Kategori: Sağlık

En az yedi farklı mutasyon geçirdiği saptanan virüsün, Japonya ve İngiltere gibi ülkelerde vaka sayılarını kısa sürede ikiye katlamasının ardından Türkiye’deki ilk adresi Diyarbakır oldu.

GÜNEYDOĞU’DA ERKEN VAKA ARTIŞI VE SALGIN RİSKİ

Yeni tip virüsün Türkiye’deki ilk tespiti Diyarbakır’da yapıldı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde grip sezonunun normalden çok daha erken başlaması uzmanları harekete geçirdi. Bölgedeki hızlı yayılım, virüsün mutasyon gücü nedeniyle bir salgına dönüşme ihtimalini güçlendiriyor. Uzmanlar, bu yılki grip sezonunun son 10 yılın en sert geçişlerinden biri olabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

BÜYÜKŞEHİRLER İÇİN KRİTİK UYARI

Şu anki verilere göre virüs henüz İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde resmi olarak saptanmadı. Ancak bulaş hızının çok yüksek olması, büyükşehirler için “erken uyarı” durumuna geçilmesine neden oldu. Uzmanlar, ulaşım ve sosyal temasın yoğun olduğu bu şehirlerde virüsün kısa sürede görülebileceğini ifade ederek, önleyici tedbirlerin artırılması gerektiğini vurguluyor.

H3N2 VARYANTININ BELİRTİLERİ

H3N2 varyantı klasik grip semptomlarını taşısa da, mutasyonun etkisiyle daha şiddetli seyredebilir.

İşte en yaygın görülen belirtiler:

Kısa sürede yükselen yüksek ateş

Günlük hayatı etkileyen aşırı halsizlik ve yorgunluk

Şiddetli kas ve eklem ağrıları

Yutkunmayı zorlaştıran boğaz ağrısı

İnatçı ve kuru öksürük.

Soğuk kış kapıya dayandı, mutasyonlu grip Türkiye’ye giriş yaptı. Dünyayı kasıp kavuran H3N2 (Influenza A) virüsü, ülkemizde de vakaların hızla artmasına neden oluyor.

VAKALAR DAHA DA ARTACAK

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İftahar Köksal, hastalığın Avustralya’dan başlayıp tüm dünyaya yayıldığını belirterek, “Havalar soğudukça vakalar daha da artacak” uyarısında bulundu. Uzmanlar, bilinçsiz ilaç ve vitamin kullanımının ise böbrek yetmezliğine kadar varan ağır sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor.

BELİRTİLERİNE DİKKAT

Bu seneki virüs, bildiğimiz griplerden farklı seyrediyor. Prof. Dr. Köksal, en belirgin semptomları şöyle sıraladı:

• Yüksek Ateş ve Şiddetli Eklem Ağrısı: En temel belirti.

• Kuru Öksürük ve Boğaz Ağrısı: Solunum yolunu doğrudan etkiliyor.

• İshal: Birçok hastada hastalık sindirim sistemi şikayetleriyle başlıyor.

“AVUÇ AVUÇ VİTAMİN ALMAYIN, ZARARI VAR!”

Hastalığa yakalanan vatandaşların takviye edici ürünlere hücum etmesi uzmanları endişelendiriyor. Prof. Dr. Köksal, Türkiye’nin “vitamin suistimalinde” dünya lideri olduğunu belirterek sert uyarılarda bulundu:

• Toksik Etki: Gereksiz ve aşırı vitamin kullanımı vücutta zehirli etki yaratıyor.

• Organ Yetmezliği: Bilinçsiz takviyeler karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını bozuyor.

• Doğal Beslenme: “Sağlıklı beslenen her vitaminini alır. Test yapılmadan çocuklara balık yağı veya C vitamini yüklemesi yapmayın” çağrısında bulunuldu.

KİMLER TEHLİKE ALTINDA? NASIL KORUNMALI?

Hastalığın inanılmaz hızlı yayıldığını vurgulayan uzmanlar, özellikle şu grupların “ölümcül risk” taşıdığını belirtti: Kronik hastalar, gebeler, 5 yaş altı çocuklar ve karaciğer/böbrek hastaları.

