Kategori: Gündem

5G teknolojisi, çoğu zaman mobil iletişimde hız artışının simgesi olarak gündemin ilk sıralarında yer alıyor. Prof. Dr. Oğuz Bayat bu teknolojinin asıl dönüşüm gücünün çok daha derinlerde yattığını açıkladı. Düşük gecikme süresi, yüksek cihaz yoğunluğu ve ağ dilimleme gibi teknik kabiliyetler sayesinde 5G, makineler, sistemler ve nesneler arası iletişimi ekonomik düzenin yeni omurgasına dönüştürüyor. 4.5G döneminin insan odaklı iletişim yapısının yerini, 5G ile birlikte makineler arası anlık veri akışı alıyor. Küresel öngörüler, 2025 itibarıyla milyarlarca kullanıcının 5G ağlarına dahil olacağına, 2030’a gelindiğinde ise mobil veri trafiğinin yaklaşık yüzde sekseninin bu altyapı üzerinden taşınacağına işaret ediyor. Bu tablonun ortaya koyduğu gerçek 5G artık bir gelecek tasavvuru değil, aktif olarak inşa edilen yeni bir ekonomik sistem.

ÖNE ÇIKACAK SEKTÖRLER

Prof. Dr. Bayat, öne çıkacak meslekleri şu şekilde anlattı: “Dönüşümün en güçlü biçimde hissedileceği alanların başında üretim ve sanayi geliyor. Milisaniye düzeyine inen gecikme süreleriyle robotik sistemler ve otomasyon yapıları çok daha entegre çalışabilecek; bu durum Endüstri 4.0 ve yapay zeka uygulamalarını yeni bir seviyeye taşıyacak. “Ulaşım alanında otonom araçlar ve akıllı trafik sistemleri gerçek zamanlı karar mekanizmalarıyla desteklenirken, kentler enerji, güvenlik ve altyapı yönetiminde kendini optimize eden akıllı yapılara dönüşecek. Sağlık sektöründe ise uzaktan müdahale ve anlık veri takibi kritik operasyonlarda yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.”

GELECEĞİN MESLEKLERİ VE GENÇLERE TAVSİYELER

5G’nin şekillendireceği iş gücü piyasasında yapay zeka mühendisleri, ağ mimarları, nesnelerin interneti (IoT) uzmanları, siber güvenlik profesyonelleri ile robotik ve otonom sistem mühendisleri ön plana çıkacak. Prof. Dr. Oğuz Bayat, bu mesleklerin ortak paydasının yalnızca teknik bilgi olmadığını ifade etti. “Artık tek bir alanda uzmanlaşmak kadar, farklı disiplinleri bir araya getirebilmek de belirleyici” diyen Prof. Dr. Bayat, gençlere yalnızca kod yazmanın ötesinde veri, ağ ve sistem mantığını bütünleşik biçimde kavrayabilen bir yetkinlik seti geliştirmelerini önerdi.

KOBİ’LER İÇİN UYUM SÜRECİ

Küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından 5G’ye geçiş süreci, salt teknolojik bir güncellemenin çok ötesine geçiyor. Prof. Dr. Bayat, 5G ile rekabet ortamının yerel sınırları aşarak gerçek zamanlı, veri odaklı ve küresel bir boyuta taşındığını belirtti. Prof. Dr. Bayat, “Bu yeni düzende başarıyı yakalayacak işletmeler; veri toplayabilen, analiz edebilen ve buna göre anlık karar verebilen yapılar olacak. 5G’nin sağladığı düşük gecikme ve yüksek bağlantı kapasitesi, işletmelerin üretimden lojistiğe, müşteri deneyiminden operasyon yönetimine uzanan tüm süreçlerini daha akıllı hale getirme olanağı sunuyor” dedi. Prof. Dr. Oğuz Bayat, KOBİ’lerin bu dönüşüme ayak uydurabilmesi için süreçlerini dijitalleştirmesini, gerçek zamanlı veri akışını iş modellerine entegre etmesini ve siber güvenlik altyapılarını güçlendirmesini kritik öncelikler olarak sıraladı. >>>DHA

Gebelik sürecinde beslenme düzeninin anne ve bebek sağlığı üzerinde doğrudan etkili olduğunu söyleyen Medical Park TEM Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ezgi Oktay, bu dönemde alınan besinlerin bebeğin gelişiminde önemli rol oynadığını belirtti. Gebeliğin anne vücudunun hem kendi ihtiyaçlarını hem de gelişmekte olan bebeğin gereksinimlerini karşılamak zorunda olduğu özel bir dönem olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Oktay, “Bu süreçte alınan besinler bebeğin organ gelişimi, beyin gelişimi, kemik yapısı ve bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan etkilidir” diye konuştu. Yeterli ve dengeli beslenmenin gebelik sürecinde ortaya çıkabilecek bazı risklerin azaltılmasına yardımcı olduğunu belirten Op. Dr. Oktay, “Dengeli beslenme düşük doğum ağırlığı, erken doğum ve bazı doğumsal anomalilerin görülme riskini azaltabilir. Aynı zamanda anne adayında gelişebilecek kansızlık gibi sorunların önlenmesine de katkı sağlar” diye konuştu.

