Kategori: Ekonomi

Afyonkarahisar Sanayici ve İşadamları Derneği (AFSİADFED) Federasyonu Kurucu Başkanı Kadir Sayın, artan jeopolitik risklerin üretim, istihdam ve yatırım dengeleri üzerinde çok boyutlu etkiler oluşturduğunu belirterek, sürecin doğru yönetilmesi halinde Türkiye’nin tedarik zincirlerinde “alternatif üs” olma fırsatı yakalayabileceğini vurguladı.

Başkan Kadir Sayın, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimin küresel ekonomi ve Türkiye iş dünyası üzerindeki yansımalarına dair kapsamlı bir değerlendirmede bulundu. Sayın, bölgedeki gelişmelerin yalnızca siyasi bir süreç olarak değil, enerji piyasaları ve finansal dengeler üzerinden küresel ekonomiyi doğrudan şekillendiren çok boyutlu bir etki alanı olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. Sayın, “Bugün gelinen noktada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan gerilim ve küresel jeopolitik gelişmeler, ekonomik sonuçları itibarıyla doğrudan belirleyici hale gelmiştir. Özellikle enerji fiyatları üzerinden oluşan baskı üretim maliyetlerinden finansmana erişim şartlarına kadar iş dünyasının tüm çalışma parametrelerini etkiliyor” dedi.

“Maliyet baskısı reel sektörde hissediliyor”

Enerji maliyetlerindeki artışın sanayi üretiminde yeniden bir maliyet enflasyonu riski oluşturduğunu dikkat çeken Sayın, iş dünyası olarak sahadan elde edilen gözlemlerin tabloyu net bir şekilde ortaya koyduğunu belirterek, “Afyonkarahisar başta olmak üzere Türkiye’nin önde gelen üretim ve ihracat lokomotifi şehirlerinde faaliyet gösteren AFSİAD Federasyonu üyesi işletmelerimiz, sadece maliyet yönetimiyle değil, aynı zamanda sıkılaşan finansman şartlarıyla da mücadele ediyor. Bununla birlikte, küresel ölçekte artan jeopolitik risklere bağlı olarak lojistik süreçlerde yaşanan aksamalar ve navlun maliyetlerindeki artış da işletmelerimizin maliyet yapısı üzerinde ilave baskı oluşturuyor. Bu durum, kaçınılmaz olarak üretim planlamalarından fiyatlama davranışlarına kadar her sürecin yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor” diye konuştu.

“Enerji fiyatları küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor”

Küresel ölçekte enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonla mücadele sürecini zorlaştırdığına dikkat çeken Sayın, uluslararası kuruluşların da bu yönde uyarılar yaptığına işaret ederek, “Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) da vurguladığı üzere, artan jeopolitik riskler ve enerji fiyatları küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor. Bu durum, finansman şartlarının beklenenden daha uzun süre sıkı kalma ihtimalini güçlendiriyor” dedi.

Küresel piyasalardaki belirsizliğin yatırım kararları üzerinde “bekle-gör” etkisine yol açtığını ifade eden AFSİAD Federasyonu Başkanı Sayın, işletmelerin önceliğini nakit akışını korumaya ve risk yönetimine verdiğini belirtti.

“Türkiye için fırsat penceresi: Tedarik zincirinde alternatif konum”

Tüm risklere rağmen sürecin Türkiye için stratejik bir fırsat barındırdığının altını çizen Kadir Sayın, tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bu dönemde atılacak doğru adımların önemini vurguladı. Sayın, “Tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar, üretim gücü yüksek ülkeler için ’güvenilir liman’ olma potansiyelini artırıyor. Türkiye, güçlü sanayi altyapısı ve coğrafi avantajlarıyla bu süreçte öne çıkmaya adaydır. Ancak bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek için ekonomik öngörülebilirliğin artırılması ve finansmana erişim kanallarının reel sektör lehine desteklenmesi şarttır” dedi.

