Kayseri Büyükşehir Belediyesinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Erciyes AŞ ve Kayseri Bilim Merkezi işbirliğiyle “Perseid Meteor Yağmuru Görsel Şölen Etkinliği”, 12 Ağustos Çarşamba günü gerçekleştirilecek.

Halk arasında “yıldız kayması” olarak bilinen doğa olayını izlemek isteyen gökyüzü meraklıları, Erciyes Kayak Merkezi Hacılar Kapı’da bir araya gelecek.

Işık kirliliğinden uzak, 2 bin 650 metre rakımda düzenlenecek ücretsiz etkinlikte katılımcılar, uzman astronomlar eşliğinde gezegenler ve takımyıldızlar hakkında bilgilendirilecek ve teleskoplarla gözlem yapma imkanı bulacak.

Öte yandan Erciyes AŞ yetkilileri, etkinliğe katılacak kişilerin soğuk havadan etkilenmemeleri için yanlarında kamp sandalyesi, mont, bere ve battaniye gibi malzemeler bulundurmalarını tavsiye etti. >>>AA

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Gümrükler Muhafaza ekiplerinin, kaçakçılıkla mücadele faaliyetleriyle milli ekonominin yanı sıra her türlü canlıyı ve doğal yaşamı koruma görevini de ilke edindiği belirtildi.

Bu kapsamda 2026’da yapılan 29 operasyonda 58 bin 519 canlı hayvan ele geçirildiği bilgisi verilen açıklamada, şunlar ifade edildi: “Gümrüklü yer ve sahalarda ele geçirilen canlı hayvanlar, veteriner sınır kontrol noktalarında görevli Tarım ve Orman Bakanlığı personelince muayene edilerek rapor düzenlenmesini müteakip yine Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili taşra birimlerine teslim edilmektedir. Bununla birlikte, Nesli Tehlike Altındaki Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine Yönelik Sözleşme kapsamında koruma altında bulunan türlerin kaçak olarak tespit edilmesi halinde söz konusu türler veya parçaları, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Elkonulan Eşya ve Alıkonulan Taşıtlara İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddesi uyarınca Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün ilgili bölge müdürlüklerine teslim edilmektedir.”

Açıklamada yer alan tabloya göre, havalimanı gümrük kapıları arasında en fazla canlı hayvan 51 bin 65 ile İstanbul Havalimanı’nda yakalanırken, bunların 46 bin 420’sini tıbbi sülük, 4 binini sülük oluşturdu. Kara sınırı gümrük kapıları arasında da en fazla canlı hayvan 6 bin 300 etlik tavukla Çobanbey Gümrük Kapısı’nda ele geçirildi. Sarp Gümrük Kapısı’nda 450 arı, Akçakale Sınır Kapısı’nda 350 koyun ve keçi yakalandı. >>>AA

ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında önemli ağırlığı bulunan iş gücü piyasasına ilişkin veriler fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Dün ABD’de açıklanan ADP özel sektör istihdamı, temmuzda 44 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Ülkede iş gücü piyasasında gözlenen ivme kaybı, ekonominin büyüme görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırırken, Fed’in ilave faiz artırımlarına gideceği yönündeki beklentileri ise törpüledi.

Geçen hafta ABD’de tahminlerin altında büyüme performansı sergilemesi göz önüne alındığında istihdamdaki yavaşlama emareleri dikkate değer bir mesaj olarak algılanmaya başlandı.

Söz konusu gelişmeler sonrası para piyasasındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek ay politika faizini 25 baz puan artıracağına yönelik beklentiler yüzde 55’e inerken, ekim toplantısı için faiz artışı ihtimalleri de yüzde 80’e çekildi.

Analistler, ABD’nin makroekonomik veri takviminde yarın da içinde tarım dışı istihdam verisinin yer aldığı istihdam raporunun bulunduğuna dikkati çekerek, söz konusu verinin özellikle Fed’in adımlarına yönelik tahminlerde oynaklığı artırmasının beklendiğini söyledi.

Ancak ABD’de açıklanan veriler piyasalar açısından “kötü veri, iyi sonuç” olarak nitelendirilirken, yapay zeka tarafındaki haber akışı ve Fed’in “şahin” üyelerinin açıklamaları risk iştahını törpüledi. Son toplantıda faiz artışı yapılması yönünde oy kullanan 3 üyeden biri olan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş yükseltmeye başlaması gerektiğini düşündüğünü söyledi.

Kashkari, gelecek verilerin çok önemli olacağını belirterek, “Faiz oranlarında dramatik bir artış çağrısında bulunmuyorum.” dedi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da enflasyonun yavaşlamaması halinde faiz artırılmasına hazır olduğu mesajını verdi.

