Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; söz konusu düzenlemelerle; hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar uygulamaya alınacak. Tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapıldı.
Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecek.
1- Çocuklara yönelik profilleme yöntemi ile hedefli reklam yapılması yasaklandı
Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklandı.
2- Sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlara yeni kurallar getirildi
Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
3- İndirimli satış reklamlarında yeni kurallar getirildi
Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecek.
Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak.
4- Yasa dışı şans oyunları reklamlarına yasak kararı alındı
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alındı.
5- Şikâyet platformlarında tüketici şikâyetleri daha kısa sürede yayınlanacak
Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate düşürüldü.
Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.
6- Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara düzenleme getirildi
Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu.
Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklandı.
7- Çevresel hassasiyetin suistimal edilmesine karşı tedbirler artırıldı
Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı.
Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutuldu.
8- Takviye edici gıda reklamlarında yeni uygulamalar
Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklandı.
Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecek.
9- Akademik unvanlar yanıltıcı biçimde kullanılamayacak
Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklendi.
10- Tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kriterler
Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak.
Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayımlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla ulaşılabilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirildi.
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olan bu yeni düzenlemelerle; tüketici haklarının korunması, piyasa şeffaflığının artırılması ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelesini aynı kararlılıkla sürdüreceğini vurguladı. >>>İHA