“Ülkemizin üretim gücünü korumaya kararlıyız”

AFSİAD Federasyonu olarak süreci yakından takip ettiklerini belirten Sayın, çözüm odaklı çalışmalarına devam edeceklerini ifade ederek, “Federasyon olarak, sadece gelişmeleri izlemekle kalmıyor, üyelerimizin bu tür dalgalı dönemlerde ayakta kalmasını sağlayacak stratejik yönetim, risk yönetimi ve finansal okuryazarlık süreçlerini önemsiyoruz. Öngörülebilir bir politika ortamı sağlandığı takdirde, bu zorlu sürecin ülkemiz için yeni bir üretim ve ihracat sıçramasına dönüşme potansiyeli taşımaktadır. İş dünyası olarak üzerimize düşeni yapmaya, ülkemizin üretim gücünü korumaya kararlıyız” ifadelerini kullandı.

Orta Doğu’da devam eden çatışmalar ve tansiyonun daha geniş çevrelere yayılarak bir süre daha süreceği endişeleri piyasalar üzerinde yeni bir baskı oluşturdu. Hafta başından bu yana ABD Başkanı Donald Trump ve İranlı yetkililerden gelen çelişkili açıklamalar, bölgede gerilimin süreceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump dün, “İran’ın elektrik santrallerini hedef alma” kararını 6 Nisan’a kadar durdurduğunu ve müzakerelerin çok iyi gittiğini belirtse de Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksamaya devam edecek olması petrol arzına yönelik korkuları körükledi.

Bu çerçevede enerji arzına ilişkin kırılganlığın sürmesi, petrol fiyatlarında yukarı yönlü risk priminin korunmasına neden oldu. Söz konusu gelişmeler küresel enflasyon risklerinin şiddetlenebileceği imasını oluşturdu.

Petrol fiyatlarının yüksek seyrini korumasıyla enflasyonist baskıların artabileceğine dair öngörüler, merkez bankalarının gelecek dönemde sıkılaşma adımı atabileceğine ilişkin tahminleri güçlendirdi.

Analistler, para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek 4 toplantıda büyük ihtimalle politika faizini sabit bırakacağının öngörüldüğünü, bankanın ekim ve aralık toplantılarında ise faiz oranlarını artırabileceğine yönelik tahminlerin güç kazandığını söyledi.

Devam eden enflasyon endişeleri ve Fed’in yıl genelinde şahin duruşunu koruyacağına ilişkin beklentiler, tahvil piyasalarında satış baskısının sürmesine neden oluyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, son 3 haftada geçen hafta yaklaşık 43 baz puan yükselerek yüzde 4,39’a çıkarken, bu hafta da artış eğilimini sürdürdü. Tahvilin getirisi yüzde 4,45’e kadar çıkarak yaklaşık son 8 ayın en yüksek seviyesini görmesinin ardından bir miktar dengelendi. ABD 10 yıllık tahvil faizi şu sıralarda yüzde 4,41 seviyesinde bulunuyor.

Analistler, tahvil faizleri ile tahvil fiyatlarının ters yönde hareket ettiğini hatırlatarak, yükselen tahvil faizinin aslında “tahvilin fiyatının düşmesi ve tahvil satışlarının arttığı” anlamına geldiğini bildirdi.

Öte yandan, Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, yüksek enerji fiyatlarını yakından takip ettiğini belirterek, mevcut fiyatların enflasyonun kötüleştirebileceğini, aynı zamanda fiyat istikrarı ve tam istihdam göreviyle yükümlü bir merkez bankası için zorlu bir durum yaratacağını kaydetti. Jefferson, tüketici ve işletme harcamalarında da yavaşlama görülebileceğini belirtti.