ABD’li teknoloji şirketi Meta ise geliştirdiği yapay zeka modelinin, test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Söz konusu gelişmenin ardından bu alanda daha önce yaşanan benzer olaylar yeniden gündeme gelirken, yapay zeka sistemlerinin denetim altında tutulmasına yönelik endişeler de arttı. Yapay zeka teknolojilerine yönelik daha sıkı düzenleme ve frenleme ihtimali, sektörde uzun süredir tartışılan “yüksek değerleme” risklerini yeniden öne çıkararak teknoloji hisselerinde satışlara yol açtı.

Dün Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri, şirketin ikinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentilerin üzerinde gerçekleşmesine rağmen yüzde 7 düştü.

Öte yandan Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler de yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile görüşmelerin “çok iyi” ilerlediğini ve tablonun 48 saat içinde netleşeceğini belirterek, Hürmüz Boğazı’nın da çok yakında açılacağını ifade etti.

Trump, İran’la bir anlaşma yapmayı tercih ettiğini ancak diplomasinin başarısız olması halinde güç kullanımının da hala bir seçenek olduğunu söyledi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Umman ile Hürmüz Boğazı’nda müzakerelerin son aşamaya girdiğini ve müzakere edilen güzergahın 2 ila 4 ay sürmesi beklenen bir “geçici güzergah” olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının ABD’nin tutumuna bağlı olacağını söyledi.

Altın yaklaşık 2 ayın zirvesi

Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,61’de, dolar endeksi 99 seviyelerinde kalmaya devam ediyor.

Fed’in şahin duruşuna ilişkin beklentilerin zayıflaması ve Orta Doğu’da yeni bir anlaşma umutlarının yeşermesinden destek bulan altının ons fiyatı, dün yüzde 4,2 artışla 4 bin 246 dolara yükseldi. Ons altın bugün de yüzde 0,3 değer kazancıyla 4 bin 260 dolara çıkarak yaklaşık iki ayın zirvesini gördü.

Dolardaki değer kaybı ve tahvil faizlerindeki gevşemeden destek bulan altının ons fiyatı ise yüzde 1,4 artışla 4 bin 135 dolardan alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,83 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,49 yükseldi. Dow Jones endeksi kapanışta rekor tazeledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir öne çıkarken, Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) haziran ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,3 gerilemesiyle yatırımcıların ileriye dönük enflasyon korkuları yumuşadı.

Söz konusu verinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay politika faiz oranlarında artışa gitme ihtimalleri yüzde 85’ten yüzde 70’e geriledi.

Bölgede bugün açıklanacak perakende satışlar verisi, tüketici talebinin ekonomik aktiviteyi desteklemeye devam edip etmediğine ilişkin sinyaller vermesi açısından yakından takip edilecek. Öte yandan dün açıklanan diğer verilere göre, Avro Bölgesi’nde temmuz ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), 52 puanla son 8 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Bu arada Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası’nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna’ya destek amacıyla kullanılacağını bildirdi.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yatay seyretti. İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,18 ve Almanya’da DAX 40 endeksi de yüzde 0,29 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

Asya borsaları Çin hariç negatif seyrediyor

Asya piyasalarında Çin hariç satış ağırlıklı bir seyir hakimken, Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay sonra artı tarafa geçti. Japon yatırımcılar geçen ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) düzeyinde net yabancı tahvil alımı yaptı. Dolar/yen paritesi ise yatay seyirle 157,76 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan yapay zeka sistemlerine yönelik denetim ve düzenleme risklerinin artması ve ABD’de bazı şirketlerin beklentilerin altında kalan bilançoları bölgede yarı iletken sektöründe satış baskısı oluşturdu. Güney Kore’de SK Hynix hisseleri yüzde 9, Samsung Electronics hisseleri yüzde 5,7, Japonya’da Tokyo Electron hisseleri yüzde 5, Renesas Electronics hisseleri yüzde 3 düştü.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

Borsa alıcılı seyretti

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,11 değer kazanarak 13.703,13 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Dolar/TL dünü 47,5770’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,5940’tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya’da fabrika siparişleri, ABD’de işsizlik maaşı başvuruları ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Hazine ve Maliye ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıklarınca hazırlanan Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Tebliğle emlak vergisine esas olmak üzere gelecek yıl için bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri belirlendi.

Buna göre, mesken binaları açısından metrekare normal inşaat maliyet bedelinin asgari ve azami sınırları, lüks inşaatlar için 12 bin 642,67 lira ile 27 bin 712,26 lira, birinci sınıf inşaatlar için 5 bin 335,40 lira ile 18 bin 532,07 lira, ikinci sınıf inşaatlar için 3 bin 758,56 lira ile 12 bin 555,79 lira, üçüncü sınıf inşaatlar için bin 269,61 lira ile 8 bin 551,49 lira, basit inşaatlar için 604,1 lira ile 3 bin 856,64 lira arasında olacak.