Son açıklanan veriler Türkiye’nin boy haritasını ortaya koydu.

TÜRKİYE’DE ORTALAMA BOY KAÇ CM?

İşte son açıklanan veriler:

Kadınların ortalama boyu: 1.60 cm

Erkeklerin ortalama boyu: 1.74 cm

İŞTE TÜRKİYE’NİN EN KISA BOYLU BÖLGESİ

Araştırmanın sonucuna göre en kısa boy ortalaması Karadeniz’de. Buna göre, Karadeniz Bölgesi’nde en kısa boy ortalamasına sahip il sırasıyla:

1- Rize

2- Ordu

3- Trabzon

İŞTE TÜRKİYE’NİN EN UZUN BOYLU BÖLGESİ

Bölgesel boy ortalaması araştırmasının sonuçları, en kısa boy ortalamasına sahip bölgenin Karadeniz olduğunu ortaya koymasının ardından, en uzun boy ortalamasına sahip bölgeler de belirlendi. Verilere göre, boy ortalamasının en yüksek olduğu şehirler Ege ve Marmara bölgelerinde yoğunlaşıyor.

İZMİR BİRİNCİ SIRADA

En uzun boy ortalamasına sahip şehirlerin yer aldığı listenin zirvesinde, Ege Bölgesi’nin incisi İzmir bulunuyor. İzmir’i sırasıyla Marmara Bölgesi’nden:

2- Bursa

3- Balıkesir

BOY UZUNLUĞU VEYA KISALIĞI NEYE BAĞLI?

Boy uzunluğu veya kısalığı genetik olsa da çocukluk döneminde beslenme, yaşam koşulları ve sağlık hizmetlerine erişebilmeyle de bağlantılı.

Akıllı telefonların günlük hayatta kullanımının yaygınlaşmaya başlamasıyla sosyal medya platformlarında ‘reels’ olarak adlandırılan ve genellikle 15 saniyeyi aşmayan videolar kısa süre içinde hayatımızda büyük bir yer edindi. Halk arasında kaydırma diye bilinen kısa video için uzmanlardan uyarı geldi.

DOPAMİN SALINIMI, DİKKAT DAĞINIKLIĞI, MOTİVASYON KAYBI, STRES, DEPRESYON, UYKU BOZUKLUKLARI

Uzmanlar, teknoloji ve internetin hızla gelişmesiyle birlikte iletişim ve eğlence alışkanlıkları da değişirken, sosyal medyada kısa videolara olan ilginin olağanüstü artışı konusunda uyarıyor. Uzmanlar, “kısa video bağımlılığı” olarak tanımlanan bu durumun, dopamin salınımını bozarak dikkat dağınıklığı, motivasyon kaybı, stres, depresyon ve uyku bozuklukları gibi birçok psikolojik ve toplumsal soruna yol açtığını belirtiyor.

Teknoloji ve internetin hızlı gelişimine paralel olarak insanlarda iletişim ve eğlence tercihlerinde de değişiklikler meydana geldiğini belirten Medicana Konya Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahı Op. Dr. Yaşar Karataş, şu ifadeleri kullandı:

“Özellikle sosyal medyada günümüzde kısa videoların tercihi özellikle çok fazla arttı. Sosyal medyada izlediğimiz bu kısa videoların olağanüstü yüksek derecede artmasından dolayı da kısa video bağımlılığı kavramı ortaya çıktı. Kısa video bağımlılığı, video izleme isteğinin ertelenememesi, sürekli video izleme isteği, bunun yanında sürekli video izlemekten dolayı da kaynaklanan günlük yaşam aktivitelerinin de ötelenerek geriye ertelenmesi olarak tanımlayabiliriz. Kısa video bağımlılığı insan beyninde birçok biyokimyasal değişikliklere yol açarak psikolojik, fizyolojik, organik ve insan yaşamında toplumsal problemlere neden olmaya başlamıştır”

“TATMİNZİLİK HİSSİNE NEDEN OLUYOR”