Öte yandan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Orta Doğu’daki gerilimin enerji fiyatlarında artışa yol açması ve tedarik zincirlerini aksatması nedeniyle 2026 için yüzde 2,9 olarak açıkladığı büyüme tahminini korudu. Ancak, bu tahmin küresel ekonominin 2025’teki yüzde 3,3 büyümesine göre önemli ölçüde düşüş anlamına geliyor. OECD, 2027’ye yönelik öngörüsünü ise yüzde 0,1 aşağı yönlü revize ederek yüzde 3’e çekti.

DOLAR ENDEKSİ VE BRENT PETROL KRİTİK SEVİYELERDE KALMAYI SÜRDÜRÜYOR

Bu gelişmelerin ışığında dolar endeksi 99,8 seviyesinde bulunurken, altının ons fiyatı yüzde 2,1 artışla 4 bin 470 dolardan alıcı buluyor.

Petrol piyasası çatışmaların az da olsa yatışmasıyla bir miktar rahatlasa da risklerin tamamen ortadan kalkmaması aşağı yönlü fiyat hareketlerini sınırlıyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,4 düşüşle 100,8 dolardan işlem görüyor.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 21 Mart ile biten haftada 210 bine çıkmasına karşın beklentilerin biraz altında gerçekleşti.

Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 1,74, Nasdaq endeksi yüzde 2,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,01 düşerken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsaları, Orta Doğu’da beklenen ateşkesin uzamasının oluşturduğu baskılarla satıcılı bir seyir izledi. Bölgede enerji arzına ilişkin sıkıntılar enflasyon endişelerini artırırken, son bir aylık periyotta Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik beklentilerdeki belirgin değişim dikkati çekiyor.

Para piyasalarında geçen ay, ECB’nin yıl sonuna kadar bir faiz indirimine gidebileceği fiyatlanırken, bu beklentiler tersine dönerek dün itibarıyla bankanın yıl genelinde toplamda 3 faiz artışı yapabileceği yönünde şekillendi.

Öte yandan, Avrupa Parlamentosu (AP) üyeleri, Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının onay sürecinde ilerleme kaydetti. Brüksel’de gerçekleştirilen AP Genel Kurul oturumunda ABD ile AB arasında geçen yıl uzlaşılan ticaret anlaşması görüşüldü.

AP üyeleri, AB-ABD arasında varılan Turnberry ticaret anlaşmasının tarife hükümlerini hayata geçirmeyi amaçlayan yasa teklifleri konusunda AB üyesi ülkelerle yapılacak müzakerelerdeki ortak pozisyonlarını oy çokluğuyla kabul etti.

Buna göre, ABD’den AB’ye ithal edilen sanayi ve tarım ürünlerinin büyük kısmında tarifeler kaldırılacak. Diğer taraftan, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşın dünyadaki herkes için “son derece ağır sonuçları” bulunduğunu belirterek “Bu savaştan çıkışa ihtiyacımız var, daha da tırmandırmamalıyız.” dedi.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,33, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,71, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,5 geriledi. Yeni günde Avrupa’da endeks vadeli kontratlar karışık seyrediyor.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Asya tarafı Orta Doğu’daki gelişmeleri takiben karışık bir görünüm veriyor. Çin’deki veriler ülkede üretici tarafında fiyat baskısının zayıfladığına işaret ederek, yatırım iştahının sınırlı da olsa artırabileceğine yönelik beklentileri artırdı.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Çin’de sanayi karları ocak ve şubat aylarında yüzde 15,2 artarak geçen yılın aynı dönemine göre belirgin şekilde pozitif ivmelendi. Söz konusu veri, Çin piyasalarında “deflasyon sarmalı” korkusunu bir miktar törpüledi.

Öte yandan ABD’de teknoloji tarafında görülen satış baskısı yeni işlem gününde Güney Kore borsasına da taşındı. Ülkede yarı iletken üreticilerinden SK Hynix’in hisseleri yüzde 1,1, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 0,6 düştü.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseldi.