Tebliğle fabrika, otel, hastane, sinema, banka, okul ve havuz gibi binaların metrekare normal inşaat maliyet bedelleri de yeniden düzenlendi. >>>AA

Afyonkarahisar’da dolandırıcılık suçundan hapis cezası ile aranan bir şahıs polisin takibi sonrası yakalandı.

Edinilen bilgilere göre, İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince aranan şahısların yakalanmasına yönelik yürütülen çalışmalar çerçevesinde, ’Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Nitelikli Dolandırıcılık’ suçundan hakkında 3 yıl 4 ay hapis cezası bulunan A.İ.K. isimli şahıs yakalandı. Gözaltına alınan hükümlü, emniyetteki işlemlerinin ardından ceza infaz kurumuna teslim edildi.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) ortaklığında geliştirilen projeyle, Türkiye genelinde kritik üstyapı ve altyapıları etkileyebilecek jeolojik riskler, yapay zeka destekli “Jeotehlike Gözlem ve Risk Analitiği Platformu” üzerinden takip edilecek.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ve AFAD arasında imzalanan “AFAD-İTÜ Ulusal Jeotehlike Gözlem ve Risk Analitiği Platformu” protokolü kapsamında pilot uygulaması devreye alınan sistemle, kritik altyapı ve üstyapılarda meydana gelebilecek jeolojik tehlikelerin ulusal ölçekte izlenmesi, değerlendirilmesi ve risklerin azaltılmasına yönelik sürdürülebilirlik hedefleniyor.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Tolga Görüm, AA muhabirine, projenin ana amacının ulusal ölçekte özellikle kritik yapılar için “Jeotehlike Gözlem ve Risk Analitiği Platformu”nun kurulması olduğunu söyledi.

Platformun Türkiye’deki mevcut ve yapılması planlanan üstyapı ve altyapılar için geliştirildiğini belirten Görüm, “Çalışmamız, Türkiye’deki hem üst hem altyapı, özellikle mevcut olanlar ve yapılması planlanan alanlar için LiDAR, InSAR gibi uzaktan algılama teknolojileri kullanarak bunların planlanmasına katkıda bulunmak, varsa mevcut risklerin azaltılması için önlemlerin çok önceden alınması ve belirlenmesine katkıda bulunması amacını güdüyor.” dedi.

Projenin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının desteğiyle yürütüldüğünü anlatan Görüm, 3 yıl sürecek çalışma kapsamında ilerleyen dönemde devam projelerinin de hayata geçirilmesinin planlandığını bildirdi.

Görüm, “Platform kapsamında hastaneler, yerleşim alanları, tüneller, köprüler, demir yolları ve kara yolları gibi kritik altyapılarda meydana gelebilecek heyelan, kaya düşmesi, karstik obruklar ile yer altı su seviyesindeki değişimlere bağlı alüvyon alanlardaki çökmeler uzaydan izlenecek.” diye konuştu.

Çalışmalarda sentetik açıklıklı radar görüntülerinden elde edilen verilerin kullanılacağını, yükselen ve alçalan uyduların 12 ila 16 günlük periyotlarla sağladığı görüntüler üzerinden hesaplanan deformasyonların analiz edileceğini anlatan Görüm, şöyle devam etti:

“Platform, makine öğrenimi, yapay zeka teknolojileriyle birlikte bunların hem mekansal hem zamansal bakımdan izlenmesi ve mevcut bu tehlikelerle birlikte AFAD ve ilgili kurum kuruluşların önceden uyarılmasını hedefliyor. Platformun bir diğer hedefi erken uyarı sistemlerinin altyapısını oluşturmak. Türkiye genelinde riskli alanların belirlenmesinin ardından bu bölgelerde arazi gözlem ve izleme altyapıları kurulacak ve böylece söz konusu alanlar sürekli takip edilerek olası riskler hakkında önceden bilgi sahibi olunacak. Bu kapsamda İTÜ olarak bir araştırma merkezi başvurusu hazırlığındayız. Kurulması planlanan merkez aracılığıyla kamu kurum ve kuruluşları internet tabanlı bir arayüz üzerinden deformasyon verilerine ve jeotehlike analizlerine erişebilecek.”

Gelecekteki olası afet risklerinin azaltılması amaçlanıyor

Prof. Dr. Görüm, platformun yalnızca yeni yapılacak projeler için değil mevcut yapılar için de kullanılacağını belirterek, jeomorfolojik yüzey süreçlerine bağlı olarak gelişen heyelan, kaya düşmesi, obruk ve alüvyon alanlardaki oturmalar gibi jeotehlikelerin hem planlama aşamasındaki hem de kullanımda bulunan yapılar açısından takip edileceğini söyledi.

