Kış aylarının vazgeçilmezi olan ev yapımı sebze konserveleri, doğru tekniklerle yapılmadığında ölümcül bir zehire dönüşebiliyor. Sonbaharın gelmesiyle hız kazanan kışlık hazırlıklar öncesinde uzmanlar, toprak kaynaklı ve oksijensiz ortamı seven Clostridium botulinum bakterisine karşı vatandaşları uyararak hayati önlemleri sıraladı.
Konserve Neden Bu Bakteri İçin En Uygun Ortam?
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Mortaş, bakterinin yapısına ve oluşturduğu riske dair şu uyarılarda bulundu:
-
Spor Yapısı Canlı Kalıyor: Bakteri toprak menşelidir ve yüksek sıcaklığa karşı kendisini koruyan “spor” yapısına sahiptir. Ev koşullarında yapılan normal kaynatma işlemleri vejetatif bakterileri yok etse de ısıya son derece dayanıklı bu sporları öldürmeye yetmez.
-
Oksijensiz ve Düşük Asitli Ortam: Bakteri, pH değeri 4,6’nın üzerinde olan (asidi düşük) ortamlarda ve oksijensiz alanda hızla ürer. Havası alınan ve kapatılan konserve kavanozları bu bakteri için ideal bir üreme alanı oluşturur.
-
Hangi Sebzeler Riskli?: Fasulye, mısır, mantar, patates ve bezelye gibi pH düzeyi yüksek, asit oranı düşük sebzeler botulizm riski açısından en tehlikeli gıdalar arasında yer alır.
“Gram Düzeyindeki Toksin Milyonları Öldürebilir”
Bakterinin salgıladığı toksinin bilinen en güçlü nörotoksinlerden biri olduğunu ifade eden Doç. Dr. Mortaş, zehirlenme belirtilerini şu şekilde sıraladı:
-
Sinsi ve Hızlı İlerliyor: Çok küçük miktarı dahi insan vücudunda hızla etkisini gösterir. Gram düzeyindeki bir toksin milyonlarca insanı etkileyebilecek güce sahiptir.
-
Belirtileri Nedir?: Konserve zehirlenmesinde ilk olarak bulantı, kusma, çift görme, göz kapağı düşüklüğü ve konuşma bozukluğu görülür. Süreç ilerlediğinde ise solunum kaslarının felç olmasına bağlı olarak solunum yetmezliği ve ölüm gerçekleşir.
Konserve Hazırlarken ve Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Ölümcül botulizm zehirlenmesinden korunmak için dikkat edilmesi gereken temel kurallar:
-
Sebzeleri Çok İyi Yıkayın: Bakteri toprak kaynaklı olduğu için kışlık yapılacak sebzelerin topraktan tamamen arındırılması ilk adımdır.
-
Düdüklü Tencere / Basınçlı Pişirme Kullanın: Ev ortamında sporları yok edebilmek için 100°C’nin üzerindeki yüksek sıcaklık ve basınç (düdüklü tencere) uygulamaları tercih edilmelidir.
-
“Bombaj” Yapmış Kapaklara Dikkat: Alt veya üst kapağı yukarı doğru bombe yapmış (şişmiş), sızdırma yapmış, kapağı gevşemiş veya açıldığında anormal koku/renk veren konserveler kesinlikle tüketilmemeli ve tadına dahi bakılmadan atılmalıdır.
Bir yanıt yazın