Beyinde haz ve motivasyon hormonu olarak bilinen dopaminin aşırı, sürekli ve düzensiz salınımına bağlı olarak insanda ödül mekanizmasını bozduğunu ve tatminsizlik hissine neden olduğunu söyleyen Op. Dr. Yaşar Karataş, “Hızlı değişen içeriklere alışan beyin özellikle konsantrasyon yeteneğini yitirmekte, dikkat süresi azalmakta, motivasyon gerektiren işlerin yapımında zorlanmalar ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında kısa video bağımlılığı kolay ve hızlı hazza neden olarak insanda acelecilik ve sabırsızlık davranışını da ortaya çıkarıyor. Bütün bunların yanında bilişsel fonksiyonları da bozarak stres, depresyon ve uyku bozukluklarına sebep oluyor. Kısa video izleminin bu yan etkilerinden sakınmak için kısa video izleme süresini kısa tutmalıyız. Bunun yanında normal günlük yaşam aktivitelerine ağırlık vermeliyiz” diye konuştu.

Tokat’ta 1 aylık bir bebeğin boğazına yabancı cisim kaçtı. Anne, 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayarak yardım istedi. Sağlık Masası’nda görevli personel, stresli anneyi sakinleştirip adım adım ilk yardım müdahalesini anlattı.

Anne, sağlık personelinin talimatlarını uyguladı ve ekipler olay yerine ulaşana kadar geçen sürede bebeğin soluk borusuna kaçan cisim çıkarıldı. Minik bebek yeniden nefes almaya başladı.

Tokat İl Sağlık Müdürlüğü’nden Açıklama

Tokat İl Sağlık Müdürlüğü, yapılan yazılı açıklamada, başarılı müdahalenin acil durumlarda doğru bilginin ve soğukkanlı yaklaşımın önemini bir kez daha gösterdiğini belirtti. Açıklamada, “Annenin sakinliği ve sağlık çalışanımızın profesyonel rehberliği sayesinde bir can kurtarıldı. Sağlıkta erişim, iletişim ve doğru müdahale hayat kurtarır” ifadelerine yer verildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, obezitenin kalp hastalıkları, diyabet ve bazı kanser türlerine yol açan kronik bir hastalık olduğunu vurguladı. Ghebreyesus, 2024’te obezitenin dünya genelinde 3,7 milyon ölümle ilişkili olduğunu ve sağlık sistemleri ile ekonomiler üzerinde büyük bir yük oluşturduğunu belirtti.

GLP-1 İlaçları Temel Araç Olarak Öne Çıkıyor

Ghebreyesus, başlangıçta diyabet tedavisi için geliştirilen glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonistleri (GLP-1) adlı ilaç sınıfının, birçok ülkede obezite tedavisi için onaylandığını açıkladı. Bu yıl eylül ayında DSÖ, yüksek riskli gruplarda diyabet tedavisi için GLP-1’i temel ilaçlar listesine eklemişti. Yeni yayımlanan önerilerle GLP-1 ilaçlarının yetişkinlerde obezite tedavisinde kullanımına dikkat çekildi.

Obezite: Yaşam Boyu Bakım Gerektiren Karmaşık Bir Hastalık

Ghebreyesus, obezitenin yalnızca ilaçlarla çözülemeyecek kadar karmaşık olduğunu, sosyal, ticari ve çevresel birçok belirleyeni bulunduğunu vurguladı. Bu nedenle DSÖ, obeziteyle mücadelede kapsamlı ve entegre bir yaklaşım öneriyor.

Obeziteyle Mücadelede 3 Temel Strateji

DSÖ’nün kılavuzuna göre obeziteyle mücadelede üç terapi temel alınıyor:

1. Güçlü politikalarla sağlıklı ortamlar oluşturmak,
2. Tarama ve erken müdahale ile yüksek risk altındaki bireyleri korumak,
3. Obeziteyle yaşayanlar için yaşam boyu, kişi merkezli bakıma erişimi sağlamak.

Ghebreyesus, GLP-1 ilaçlarının milyonlarca kişiye umut verdiğini, ancak obeziteyle mücadelede yalnızca ilaçların yeterli olmadığını ifade etti.