‘EN SIK YAPILAN HATA İKİ KİŞİLİK YEMEK DÜŞÜNCESİ’

Gebelikte en sık yapılan beslenme hatalarından birinin “iki kişilik yemek” anlayışı olduğunu belirten Op. Dr. Ezgi Oktay, “Gebelikte en sık karşılaştığımız hatalardan biri daha fazla yemek ile daha doğru beslenmek arasındaki farkın gözden kaçmasıdır. İki kişilik yemek düşüncesiyle gereğinden fazla kalori almak, protein ve sebze tüketiminin yetersiz olması, şekerli ve paketli gıdaların sık tüketilmesi, demir ve folat açısından zengin gıdaların ihmal edilmesi, öğün atlamak veya uzun süre aç kalmak ve yetersiz sıvı tüketimi en sık karşılaştığımız hatalar arasındadır” ifadelerini kullandı. Enerji ihtiyacının gebeliğin dönemlerine göre farklılık gösterdiğini ifade eden Op. Dr. Oktay, “İlk trimesterde genellikle ek kalori ihtiyacı yoktur ya da çok azdır. İkinci trimesterde günlük yaklaşık 300-350 kilokalori, üçüncü trimesterde ise yaklaşık 450 kilokalori ek enerji gereksinimi oluşur. Bu artış büyük bir öğün anlamına gelmez. Küçük ve dengeli ek besinlerle bu ihtiyacın karşılanabilir” dedi.

‘BAZI BESİN ÖĞELERİ GEBELİKTE KRİTİK ÖNEME SAHİPTİR’

Gebelik döneminde bazı besin öğelerinin özellikle önemli olduğunu vurgulayan Op. Dr. Oktay, şu bilgileri paylaştı: “Protein, demir, kalsiyum ve folik asit gebelikte kritik öneme sahip besin öğeleridir. Protein tüketimi bebeğin doku, kas ve organ gelişimi için gereklidir. Protein aynı zamanda plasenta ve amniyon sıvısının oluşumunda da rol oynar. Demir ihtiyacı gebelikte artabilir. Yetersiz demir alımı annede kansızlığa ve bebeğe giden oksijen miktarında azalmaya yol açabilir. Bazı durumlarda erken doğum riskini de artırabilir. Kalsiyum ise bebeğin kemik ve diş gelişimi için önemlidir. Yeterli kalsiyum alınmadığında bebek ihtiyacını annenin kemiklerinden karşılayabilir. Folik asit özellikle gebeliğin erken döneminde bebeğin sinir sistemi gelişimi için kritiktir. Folik asit eksikliği bazı nöral tüp defektleri ile ilişkilendirilir.”

‘BAZI GIDALARA DİKKAT EDİLMELİ’

Gebelikte bazı gıdaların enfeksiyon veya toksin riski nedeniyle dikkatli tüketilmesi gerektiğini söyleyen Op. Dr. Ezgi Oktay, “Çiğ veya az pişmiş et ve yumurta, çiğ süt ve pastörize edilmemiş süt ürünleri, çiğ balık ve sushi gibi gıdalar gebelikte risk oluşturabilir. İyi yıkanmamış sebzeler de bazı enfeksiyonlara yol açabilir. Yüksek cıva içerebilen bazı büyük balıklar da gebelikte sınırlı tüketilmelidir” dedi.

‘ŞEKERLİ VE PAKETLİ GIDALAR RİSK OLUŞTURABİLİR’

Şekerli ve ultra işlenmiş gıdaların genellikle yüksek kalori içerdiğini ancak besin değerlerinin düşük olduğunu belirten Op. Dr. Oktay, “Bu tür gıdaların aşırı tüketimi gereğinden fazla kilo alımına, kan şekerinde ani yükselmelere ve gebelik diyabeti riskinde artışa yol açabilir” dedi. Ayrıca bu durumun bebeğin normalden büyük doğması olarak tanımlanan makrozomi riskini de artırabileceğini belirten Op. Dr. Oktay, mümkün olduğunca doğal ve işlenmemiş gıdaların tercih edilmesini önerdi.

