Kategori: Gündem

İstanbul’un fethine kadar 916 yıl kilise olarak kullanılan, 1453’te Fatih Sultan Mehmet’in vakfıyla camiye dönüştürülen Ayasofya, 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye çevrildi ve 86 yıl boyunca müze olarak faaliyet gösterdi.

Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneğinin, Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açtığı dava, 10 Temmuz 2020’de sonuçlandı. Danıştay 10. Dairesinin 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını oy birliğiyle iptal etmesiyle Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasının hukuki yolu açıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da aynı gün Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasına ilişkin kararı imzaladı. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasına ilişkin karar Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlandı.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, 24 Temmuz 2020’de 86 yıl aradan sonra kılınan ilk cuma namazıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı törenle yeniden ibadete açıldı.

“Hasretle yanan gönüllere su serpti”

İstanbul Müftü Yardımcısı Arif Cevlek, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin ibadete açılma kararının Türkiye’de ve İslam dünyasında büyük sevinçle karşılandığını söyledi.

Ayasofya’nın yeniden asli hüviyetine kavuşmasının uzun yıllar beklenen bir gelişme olduğunu belirten Cevlek, “Tekrar asli hüviyetine çevrilmesi İslam dünyasında özellikle Türkiye’deki Müslümanlar arasında, yıllarca ‘Zincirler kırılsın, Ayasofya açılsın’ sloganıyla bu hasretle yanan gönüllere tabiri caizse su serpti. Çünkü fethin sembolüydü burası.” ifadelerini kullandı.

Cevlek, yeniden ibadete açılmasının ardından camiye gösterilen ilginin ilk günkü canlılığını koruduğunu belirterek, yerli ve yabancı ziyaretçilerin hem ibadet hem de tarihi ve sanatsal yönünü görmek amacıyla Ayasofya’yı ziyaret ettiğini anlattı.

Ayasofya’nın yalnızca bir ibadet mekanı olmadığını vurgulayan Cevlek, Fatih Sultan Mehmet’in vakfiyesi doğrultusunda camide hadis, Buhari ve irfan derslerinin yıl boyunca devam ettiğini, her gün hatim okunduğunu, cuma günleri ise sala ile ezan arasında mukabeleli hatim geleneğinin sürdürüldüğünü aktardı.

Cami görevlilerinin bireysel kurslarla Kur’an-ı Kerim, kıraat ve musiki eğitimi de verdiğini aktaran Cevlek, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde görev yapan rehberlik personelinin özellikle yabancı ziyaretçilere dini rehberlik hizmeti sunduğunu kaydetti.

Ayasofya’nın manevi atmosferinin farklı ülkelerden gelen ziyaretçiler üzerinde etkili olduğunu aktaran Cevlek, “Burayı gören, buranın manevi atmosferinden istifade edip etkilenen insanlar İslam’la müşerref oluyorlar. Günlük, haftalık mutlaka ihtida konularına şahitlik ediyoruz.” dedi.

Uzak Doğu ve Orta Asya’dan gelen ziyaretçi sayısı arttı

Arif Cevlek, Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasına yönelik geçmişte dile getirilen “ihtiyaç yok” yönündeki eleştirilerin ziyaretçi yoğunluğuyla karşılık bulmadığını vurgulayarak, “Yeniden ibadete açılmasının ardından 30 milyondan fazla insan ziyaret etti. Hem içeride hem girişlerde hem çıkışlarda her zaman yoğunluk var. Hiçbir zaman da bir kargaşaya mahal vermeyen bir yoğunluk.” diye konuştu.

Özbekistan, Malezya ve Endonezya gibi ülkelerin umre organizasyonlarına İstanbul ve Ayasofya’yı da dahil ettiğini belirten Cevlek, özellikle Uzak Doğu ve Orta Asya’dan gelen ziyaretçi sayısında belirgin artış yaşandığını dile getirdi.