YURT İÇİNDE FİNANSAL KESİM DIŞINDAKİ FİRMALARIN DÖVİZ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ TAKİP EDİLECEK

Yurt içi piyasalarda da Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışı yakından takip ediliyor. Dün düşüş ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,83 değer kaybederek 12.727,06 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,63 azalışla 14.663,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,3390’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,4560’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise İngiltere’de perakende satışlar ve ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.200 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Orta Doğu’ya ilişkin olumlu ve olumsuz gelişmeler küresel pay piyasalarında dalgalanmalara yol açıyor. ABD kanadından bölgedeki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlik içeren mesajlara karşın İran tarafının aksi yönde beyanatlar vermesi varlık fiyatlarındaki oynaklığı artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta başında yaptığı açıklamada, İran’ın enerji altyapılarına yönelik saldırılara 5 gün ara verildiğini belirtmesini takiben bölgeye binlerce askerin sevk edilmesi, kısa vadede olası bir kara harekatı ihtimalini gündemde tutuyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğünü ifade ederek, Trump’ın tercihinin her zaman barış olduğunu, ancak İran’ın, askeri açıdan mağlup oldukları gerçeğini kabul etmezse, Trump’ın onların şimdiye kadar hiç olmadığı kadar sert şekilde vurulduklarından emin olacağını söyledi.

Analistler, bölgeyle ilgili haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ederek, varlık fiyatlarında belirgin oynaklıkların oluşabileceği uyarısında bulundu.

Bölgede düşük yoğunluklu da olsa çatışmaların sürmesi, varlık fiyatları üzerinde etkisini hissettirmeye devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin kısmen artması ve enerji tesislerine yönelik saldırıların azalması petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırladı.

FED’İN ŞAHİN DURUŞUNU KORUMASI BEKLENİYOR

Petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel çapta enflasyonist baskıları güçlendirebileceğine ilişkin değerlendirmeler sürerken, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin duruşunu koruması bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın yıl genelinde politika faizini sabit tutacağı ihtimalleri güçlü kalırken, bazı Fed yetkilileri her ne kadar güvercin mesajlar verse de faiz indirimi olasılıkları büyük ölçüde fiyatlamalardan çıktı.

Bu gelişmelere ek olarak Fed, 2025 yılına ait denetlenmiş mali tablolarını yayımladı. Buna göre banka 18,7 milyar dolarlık faaliyet zararı bildirirken, bankanın son üç yılda açıkladığı toplam zararı 210 milyar doları geçti.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de ithalat fiyat endeksi şubatta aylık bazda yüzde 1,3 ile Mart 2022’den, ihracat fiyat endeksi de yüzde 1,5 ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek artışlarını kaydetti.

ABD’de cari işlemler açığı ise 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 20,2 azalışla 190,7 milyar dolara indi ve 2021’in ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Bu arada Leavitt, Başkan Trump’ın ertelenen Çin ziyaretini 14-15 Mayıs’ta yapacağını belirtti. Beyaz Saray Sözcüsü ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu yıl içerisinde ilerleyen aylarda Washington’a bir ziyaret gerçekleştireceğini de sözlerine ekledi.

ALTIN GERİLİMLERİN AZALMASIYLA KAYIPLARINI GERİ KAZANIYOR

Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,36 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi de kritik eşik niteliğindeki 100 seviyesine yakın seyrediyor.

Orta Doğu’daki gerilimi azaltma çabalarında daha net ilerleme işaretleri beklenirken, dün altının ons fiyatı yüzde 0,7 artışla 4 bin 506 dolara yükselmesinin ardından yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 490 dolardan alıcı buluyor.

Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,54, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükselirken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında Orta Doğu’da ateşkes olabileceğine dair iyimserlikle alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları yakından takip edildi.

Lagarde, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin yol açtığı enerji şoku karşısında Avro Bölgesi ekonomisinin kritik bir sınavdan geçtiğini belirterek, bankanın orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefinden sapmalara karşı son derece duyarlı olacağını ifade etti.

Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkilerine değinen Lagarde, “Eğer bu şok, hedefimizde büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılması meşru hale gelebilir. Belirsizliğin arttığı bir dünyada, risklere ve senaryolara odaklanan kademeli eylem planlarımız mevcuttur.” diye konuştu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, ECB’nin yıl sonuna kadar en az 2 faiz artırımı yapabileceği ihtimallerine işaret ediyor. Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik risklerin Avrupa ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen de ithal fosil yakıtlardaki fiyat artışlarına karşı hedefli ve geçici önlemler alınması gerektiğini bildirdi. Bölgede açıklanan verilere göre İngiltere’de yıllık enflasyon şubatta beklentilere paralel yüzde 3 olarak gerçekleşti.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,33, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,41 yükseldi. Yeni günde Avrupa’da endeks vadeli kontratlar karışık seyrediyor.

ASYA BORSALARI NEGATİF SEYREDİYOR

Asya tarafında Orta Doğu’daki gelişmelerde “netlik” arayışı ön planda yer alırken, nihai sonucun henüz gelmemesi bölgedeki risk algısını yükseltti.

Bununla birlikte, Japonya’da bugün açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin beklenenden daha fazla hızlanmasıyla, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma yönünde adım atabileceği ihtimallerini yeniden gündeme taşıdı.

BoJ’a yönelik sıkılaşma ihtimallerinin artmasıyla Japonya’nın 5,10 ve 20 yıllık tahvillerinin getirisi yükseldi. Japonya’nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,74’e çıkarak 1997’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkenin 10 yıllık tahvil getiri yüzde 2,27’ye, 20 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,11’e çıktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 düştü.

BIST 100 ENDEKSİ GÜNÜ POZİTİF KAPATTI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 değer kazanarak 12.963,87 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 azalışla 15.163,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,3320’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3710’dan işlem görüyor.

Analistler, bugün ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.200 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin her türlü haber akışı varlık fiyatlarını etkilemeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, önceki günkü Orta Doğu’da bir anlaşma zemini üzerinde çalışıldığına yönelik açıklamalarına ek dün de İran ile müzakere halinde olduklarını ifade etmesi bölgedeki gerilimlerin yakın zamanda sona erebileceğine dair umutları artırdı.

Bölgede tansiyonun tam olarak yatışmaması yatırımcıları temkinli hareket etmeye yöneltirken, bu durum piyasaların güçlü bir toparlanmaya girmesini engelliyor.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn, İran’dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarını (İHA) engellediklerini açıkladı. Ardından İran Ordusu, Irak’ta Erbil Havalimanı’ndaki ABD üssüne karadan karaya füzelerle saldırı yapıldığını duyurdu.

Söz konusu gelişmeler Orta Doğu’daki gerilimlerin bir süre daha sürebileceği ve ABD’nin bölgede olası bir kara harekatı düzenleyebileceği ihtimalleri de piyasalarda olası senaryolar arasında yer alıyor.

Öte yandan ABD basınında, yaklaşık 3 bin askerin “İran ile savaşa destek” amacıyla Pentagon tarafından Orta Doğu’ya gönderilmesi konusunda son aşamaya gelindiği ancak henüz resmi talimatın verilmediğine yönelik haberler yer aldı.

Ayrıca haberlerde, körfez ülkelerinin İran’a yönelik olası bir saldırıya her geçen gün daha fazla yaklaştığı ve ABD’ye verdiği desteği kademeli olarak artırdığı da öne sürüldü.

Orta Doğu’daki gerilimin petrol fiyatları üzerinde küresel ekonomiye yansımaları sürerken, dün Brent petrolün varil fiyatı iyimser mesajlarla 94,6 dolara inmesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 artışla 96,2 dolarda seyrediyor.

Analistler, petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalmasının, küresel ölçekte enflasyonist baskıların kalıcılığına yol açabileceğini belirterek, bunun da dünya genelinde yaşanacak bir ekonomik durgunluğa sebebiyet verebileceğini kaydetti.