‘KAFEİN TAMAMEN YASAK DEĞİL’

Gebelikte kafein tüketiminin tamamen yasak olmadığını ancak sınırlı olması gerektiğini kaydeden Op. Dr. Oktay, “Genellikle güvenli kabul edilen sınır günlük yaklaşık 200 miligram kafeindir. Bu miktar yaklaşık olarak bir ila iki fincan filtre kahveye veya iki üç fincan Türk kahvesine karşılık gelebilir. Çay, çikolata ve bazı içeceklerin de kafein içerdiğinin unutulmamalıdır” açıklamasında bulundu.

‘TAKVİYELER HEKİM ÖNERİSİYLE KULLANILMALI’

Gebelikte bazı vitamin ve mineral ihtiyaçlarının yalnızca beslenmeyle karşılanamayabileceğini dile getiren Op. Dr. Oktay, “Bu nedenle çoğu gebelikte hekim önerisiyle bazı takviyeler kullanılabilir. Folik asit, demir, D vitamini ve bazı durumlarda iyot veya omega-3 takviyeleri önerilir. Ancak her takviye herkes için gerekli değildir. Takviye kullanımı mutlaka hekim önerisiyle ve bireysel ihtiyaçlara göre planlanmalıdır” dedi.

‘BESLENME BEBEĞİN GELİŞİMİNİ DOĞRUDAN ETKİLER’

Yetersiz veya dengesiz beslenmenin bebeğin büyüme ve gelişimini doğrudan etkileyebileceğini belirten Op. Dr. Oktay, “Yetersiz beslenme düşük doğum ağırlığı, gelişme geriliği, bazı doğumsal anomaliler ve erken doğum riskinde artış gibi sorunlara yol açabilir. Bazı çalışmalar gebelik dönemindeki beslenme alışkanlıklarının çocuğun ilerleyen yaşlardaki metabolik hastalık riskleri üzerinde de etkili olabileceğini göstermektedir” ifadelerini kullandı.

‘SAĞLIKLI GEBELİK İÇİN DENGELİ BESLENME ŞART’

Anne adaylarına beslenme konusunda önerilerde bulunan Op. Dr. Ezgi Oktay, “Sağlıklı bir gebelik için beslenmede temel prensip çeşitlilik ve dengedir. Gün içinde düzenli ve dengeli öğünler tüketmek, protein kaynaklarına her öğünde yer vermek, bol sebze ve meyve tüketmek ve yeterli su içmek önemlidir. Unutulmamalıdır ki gebelikte beslenme yalnızca kilo kontrolü için değil, anne ve bebeğin uzun vadeli sağlığı için önemli bir yatırımdır” dedi. >>>DHA

Antik dünyanın efsanelere konu olan kenti Troya, milyonlarca ziyaretçinin uğrak yeri olan Kolezyum’da görücüye çıkacak. Homeros’un İlyada Destanı’nda ölümsüzleşen ve binlerce yıllık katmanlı tarihiyle insanlık mirasının en önemli simgelerinden biri olan antik kent ile Troya efsanesini yansıtan eserler uluslararası standartlarda bir korumayla İtalya’nın başkenti Roma’ya taşınacak.

ESERLERİN 50’Sİ İLK KEZ SERGİLENECEK

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kolezyum’da gerçekleşecek Troya temalı sergiyi, sanal medya hesabından duyurdu. Bakan Ersoy, 11 Haziran’da ziyarete açılacak olan sergiye ilişkin, “Troya’yı dünya turizminin en önemli buluşma noktalarından biri olan tarihi Kolezyum’a taşıyoruz. Roma’nın dünyaca ünlü miraslarından Kolezyum Arkeolojik Alanı’nda 11 Haziran’da ‘Troy and Rome: Myths, Legends, Stories of Ancient Mediterranean’ adlı sergimizin açılışını yapacağız. Sergimizde, Türkiye’deki 19 müzeden toplam 221 eserin yanı sıra Troya Atı replikası da yer alacak.