Ameliyatta laparoskopik yöntemle safra kesesi açıldı. Boyutları 2–3 mm arasında olan taşların sayısı doktorlarca belirlenemedi. Yapay zekâ ile yapılan sayım sonucunda taş sayısının 20 binin üzerinde olduğu tespit edildi. Opr. Dr. Koyuncu, “Önemli olan bu taşları safra kesesinden perfore etmeden çıkarmaktı. Başarılı olduk” dedi.

Hasta ve ailesi teşekkür etti

Ameliyat sonrası Ayşe Çobanlar, yaşadığı süreci anlatarak doktor ve ekibine teşekkür etti. Eşi Abdullah Çobanlar da sağlık ekibinin özverili çalışmasını övdü. Soma Devlet Hastanesi Başhekimi Gökhan Kıvanç Yaşar, operasyonun uzman kadro ve doğru ekipman sayesinde başarılı bir şekilde tamamlandığını belirtti.

Rekor operasyon

Opr. Dr. Koyuncu, ameliyat sonrası hastasına, “Safra kesenden 20 binin üzerinde taş çıktı. Bu bir rekor. Çok şükür sağlıklı bir şekilde tamamlandı” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Rize’de ortaya çıkan kancalı kurt hastalığı, tedavi edilmediğinde 3 yıl içinde ölüme neden olabiliyordu. Hastalığın yayılmasında, köylerde kullanılan gübreler ve yalınayak gezme alışkanlığı etkili oldu. Salgının önüne geçmek için şehirde ayakkabısız gezmek yasaklandı, hastaların tedavisi zorunlu hale getirildi ve ilaçlar ücretsiz olarak dağıtıldı.

Hastalığın Kaynağı

Araştırmacı-yazar Recep Koyuncu, hastalığın Kurtuluş Savaşı döneminde Rize’ye gelen Rus askerlerinin emrindeki Çinli yol işçileri aracılığıyla şehre taşındığını belirtti. 1931 raporlarına göre Rize’nin nüfusunun yüzde 67’si hastalığa yakalanmıştı. Cumhuriyet dönemi doktorlarından Asım Arar, hastalıkla ilgili çalışmalarını Paris’teki tıp konferansında da sunmuştu.

Yasalar ve Tedavi Uygulamaları

Kancalı kurt hastalığı nedeniyle şehirde yalnızca Rize’ye mahsus yasaklar uygulanıyordu. Yalınayak dolaşmak yasaktı ve hastalığa yakalanan kişilerin tedavi edilmemesi halinde hapis cezası vardı. Tedavi için gerekli tüm ilaçlar, Rize’de kurulan özel hastanede ücretsiz dağıtılıyordu. 1935 yılı raporlarına göre, yalnızca Rize’de 138 bin 468 kişi hastalık nedeniyle tedavi görmüştü.

Hastalığın Sonu

Araştırmalar, kancalı kurt hastalığının 1980 yılından itibaren Türkiye’de bir daha görülmediğini ortaya koyuyor. Recep Koyuncu da 1974 yılında hastalığa yakalandığını ve yöresel ilaçlarla tedavi olduğunu belirterek, hastalığın tamamen ortadan kalktığını ifade etti.

Midyenin denizden toplandıktan sonra uygun sıcaklıkta saklanmaması veya uzun süre bekletilmesi gıda zehirlenmelerine neden olabiliyor. Midye dolmalarda bakteri ve toksin birikimi, bağışıklık sistemi zayıf kişiler için ciddi sağlık sorunları yaratabiliyor.

Gıda Zehirlenmesinin Belirtileri

Midye dolmadan kaynaklanan zehirlenmelerde kusma, ishal, mide bulantısı ve karın ağrısı görülebiliyor. Bu tür durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekiyor.

Satın Alma ve Tüketim Önerileri

Midye dolmayı güvenilir ve denetimli satıcılardan almak, evde taze olarak tüketmek ve uygun koşullarda muhafaza etmek büyük önem taşıyor. Midyenin taze olup olmadığını anlamak için kokusuna dikkat edilmesi gerekiyor.