Bu doğrultuda merkez bankalarının politika adımlarına ilişkin beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem politikalarına yönelik tahminler karışık sinyaller veriyor.

Her ne kadar bazı Fed yetkilileri faiz indirimlerinin süreceğini ima etse de artan enflasyon beklentileri bu beklentileri sınırlıyor. Para piyasalarında, Fed’in sıkılaşmaya gidebileceği ihtimalleri zayıflarken, tahminler bankanın politika faizini sabit bırakacağı yönünde güçleniyor.

Fed Başkan Yardımcısı Michael Barr, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı riskler nedeniyle Fed’in faiz oranlarını bir süre daha sabit tutması gerekebileceğini belirtti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliğinde geçen yılın dördüncü çeyreğinde kaydedilen artış yüzde 2,8’den 1,8’e revize edildi.

ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) martta 52,4’e yükselirken, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri sırasıyla 51,1 ve 51,4’e gerileyerek 11 ayın en düşük seviyesine indi ve iş faaliyetlerindeki büyümenin yavaşladığının sinyalini verdi.

ALTIN 9 GÜNLÜK DÜŞÜŞ SERİSİNİ SONA ERDİRDİ

Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,34 seviyesinde, dolar endeksi de 99,3’te bulunuyor.

ABD-İran hattındaki iyimser mesajların ağır basmasıyla dün altının ons fiyatı yüzde 1,5 artışla 4 bin 474 dolara çıkarak 9 iş günündeki düşüş serisini sonlandırdı. Altının onsu yeni işlem gününde de yüzde 2,2 yükselişle 4 bin 574 dolardan alıcı buluyor.

Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 0,84 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,18 düşerken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

AVRUPA BORSALARI ALMANYA HARİÇ POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında Almanya hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmaya çevrildi.

Özellikle enflasyon riskleri çerçevesinde Lagarde’ın sözle yönlendirmelerinde bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik sinyaller aranacak. Bölgede enerji arzına yönelik gelişmeler yakından izlenirken, Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu’daki gelişmelerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış ve üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle Rusya’dan petrol ithalatını kalıcı olarak yasaklamayı öngören yasa teklifini erteledi.

Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya, güvenlik ve savunma alanında ortaklık kurarken serbest ticaret anlaşması müzakerelerini de tamamladı. AB pazarında yeni otomobil satışları, şubat ayında yıllık bazda yüzde 1,4 yükselerek 865 bin 437’ye çıktı.

Avro Bölgesi’nde şubatta 51,9 olan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), martta 50,5’e gerileyerek son 10 ayın en düşük seviyesini gördü. Bu dönemde hizmet sektörü PMI ise 51,9’dan 50,1’e indi.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,42 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,23 yükselirken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,07 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

ASYA BORSALARI HONG KONG HARİÇ ALICILI SEYREDİYOR

Asya tarafında Orta Doğu’da gerilimin azalabileceğine ilişkin iyimserliklerle Hong Kong hariç risk iştahı yüksek seyrediyor.

ABD-İran hattında gerginliklerin bir miktar sönümlenmesiyle arz kesintisi endişelerini azalırken, petrol fiyatları özelinde enerji maliyetlerinin gerilemesi piyasaların alım tarafına geçmesini sağladı. Bununla beraber düşük petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları ve merkez bankalarının agresif para sıkılaştırma riskini hafifleteceği düşünülüyor.

Öte yandan, uluslararası derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Orta Doğu savaşının tetiklediği enerji şokuna karşın Asya’da teknoloji odaklı ekonomiler ve sektörlerin desteğiyle büyümenin süreceğini tahmin etti.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da ekonomik faaliyetlerdeki gelecek yönlü eğilimi ölçmek için kullanılan öncü endeks, ocakta 112,1 oldu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9, ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düştü.