Eserlerin 50’si ilk kez sergilenecek olup, Troya Müzesi’nden 99 eser sergide gösterime sunulacak. Aralık 2025’ten bu yana 6 bölge laboratuvarımızın restoratörleri tarafından yürütülen kapsamlı konservasyon süreciyle, eserlerimiz uluslararası standartlarda sergiye hazırlanıyor. ICOM ödünç verme standartları doğrultusunda sigorta, taşıma ve koruma süreçleri titizlikle yürütülüyor. Bu toprakların kültürel mirasını dünya sahnesine kararlılıkla taşıyan başta Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimiz olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

HAZIRLIKLAR ARALIK AYINDA BAŞLADI

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; Kolezyum’da düzenlenecek serginin hazırlıkları Aralık 2025’te başladı. Türkiye genelinde 6 farklı Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü bünyesinde görevli uzman restoratörler sürece dahil oldu. Sergide yer alacak eserler, ICOM’un uluslararası ödünç verme standartları doğrultusunda hazırlanıyor. Eserler, ‘çividen çiviye’ sanat eseri sigortası ile teminat altına alınırken ev sahibi ülkeden devlet garanti belgesi sağlanıyor. Taşıma süreci ise uluslararası sertifikalara sahip firmalar aracılığıyla gerçekleştiriliyor.

TROYA’NIN HİKAYESİ BÜTÜN HALİYLE ANLATILACAK

Troya Savaşı’nın hemen öncesi Anadolu tarihini de kapsayacak şekilde tasarlanan sergide yer alan eserler, milattan önce 3 binden Roma dönemi sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsıyor. Troya Savaşı’ndan sahneleri betimleyen eserler ile Roma’nın kurucu atası kabul edilen Aeneas’ın İtalya’ya varışını tasvir eden parçalar serginin en dikkat çeken unsurları arasında yer alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından eserler, Troya anlatısını bütüncül bir kurgu içinde sunacak şekilde bir araya getirildi.

YENİ ULUSLARARASI SERGİLER YOLDA

Troya sergisi, Türkiye’nin kültürel mirasını uluslararası platformlara taşıyan projelerin yalnızca bir parçası olarak dikkat çekiyor. Berlin’de devam eden Taş Tepeler sergisinin ardından, 2026’nın son çeyreği ve 2027 yılında Danimarka, İngiltere, İtalya ve ABD’de yeni sergiler planlanıyor. Japonya için mutabakat zaptı imzalanırken Kültür ve Turizm Bakanlığı Çin ve Avusturya için de görüşmeleri sürdürüyor. >>>DHA

Kentte hava sıcaklığı 25, nem oranı 64, deniz suyu sıcaklığı ise 20 derece ölçüldü. Güzel havayı fırsat bilen vatandaşlar ve turistler sahile akın etti. Kimi denize girip serinlerken, kimi sahilde güneşlenmeyi tercih etti. Özellikle su sporlarına yoğun ilgi gösteren vatandaşlar, kürek ve ayakta sörf (Sub) ile eğlenceli vakit geçirdi. Kimi ise sahil bandında yürüyüş ve spor yaptı. Sezon öncesinde yaşanan yoğunluk dikkati çekti.

Merkeze bağlı Yenişehir köyü yakınlarındaki tabiat parkı, Gediz Nehri’ne bağlanan İmren Deresi’ndeki suyun, binlerce yıl içerisinde kireç ve gnays (başkalaşım kayacı türü) yapıdaki ana kayayı oyması sonucu oluşan beyaz kayalıklara ev sahipliği yapıyor. Ankara-İzmir kara yoluna 1 kilometre mesafedeki bölge, suyun heykeltıraşlığıyla oluşan eşsiz manzarasıyla turistlerden ilgi görüyor. Ziyaretçiler vadiye 200 basamaklı merdivenden inerek giriyor. >>>AA

Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde bir binanın alt katındaki depoda çıkan yangın, itfaiye ekiplerinin hızlı müdahalesiyle üst katlara sıçramadan söndürüldü.

Olay, Çakır Mahallesi Ortanca Sokak üzerinde bulunan üç katlı bir binanın en alt katında meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, henüz belirlenemeyen bir nedenle binanın depo kısmında yangın çıktı. Atık malzemelerin bulunduğu depodan dumanların yükseldiğini gören mahalle sakinleri, durumu hemen 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbar üzerine olay yerine kısa sürede Sandıklı Belediyesi İtfaiye ekipleri sevk edildi. Atık maddelerin tutuşması nedeniyle yoğun dumanın oluştuğu yangına müdahale eden ekipler, alevlerin üst katlardaki dairelere sıçramasını önleyerek yangını kontrol altına aldı. Olayda ölen ya da yaralanan olmazken, yangının maddi hasar ile atlatıldığı öğrenildi.

Deniz ve iç sularda unutulan veya terk edilen, halk arasında ‘hayalet ağ’ olarak tabir edilen av araçlarının temizlenmesi amacıyla 2014 yılında uygulanmaya başlanan ‘Denizlerin Terkedilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi’ kapsamında, 805 milyon metrekarelik sucul ekosistem tarandı. 11 yılda yaklaşık 3 milyon metrekare hayalet ağın denizlerden çıkarıldığı çalışmalarda, 10 milyon civarında deniz canlısının ölümü engellendi.

