Ukraynalı müzakereciler , Kiev’in askeri ve siyasi baskılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, Washington’ın Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirmek için önerdiği çerçevenin ayrıntılarını görüşmek üzere Florida’da ABD’li yetkililerle bir araya geldi .
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff ve Donald Trump’ın damadı Jared Kushner , bu hafta Moskova’da Vladimir Putin ile yapılması planlanan ABD görüşmeleri öncesinde Pazar günü Ukrayna heyetiyle bir araya geldi.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov, X adlı sosyal medya hesabından toplantının fotoğrafını paylaşarak , toplantının “adil bir barışa doğru adımlar” odaklı olduğunu söyledi.
Ukrayna heyetine yakın bir kaynak daha sonra AFP’ye yaptığı açıklamada, görüşmelerin “kolay olmadığını” ve “formül ve çözüm arayışlarının devam ettiğini” söyledi. “Herkes pratik bir sonuçla ilgileniyor, böylece ABD ile Rusya arasında daha fazla müzakereye konu olacak bir konu ortaya çıkıyor .”
Diplomatlar, Washington ile Moskova arasındaki müzakerelerde geliştirilen 28 maddelik bir plan önerisinin revizyonlarına odaklandı. Bu plan, Rusya’nın taleplerine fazla ağırlık verdiği gerekçesiyle eleştiriliyor. Pazar günü başlayan toplantıda Rubio, Ukrayna’ya güvence vermeye odaklandı .
Rubio şöyle dedi: “Nihai hedef elbette sadece savaşın sona ermesi değil. Aynı zamanda Ukrayna’yı egemen ve bağımsız kılacak ve gerçek bir refah fırsatı sunacak bir savaşın sona ermesini sağlamak da önemli.”
Witkoff’un Hallandale Beach’te geliştirdiği golf ve raket kulübü Shell Bay Club’da takımlar bir araya gelirken, “Bu sadece barış anlaşmalarıyla ilgili değil” diye ekledi.
Umerov, Rubio’ya, ülkesinin ABD’nin çabalarına olan takdirini ifade ederek yanıt verdi. Bu mesaj, daha önce Ukrayna’nın savaş sırasında ABD yardımlarına yeterince minnettar olmadığını iddia eden Trump’a yönelikti. “ABD bizi destekliyor. ABD yanımızda çalışıyor,” dedi.
Hafta sonu Ukrayna genelinde en az altı kişi öldü, onlarca kişi yaralandı . Bölge valisi, Cumartesi gecesi Kiev’in dış mahallelerinde düzenlenen bir drone saldırısında bir kişinin öldüğünü ve 11 kişinin yaralandığını açıkladı.
Ukraynalı bir güvenlik kaynağı, Kiev’in , Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki iki petrol tankerine yönelik deniz insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırılardan sorumlu olduğunu ve tankerlerin gizlice yaptırım uygulanan Rus petrolünü taşıdığına inandığını söyledi .
Görüşmelerde, Rus güçlerinin 2022’de Ukrayna’ya tam kapsamlı işgalini başlatmasından üç yıldan fazla bir süre sonra savaşı sona erdirmek için bir taslak çerçevenin ayrıntıları ele alındı.
ABD, Kiev ve Avrupa’nın Rusya’ya karşı aşırı olumlu eleştirileri üzerine ilk taslağı kısalttı , ancak son tekliflerin içeriği henüz belirsizliğini koruyor. New Yorklu bir emlak geliştiricisi olan ve Trump’ın yetkilisi olan Witkoff’un önümüzdeki hafta Moskova’ya seyahat etmesi bekleniyor.
28 maddelik ilk ABD-Rusya planı, geçen ay Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriev ve Witkoff tarafından hazırlanmıştı. Plan, Ukrayna’yı doğu Donbas bölgesindeki kontrol ettiği şehirlerden çekilmeye, ordusunun büyüklüğünü sınırlamaya ve NATO’ya katılmamaya çağırıyordu. Washington’ın Ukrayna’nın Avrupalı müttefiklerinin görüşü alınmadan hazırlanan ilk önerisi , Kiev’in doğu Donetsk bölgesinden çekilmesini ve ABD’nin Donetsk, Kırım ve Luhansk’ı fiilen Rus toprağı olarak tanımasını içeriyordu.
Geçtiğimiz hafta sonu İsviçre’de Rubio ve Ukraynalı müzakerecilerin liderliğinde yapılan müzakerelerde plan önemli ölçüde revize edildi. Kiev ve Avrupalı ortakları, mevcut cephe hattının toprak müzakerelerinin başlangıç noktası olması gerektiğini savunuyor. Rusya tarafından askeri olarak ele geçirilen toprakların tanınmasının mümkün olmadığını ve Kiev’in AB ve NATO’ya katılıp katılmama konusunda kendi kararını vermesi gerektiğini belirtiyorlar. Kremlin bu konuda veto veya koşul koymak istiyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD ile Cenevre’de yapılan son görüşmelerin sonuçlarının “belirlenmesinin” beklendiğini söyledi.
ABD görüşmeleri, Ukrayna hükümetinde çalkantılı bir dönemde gerçekleşiyor . Zelenski’nin güçlü Genelkurmay Başkanı Andriy Yermak, yolsuzlukla mücadele yetkililerinin rüşvet planını soruşturmak için dairesini araması sonucu cuma günü istifa etmek zorunda kaldı.
Yermak, ABD ile yapılan görüşmelerde baş müzakereci olarak görev almıştı. Zelenski, Florida’daki Ukrayna heyetinde Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkanı Andrii Hnatov, Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ve Güvenlik Konseyi Başkanı Rüstem Umerov’un da yer aldığını söyledi.
Ukrayna, anlaşmanın şartlarını kabul etmesi için Washington’dan ciddi baskı görürken, Zelenski giderek zorlaşıyor. Rusya cephede giderek artan bir ilerleme kaydediyor ve Ukrayna şehirleri, elektrik şebekesine yönelik sürekli bombardıman nedeniyle her gün saatlerce elektrik kesintisi yaşıyor.
Zelenski, Ukrayna’nın tarihinin en zor dönemlerinden birini yaşadığını söyledi ancak geçen hafta yaptığı dramatik bir konuşmada halkına ülkesine ihanet etmeyeceğine dair söz verdi.
Gelecekteki cumhurbaşkanlığı için potansiyel bir rakip olarak görülen Ukrayna’nın İngiltere Büyükelçisi ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin eski başkomutanı Valerii Zaluzhnyi , Telegraph gazetesinde şöyle yazdı : “Son derece zor bir durumdayız. Aceleyle yapılan bir barış, yıkıcı bir yenilgiye ve bağımsızlığın kaybına yol açacaktır.”
Herhangi bir çerçevenin “etkili güvenlik garantileri” içermesi gerektiğini söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Pazartesi günü Paris’te Zelenski ile görüşecek. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, La Tribune Dimanche’a verdiği demeçte, “Vladimir Putin, önce Ukrayna’yı boyunduruk altına alarak Sovyet imparatorluğunu yeniden kurma hayalinden vazgeçerse, barış yakındır.” dedi.
Barrot, “Vladimir Putin ya ateşkesi kabul etmeli ya da Rusya’yı ekonomisini tüketecek yeni yaptırımlara maruz bırakmayı ve Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini artırmayı kabul etmeli” dedi.