Riskler ve Önlemler

Denetimsiz satılan midye dolmalar özellikle yaz aylarında ciddi risk oluşturuyor. Kontrollü tüketim ve doğru muhafaza yöntemleri halk sağlığı açısından büyük önem taşıyor.

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sedat Üstündağ, son yıllarda hızla artan bitkisel ürün kullanımının sanıldığı kadar güvenli olmadığını belirtti. Prof. Dr. Üstündağ, birçok bitkisel takviyenin bilimsel olarak kanıtlanmış bir faydası olmadığını ve kontrolsüz tüketildiğinde ciddi risk oluşturabileceğini söyledi.

İlaçlarla Etkileşim Tehlikesi

Bitkisel ürünler masum görünse de özellikle çoklu ilaç kullanan kişilerde tehlikeli hale gelebiliyor. Karabaş otu gibi bazı ürünler böbrek yetmezliğine, keçiboynuzu pekmezi gibi ürünler ise böbrek hastalıklarına yol açabiliyor. Sağlıklı bireyler için zararsız olan ürünler, kronik hastalarda geri dönüşü olmayan hasarlara neden olabiliyor.

Doktor Kontrolü Şart

Prof. Dr. Üstündağ, kronik hastalığı olanların doktor kontrolü olmadan bitkisel takviyelere yönelmemesi gerektiğini vurguladı ve doğal ürünlerin herkes için uygun olmadığını belirtti. Uyarılara uyulmaması halinde ağır komplikasyonlar ve organ kaybı riski bulunuyor.

Rh null kan grubu, alyuvarlardaki 50’den fazla Rh antijeninin hiçbirini taşımıyor. Bu nedenle Rh null kanı, ABO ve diğer Rh grupları dahil neredeyse tüm kan gruplarıyla uyumlu olabiliyor.

Neden “Altın Kan” Deniyor?

Rh null kanı, bağışıklık reaksiyonlarının en düşük olduğu kan türlerinden biri olduğu için tıp dünyasında “altın kan” olarak anılıyor. Acil durumlarda, hastanın kan grubu bilinmese bile O Rh null kan güvenle verilebiliyor.

Genetik Kökeni

Rh null kan, RHAG adlı proteini etkileyen genetik mutasyonlardan kaynaklanıyor. Bu mutasyon, diğer Rh antijenlerinin alyuvar yüzeyinde oluşmasını engelliyor.

Laboratuvarda Üretim Çalışmaları

Bristol Üniversitesi ve diğer araştırma merkezleri, CRISPR-Cas9 gen düzenleme teknolojisi kullanarak Rh null ve diğer nadir kan gruplarını laboratuvarda üretmeyi başardı. Ama yaygın kullanım için hâlâ klinik testler ve uzun süreli araştırmalar gerekiyor.

Gelecek Vizyonu

Bilim insanları, laboratuvar ortamında üretilmiş Rh null kanla nadir kan grubu hastalarına sınırsız erişim sağlamayı hedefliyor. Ancak şimdilik, kan bağışı hâlâ en verimli ve güvenilir yol olarak görülüyor.

12 Kasım Dünya Zatürre Günü nedeniyle açıklama yapan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Kılınç, zatürrenin her yıl binlerce can aldığını söyledi. Kılınç, “Zatürre tedavi edilse bile risk grubundaki bazı hastalarda ölüme yol açabiliyor. Ancak aşı ile önlenebilir bir hastalık” dedi.

Risk Altındaki Gruplar

Prof. Dr. Kılınç, hastalığın özellikle 65 yaş üstü bireyler ile 18 yaş üstünde kronik rahatsızlıkları bulunan kişiler için tehlikeli olduğuna dikkat çekti. “Zatürreyi ölüm gemisinin kaptanı olarak tanımlıyoruz. Küçük çocuklarda da koruma yapılmazsa ölümcül seyredebiliyor” ifadelerini kullandı.

Aşı Ölüm Riskini Yüzde 80 Azaltıyor

Uzman, zatürreye karşı en etkili korunma yönteminin aşı olduğunu belirterek, “Aşı olanlarda zatürreye bağlı ölüm riski yüzde 80 daha az görülüyor. Çocuklar, yan etkisi olmayan bir aşıyla bu hastalıklardan korunabiliyor” dedi.