GEÇEN YIL 438 MİLYON METREKARE ALAN TARANDI

Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, sucul ekosistemde geçen yıl 438 milyon metrekare alan taranarak, 416 bin metrekare hayalet ağ ve 32 bin 61 av aracı sudan çıkarıldı. Temizlenen av araçları sayesinde yaklaşık 1 milyon 448 bin sucul canlının ölümü engellendi.

83 MİLYON 746 BİN YAVRU BIRAKILDI

Su Kaynaklarının Balıklandırılması Projesi kapsamında, su ürünleri üretim tesislerinde, ekonomik ve ekolojik açıdan önemli olan türlerin kuluçkahanelerde üretimi yapılarak 83 milyon 746 bin 240 yavru balık geçen yıl deniz ve iç sulara bırakıldı. Sucul ekosistemin korunması amacıyla 2025 yılında toplam 207 bin 371 denetim yapıldı, 550 ton su ürününe, 2 bin 394 av aracına ve 84 balıkçı gemisine el konuldu.

BALON BALIĞI AVCILIĞI

İstilacı yabancı bir tür olan balon balığının yoğunluğunu azaltmak amacıyla, 2025 yılında avlanan 291 bin 547 balon balığı için destekleme ödemesi yapıldı. Destekleme uygulaması sayesinde 2020 yılından bugüne kadar toplamda yaklaşık 50 milyon balığın ekosisteme girişi engellendi. >>>DHA

Demirci ilçesinde yaşayan bıçak ustası Orhan Karakaya, babasından devraldığı mesleğini yarım asrı aşkın süredir sürdürüyor. Hacıhasan Mahallesi Yağcılar Sokak’taki atölyesinde çalışan Karakaya, 64 yıllık mesleğini ilk günkü titizlikle devam ettiriyor. İlerleyen yaşına rağmen örs başında çalışmayı sürdüren Karakaya, ‘Makasçı Şükrü’ olarak bilinen babası Şükrü Karakaya’dan devraldığı mesleği gelecek nesillere aktarmak için üretim yaptığını ifade etti.

‘KENDİNE HAS ZORLUKLARI VAR’

Mesleğe 1962 yılında babasının yanında çırak olarak başladığını, 1990 yılından bu yana kendi iş yerinde üretim yaptığını belirten Karakaya, kaliteli bir bıçağın sabır ve işçilikle ortaya çıktığını söyledi. Karakaya, “İlkokuldan sonra babam Şükrü Karakaya’nın yanında yetiştim. Bu mesleğin kendine has zorlukları var. Her ürünü büyük bir itina ile hazırlamak zorundasınız. Bıçağın suyunu iyi vermek, çeliğini düzgün kesmek lazım. Paslanmaz çelikleri önce boyutuna göre kesiyor, ardından ocakta dövüyoruz. Zeytinyağında bir süre beklettikten sonra ahşap saplarını takıp, çift bileme işleminin ardından hazır hale getiriyoruz” dedi.

Bu mesleğin kendine has zorlukları var. Her ürünü büyük bir itina ile hazırlamak zorundasınız. Bıçağın suyunu iyi vermek, çeliğini düzgün kesmek lazım. Paslanmaz çelikleri önce boyutuna göre kesiyor, ardından ocakta dövüyoruz. Zeytinyağında bir süre beklettikten sonra ahşap saplarını takıp, çift bileme işleminin ardından hazır hale getiriyoruz” dedi.

‘YÖREYE ÖZGÜ ÜRETİM’

İlçede halıcılığın önemli bir geçim kaynağı olduğunu ifade eden Karakaya, bu durumun bıçakçılığı da şekillendirdiğini belirtti. Karakaya, “Babam ‘Makasçı Şükrü’ olarak tanınırdı, biz de ‘Bıçakçı Orhan’ olarak nam saldık. Demirci yöresine özgü kavisli ekmek bıçağı, kurban bıçağı, hamur ve şehriye doğrama bıçakları, bağ aşı bıçakları ve özellikle halı dokumada kullanılan ip kesme bıçakları ile mini oraklar yapıyoruz. Ayrıca babamdan öğrendiğim geleneksel halı yünü kesme makaslarını imal etmeye devam ediyorum” diye konuştu. Mesleği sayesinde iki çocuk yetiştirdiğini ve zanaatın inceliklerini çocuklarına da aktardığını belirten Karakaya, “Çocuklarım işlerime yardıma gelir, yetişemediğim yerde destek olurlar. Sağlığım elverdiği sürece ateşin başında çeliğe şekil vermeye devam edeceğim” dedi. >>>DHA