BIST 100 ENDEKSİ GÜNÜ POZİTİF KAPATTI

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,81 değer kaybederek 12.930,16 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,53 azalışla 15.010,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,3440’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 44,3450’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, sektörel enflasyon beklentileri verilerinin, yurt dışında ise ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, ABD’de cari işlemler dengesi ve İngiltere’de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puanın destek, 13.000 ve 13.100 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Fiyat düşüşü izdihama neden oldu

Haftaya yüzde 2,9’luk bir düşüşle başlayan gram altın, gün içerisinde 6 bin TL’nin altını test etti. Serbest piyasada gram altının 6 bin 100 TL, çeyrek altının ise 10 bin 940 TL seviyelerinden işlem görmesiyle birlikte Erikli Mahallesi’ndeki kuyumcularda uzun kuyruklar oluştu. Elindeki nakdi altına çevirmek isteyen vatandaşlar, dükkanlardaki fiziki altın stoklarını kısa sürede tüketti.

“Bir gram da mı yok?” sorusu bezdirdi

Stokları biten kuyumcu Ahmet Yasinkılıç, vatandaşları altın kalmadığına ikna edemeyince dükkan camına asılı uyarı yazısıyla çözüm aradı. Yazıya rağmen kapıyı aşındıran müşterilerle esnaf arasında ilginç diyaloglar yaşandı. “Bir gram bile mi kalmadı?” diyen müşterilere, “Yok abi, olsa kendime ayırırım” yanıtını veren esnaf, tedarikçilerde dahi ürün bulmakta zorlandıklarını belirtti.

Esnaf stokçuluk iddialarından dertli

Kuyumcu esnafı, vatandaşların altının “saklandığına” dair ön yargılarından şikayetçi. Yoğunluğa yetişmekte zorlandıklarını ifade eden Yasinkılıç, “Şu an altın alacağımız tedarikçide bile altın kalmadı. Vatandaşlar stokladığımızı düşünüyor ama biz de yemin etmekten yorulduk. Çareyi bu yazıyı asmakta bulduk” diyerek piyasadaki arz sıkıntısına dikkat çekti.>>>İHA 

ABD Başkanı Donald Trump’ın dün, Orta Doğu’da yakın zamanda barış sağlanabileceğine işaret eden açıklamaları piyasalara nefes aldırsa da İran tarafının yaptırımlar kaldırılana kadar saldırıların süreceğine yönelik söylemleri risk algısını yeniden artırdı.

Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için tanıdığı 48 saatlik süre dün akşam itibarıyla sonlandı. Trump, ABD Savunma Bakanlığı’na, İran’daki enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı 5 günlük bir süre için erteleme talimatı verdiğini duyurdu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Trump’ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, “ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı ve sahte haberler, finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine saplandığı bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor.” dedi.

Söz konusu açıklamalar bölgedeki gerilimin seyrine ilişkin netlik sağlamazken, İran’ın yakın coğrafyadaki ülkeleri hedef alması ve ABD deniz kuvvetlerinin bölgede yoğunlaştığına yönelik haber akışı yakın zamanda yeni bir saldırı dalgası başlayacağı ihtimaline yönelik endişeleri artırdı.

Trump’ın gerginliklerin sona erebileceğine ilişkin iyimser mesajlarıyla 100 doların altına gerileyen Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların sürebileceği korkularıyla yeniden 100 doların üzerine sıçradı.

Orta Doğu’daki gerilimin ekonomik etkilerine yönelik değerlendirmeler sürüyor. Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin küresel ölçekte enflasyonist baskıları artırabileceği ve ekonomik aktivitede yavaşlamaya yol açabileceğine ilişkin riskler gündemde kalmaya devam ediyor.

Merkez bankalarının politika adımlarına ilişkin beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem politikalarına yönelik öngörüler sık değişkenlik gösteriyor.

Para piyasalarında, Fed’in faiz artırımına gidebileceğine yönelik ihtimaller zayıflarken, beklentiler bankanın politika faizini sabit bırakacağı yönünde yoğunlaşmaya başladı.