Bugün bulunmayan bir deformasyonun gelecekte ortaya çıkabileceğine dikkati çeken Görüm, sistem sayesinde bu risklerin önceden belirlenerek gerekli koruma önlemlerinin alınmasının ve farkındalık oluşturulmasının amaçlandığını ifade etti. Görüm, “Hem mevcut yapılar hem de gelecekte planlanan yapılara hizmet edecek. Yani hem yer seçimi için hem de mevcut olan alanların güvenli bir şekilde sürdürülebilirliğini hedefliyor.” ifadelerini kullandı.

Görüm, platformun gelecekte oluşabilecek riskleri öngörmeye yönelik geliştirildiğini vurgulayarak, mevcut deformasyon verilerinin hidrometeorolojik göstergelerle birlikte değerlendirileceğini kaydetti.

Ekstrem ve kümülatif yağışların heyelanlar üzerindeki etkisinin geçmiş verilerden öğrenileceğini dile getiren Görüm, “Dolayısıyla geçmişten öğrendiğimiz bilgiyi makine öğrenimiyle birlikte bunu kontrol eden parametrelerle benzer deformasyonlarda, benzer alanlarda bu tip olaylar nasıl oluşacak, bunların kestirilmesi, açıklanabilmesi ve dolayısıyla gelecekteki risklerin azaltılması yönünde bir çalışma burada ortaya koyduğumuz proje.” dedi.

Pilot uygulamayla 40’ın üzerinde kritik alan izlenmeye başladı

Prof. Dr. Görüm, çalışmanın geçen hafta imzalanan protokolle resmen uygulamaya geçtiğini belirterek, pilot proje kapsamında gerekli altyapının kurulduğunu ve AFAD ile birlikte Türkiye genelinde 40’ın üzerinde kritik alanın izlenmeye başlandığını söyledi.

AFAD’ın da kendi bünyesinde özellikle heyelanlara yönelik gözlem ve uyarı merkezi kuracağını, sistemin ortak bir yapıyla işletilmesinin planlandığını aktaran Görüm, halen Hakkari, Tortum ve İzmir başta olmak üzere birçok bölgede heyelanların takip edildiğini, bu alanlara ilişkin AFAD’a her hafta düzenli bilgilendirme yapıldığını kaydetti. >>>AA

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerinden derlenen bilgiye göre otomobil satışları, ocak-temmuz döneminde yıllık bazda yüzde 12,14 azalarak 502 bin 712’ye, hafif ticari araç satışları da yüzde 5,05 düşüşle 136 bin 253’e geriledi.

Bu dönemde 208 bin 46 benzinli, 165 bin 924 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 30 bin 790, otogazlı otomobil satış sayısı 3 bin 906 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 93 bin 403 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı “uzatılmış menzil” sistemlerine sahip araçlar dahil edildiğinde bu dönemde elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,7’lik pazar payıyla 94 bin 46 oldu. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak “elektrikli” sınıfında yer alıyor.)

Elektrikli araç satışlarında yüzde 9’luk düşüş

Yılın 7 ayında benzinli otomobil satışlarında yüzde 19,8, dizellerde yüzde 32, elektriklilerde yüzde 9 düşüş gerçekleşirken bu dönemde hibrit otomobil satışlarında yüzde 3,5 ve otogazlı otomobillerde yüzde 4,1 artış görüldü.

Uzmanlar, dizel otomobil satışlarındaki düşüşün ana nedeninin küresel üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğunu belirtiyor.

Elektrikli otomobillerin payı yüzde 18,7 oldu

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-temmuz döneminde yüzde 45,3 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 41,4’e geriledi. Bu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 7,9’dan 6,1’e gerilerken otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,7’den 0,8’e çıktı.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 18,1’den 18,7’ye, hibritlerde de yüzde 28’den yüzde 33’e yükseldi.

Elektrikli ve hibrit araçların payı yüzde 51,7’ye ulaştı

Elektrikli ve hibrit otomobiller birlikte değerlendirildiğinde yılın 7 ayında toplam pazarın yüzde 51,7’sini oluşturduğu, satışların 259 bin 970’e ulaştığı görüldü. Böylece Türkiye’de satılan otomobillerin yarısından fazlasını elektrikli ve hibrit araçlar oluşturdu.

Temmuz ayında ise toplam 12 bin 715 elektrikli otomobil satıldı. Geçen yılın aynı dönemine göre elektrikli araç satışlarında yüzde 27,1 düşüş gerçekleşti. Bu otomobillerin temmuz ayındaki pazar payı yüzde 20,4 olarak hesaplandı.

Aynı ayda 20 bin 120 hibrit otomobil satışı gerçekleştirildi, pazar payı yüzde 32,2 olarak kayıtlara geçti. >>>AA