Sigara Zatürre Riskini Artırıyor

Prof. Dr. Kılınç, yalnızca bakterilerin değil virüslerin de zatürreye neden olabileceğini, ayrıca sigara kullanımının da önemli bir risk faktörü olduğunu söyledi. “Sigara içmek bile tek başına zatürre sıklığını artırıyor. Genç yaşta sigara içen biri, biyolojik olarak yaşlı kabul ediliyor” açıklamasında bulundu.

Aşı Reddi Ölüm Riskini Artırıyor

Çocukluk çağı aşılarının milyonlarca ölümü engellediğini belirten Kılınç, son yıllarda artan aşı reddine dikkat çekti. “Aşı reddi özellikle sosyoekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde artıyor ve bu durum bebek ölümlerinde yükselişe neden oluyor. Ayrıca kızamık gibi uzun süredir görülmeyen hastalıklar yeniden ortaya çıkıyor” dedi.

Toplumsal Korunma İçin Aşı Şart

Uzmanlar, zatürre ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarına karşı aşılanmanın toplum sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor. Aşıların, önlenebilir hastalıklara karşı toplumsal bağışıklığı güçlendirdiği belirtiliyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Kılınç, zatürrenin özellikle 65 yaş üstü bireyler ve kronik hastalığı bulunan kişilerde ölümcül seyredebileceğini ifade etti. Prof. Dr. Kılınç, “Zatürre tedavi edilse bile bazı hastalarda ölümle sonuçlanabiliyor. Ancak aşı ile önlenebilir bir hastalık. Aşı olanlarda zatürreye bağlı ölüm riski yüzde 80 daha az görülüyor” dedi.

Sigara, Zatürre Riskini Artırıyor

Prof. Dr. Kılınç, sigara kullanımının zatürre sıklığını önemli ölçüde artırdığını vurguladı. “Risk grubundaki bir kişi grip geçirdiğinde bakteri zatürresi olma riski 100 kat artıyor. Sigara içen kişilerde de bağışıklık sistemi zayıfladığı için zatürreye yakalanma olasılığı yükseliyor” diye konuştu.

Aşı Reddinin Tehlikesi

Çocukluk çağı aşılarının milyonlarca ölümü engellediğini belirten Kılınç, son yıllarda artan aşı reddinin bazı hastalıkların yeniden görülmesine neden olduğunu söyledi. “Aşılar, önlenebilir hastalıklar açısından ölüm ve sakatlık riskine karşı en güçlü koruma aracıdır” dedi.

Zatürrenin her yaş grubundaki birey için tehdit oluşturduğunu hatırlatan uzmanlar, özellikle risk grubundaki kişilerin aşılarını ihmal etmemeleri gerektiğini vurguladı.

Son dönemde estetik ve güzellik sektöründe yaşanan hızlı büyüme, uzmanlara göre beynimizin biyolojik yapısıyla açıklanabiliyor. Londra South Bank Üniversitesi nöroloji uzmanı Laura Elin Pigott’a göre, çekici bir yüz görmek beyindeki ödül ve sosyal devreleri aktive ederek dopamin salgılanmasını sağlıyor. Bu hormon, toplumsal güzellik standartlarını yakaladığımızda mutluluk hissi yaratıyor.

Guardian yazarı Polly Hudson da bu duruma kişisel olarak kapıldığını itiraf ederken, insanların algılarının yeniden eğitilebildiğini belirtiyor. Pigott, “Beyinlerimiz neyle beslenirse ona tepki veriyor. Bilinçli olursak modanın manipülasyonuna karşı kendi güzellik algımızın kontrolünü ele alabiliriz; aksi takdirde modanın esiri oluruz” diyor.

Moda ve güzellik sektörleri, yaşlanma karşıtı pantolondan tüp içindeki botoksa kadar insanları cazip ürünlerle yönlendiriyor. Küresel cilt bakımı pazarının 2021’de 146,7 milyar dolar, 2031’de ise 273,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Uzmanlar, bu “güzellik tuzağı”nın insanların bilinçli farkındalık olmadan kolayca etkilenebileceğini ve hatta çocukların bile kırışıklık önleyici kremler istemeye başladığını vurguluyor.