Süreçte Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, 2026 sonuna kadar faiz oranlarının düşebileceği konusunda iyimser olduğunu, ancak enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru gittiğine dair kanıt görmesi gerektiğini söyledi. Goolsbee, Orta Doğu’daki gelişmelerin Fed’in planına engel olduğuna işaret etti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran da Fed’in savaşa ilişkin kısa vadeli değerlendirmelere dayanarak politika belirlememesi gerektiğini kaydetti. Miran, para politikası görünümünü değiştirmeden önce tüm bilgileri beklemeleri gerektiğinin altını çizerek, Fed’in geleneksel olarak petrol şoklarını göz ardı ettiğini belirtti.

ALTININ ONSU DÜŞÜŞ EĞİLİMİNİ 9. İŞLEM GÜNÜNE TAŞIDI

Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4180 ile Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etmesinin ardından yüzde 4,38 seviyesinde dengelendi.

Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki seyrini korudu. Trump’ın iyimser mesajlarla düşüş hızı yavaşlayan altının ons fiyatı günü yüzde 2 değer kaybıyla 4 bin 406 dolardan tamamlayarak gerileme eğilimini 9. işlem gününe taşıdı.

Altının onsu şu sıralarda da yüzde 1,5 düşüşle 4 bin 338 dolardan işlem görüyor. Analistler, merkez bankalarının rezervlerinden altın sattığına dair haberlerin de altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olduğunu belirtti.

Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 1,15, Nasdaq endeksi yüzde 1,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,38 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI İNGİLTERE HARİÇ POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında İngiltere hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, bölge genelinde enerji arzına ilişkin gelişmelere duyarlılık yüksek seviyede devam ediyor.

Yükselen enerji maliyetlerinden ötürü enflasyonist baskıların artabileceği endişeleriyle bölge genelinde tahvil piyasalarında görülen yukarı yönlü baskı bir nebze azaldı. Fransa, İngiltere, Almanya ve İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizleri sınırlı da olsa geri çekildi.

Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarına ve Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına tepki gösterdi.

Von der Leyen, Canberra’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile görüşmesinin ardından Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu ve “İran, mayın döşeme, insansız hava araçları ve füze saldırıları ile ticari gemi geçişlerini engellemeye yönelik diğer girişimlere derhal son vermelidir.” dedi.

Doğal gaz ve petrol fiyatlarındaki artışın zincirleme etkilerini hissettiklerine dikkati çeken Leyen, Orta Doğu’da çatışmaları sona erdirmek için İran’la müzakere masasına oturma zamanının geldiğini söyledi.

Diğer taraftan AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması gerektiğini söyledi. Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,22, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,81 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 yükselirken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,24 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

ASYA’DA RİSK İŞTAHI YÜKSEK

Asya tarafında pozitif bir seyir hakimken, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelere ek olarak yatırımcılar bölgede açıklanan makroekonomik verileri değerlendiriyor.

Hürmüz Boğazı’ndan Asya ülkelerine doğru yola çıkan tankerlerin engellenmediğine yönelik haber akışı enerji maliyetlerinin artmış olsa da arzın devamlılığına ilişkin iyimserliği artırarak bölge piyasalarında risk iştahını destekliyor.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da enflasyon yıllık bazda 1,3 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede çekirdek enflasyonda Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) yıllık yüzde 2 olan hedefinin altına düştü.

Buna ek olarak Japonya’da imalat sanayi PMI 51,4, hizmet sektörü PMI 52,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre yavaşlama gösterdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 yükseldi.

BIST 100 ENDEKSİ GÜNÜ POZİTİF KAPATTI

Dün güne satış baskısıyla başlayan ve 12.632,41 puana kadar gerileyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, Trump’ın açıklamaları sonrası kayıplarını telafi etti. Endeks günü yüzde 0,92 değer kazancıyla 13.168,16 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,52 azalışla 15.395,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,3040’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3460’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, reel kesim güven endeksinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA