda yapılması gerekenler görüşüldü.

Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odasında (ATSO) gerçekleştirilen toplantıya Vali Aktaş’ın yanı sıra Belediye Başkanı Burcu Köksal, ATSO Başkanı Hüsnü Serteser ve sivil toplum kuruluşları temsilcileri katıldı.

Toplantıda konuşan ve geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen fuarla birlikte Afyon mermerinin kalitesinin dünya çapında bir kez daha kanıtlandığını ifade eden Başkan Serteser, bu yıl fuara ulusal ve uluslararası düzeyde daha çok firmanın katılımının beklendiğini dile getirdi.

Toplantı fuarın daha geniş ölçekte yapılabilmesi için karşılıklı fikir alışverişinin ardından sona erdi.

Dün 111,80 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,27 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 08.09 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 13,1 azalarak 94,98 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 96,67 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla İran’la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurması etkili oldu.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran’a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan’ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD’nin İran’dan 10 maddelik bir teklif aldığını kaydeden Trump, bunun müzakere edilebilir bir temel olduğunu ve tarafların uzun vadeli barışa yönelik nihai bir anlaşmaya varmaya oldukça yaklaştığını ifade etti.

İran yönetimi ise kendilerine yönelik saldırıların durması halinde saldırılarını durduracağını ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca mümkün olacağını bildirdi.

Trump, Tahran yönetimine anlaşma için 48 saatlik süre tanımış, pazartesi günü ise bu süreyi 8 Nisan’a kadar uzattığını açıklamıştı. Sürenin dolmasına az kala Trump, sosyal medya hesabından “Bu gece bütün bir medeniyet yok olabilir ve bir daha geri gelmeyebilir.” ifadesini kullanmıştı.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla 28 Şubat’ta başlayan savaştan bu yana genelde 100 doların üzerinde seyreden ve yüksek oynaklık gösteren Brent petrolün varil fiyatı en son 11 Mart’ta 91,94 dolardan işlem görmüştü.

Brent petrolde teknik olarak 96,54 doların direnç, 93,38 doların destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.