AA muhabirinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından aldığı bilgiye göre, 31 Ekim itibarıyla 8 bin 306’sı yurt içi ruhsatlı, 409’u ise yurt dışından temin edilen olmak üzere, 8 bin 715 ilaç SGK’nın geri ödeme kapsamında bulunuyor.

Bu ilaçların 889’u kanser, 255’i nadir hastalıklar, 496’sı hipertansiyon, 194’ü diyabet, 266’sı astım ve KOAH, 115’i metabolik ve 108’i Alzheimer hastalıklarının tedavisinde kullanılıyor.

SGK’nin geri ödeme kapsamındaki ilaçlar arasına 26 Temmuz’da dahil edilen 5 immünoterapi ilacı ise 25 farklı kanserin tedavisinde kullanılıyor.

Temmuz ayından bugüne kadar 11 bini akciğer, 1300’ü meme ve 1100’ü böbrek kanseri olan yaklaşık 16 bin 400 hasta, SGK’nın geri ödeme kapsamındaki bu ilaçlardan yararlandı.

Kanser tedavisi sürecinde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için uygulanan immünoterapi ilaçları, doğrudan tümör üzerine odaklanmak yerine kanserle savaşmak için vücudun doğal bağışıklık sistemiyle anti-kanser etkinlik gösteriyor.

Öte yandan “Akıllı ilaç olarak nitelenen tüm kanser tedavisi ilaçları otomatik olarak SGK tarafından ödenmiyor. Örneğin, belli endikasyonlar (hastalık türü, evre, hasta durumu vb) için, protokole uygun kullanım şartına bağlı olarak ödeme yapılabiliyor.

Bazı ilaçlar henüz listede olmayabiliyor veya sadece bazı hastalık türleri için kapsanabiliyor.

Kış aylarında artan grip ve soğuk algınlığı vakalarıyla birlikte birçok kişi yanlış şekilde antibiyotik kullanıyor. Ancak uzmanlara göre bu ilaçlar, yalnızca bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlarda işe yarıyor.

Dr. Nazlı Karakullukçu Çebi, “Nezle, grip ve öksürük gibi hastalıkların çoğu virüs kaynaklıdır. Antibiyotikler bu tür enfeksiyonlarda etkili değildir. Gereksiz kullanıldığında faydasız olmanın ötesinde zararlı hale gelir.” açıklamasında bulundu.

Antibiyotik Direnci Tehlikesi

Dr. Çebi, toplumda artan antibiyotik direncine dikkat çekerek, “Antibiyotikleri gereksiz kullandığımızda bakteriler bu ilaçlara karşı bağışıklık kazanıyor. Bu durum, basit enfeksiyonların bile tedavi edilemez hale gelmesine neden oluyor.” dedi.

Uzman, yanlış antibiyotik kullanımının sadece bireysel değil, toplumsal bir sağlık krizine yol açabileceğini belirtti.

Doğru Tedavi İçin Hekim Önerisi Şart

Dr. Çebi, hastaların doktor tavsiyesi olmadan antibiyotik kullanmaması gerektiğini vurguladı. “Her ateş veya öksürük antibiyotikle tedavi edilmez. Antibiyotik, ancak hekim önerisiyle başlanmalıdır.” ifadelerini kullandı.

Çebi ayrıca, çocuklarda görülen birçok enfeksiyonun virüs kaynaklı olduğunu belirterek, vücudun bu mikroplarla doğal yollardan savaşabildiğini hatırlattı.

Bağışıklığı Güçlendirmek En Etkili Koruma

Uzman, gereksiz ilaç kullanmak yerine bağışıklığı desteklemenin önemine değinerek, “Bol su içmek, dengeli beslenmek, düzenli uyumak ve doktorun önerdiği tedaviye uymak çoğu zaman iyileşme için yeterlidir.” dedi.

Dr. Çebi, ebeveynlere de çağrıda bulunarak, bilinçli antibiyotik kullanımıyla çocukların sağlığının ve gelecekte etkili ilaçların korunabileceğini ifade etti.