Restorasyon sürerken hizmet devam ediyor

Cevlek, Ayasofya’da devam eden restorasyon çalışmalarının ziyaretçi güvenliği gözetilerek yürütüldüğünü, çalışmalar nedeniyle ziyaretçilerin camiye kontrollü olarak alındığını söyledi.

Restorasyonun tamamlanmasıyla daha fazla kişinin aynı anda camiyi ziyaret edebileceğinin altını çizen Cevlek, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı bünyesinde yaklaşık 30 personelin görev yaptığı camide Vakıflar Genel Müdürlüğünün temizlik, güvenlik ve idari personeliyle birlikte günde yaklaşık 120 kişinin ziyaretçilere hizmet verdiğini kaydetti.>>>AA

Yalova-Armutlu Yolu açılış töreninde konuşan Uraloğlu, İstanbul, Kocaeli ve Bursa üçgeninin tam merkezinde, Osmangazi Köprüsü’nün bereketiyle büyüyen, devleşen Yalova’nın, artan sanayi, turizm ve ticaret potansiyeliyle ülkenin lojistik ve ekonomik kalkınmasında stratejik bir konuma sahip olduğunu ifade etti.

Şehrin yaz turizmiyle, şifalı sularıyla, tarihiyle ve gelişen tersaneleriyle ülkenin adeta parlayan yıldızı olduğunu vurgulayan Uraloğlu, şöyle konuştu:

“Bu yıldızı daha da parlatarak Yalova’nın geleceğine güçlü bir nefes katmak, lojistik ve turizm potansiyelini zirveye taşımak adına da ulaşım yatırımlarımıza hız kesmeden, büyük bir aşkla devam ettik ve ediyoruz. Bugün de sizlerle birlikte Yalova-Armutlu Yolu’nu hizmete açmanın sevincini, gururunu beraberce yaşıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde biz ne diyoruz tam da hem partimize yakışan hem de ulaştırmacılara, kara yolculara yakışan sloganımız var. Ne diyoruz? ‘Durmak yok, yola devam’ diyoruz.”

Uraloğlu, bugün söz konusu yolla birlikte toplam uzunlukları 6 bin 140 metre olan 6 tüneli hizmete açtıklarını belirterek, bugün toplam tünel uzunluğunu 868 kilometre, 24 yıl içerisinde tünel uzunluğunu ise 17 kat arttırdıklarını vurguladı.

“Bugün Yalova’dan yer altına girdiğinizi düşünün bir an, Ordu şehrimize kadar giden ve gökyüzünü görmeyen 868 kilometrelik bir tünel uzunluğuna ulaştık.” diyen Uraloğlu, “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde… Sayın Cumhurbaşkanımızın da her zaman dile getirdiği üzere ‘Nereden nereye’ Biz laf üretenlerin değil, eser üretenlerin yanındayız. Eser üretiyoruz, hizmete açıyoruz. Biz vaatte kalanlardan değil, sözünü icraata dönüştürenlerdeniz. Bütün ekibimiz, AK Parti teşkilatımız, Bakanlığımız, hükümetimiz olarak.” diye konuştu.

“Daha hızlı ve konforlu, alternatif bir geçişi tesis etmiş olduk”

Yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Uraloğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Yalova’yı Esenköy ve Armutlu’ya bağlayan toplam 45 kilometrelik güzergahımızın 2,5 kilometresi bitümlü sıcak karışım kaplamalı bölünmüş yoldan oluşuyor. Esenköy geçişini oluşturan 10,7 kilometresi bitümlü sıcak karışım kaplamalı çift şeritli, yine banketleriyle, emniyet şeritleriyle beraber çift şeritli bir yolumuz, 31,8 kilometresini ise sathi kaplamalı yine çift şeritli, emniyet şeritli yolumuz, oranında da sıcak karışımına Allah’ın izniyle devam edeceğiz, onu da asla aksatmayacağız. Özellikle Esenköy yerleşiminden geçen kesimin imar yolları içerisinde kalması nedeniyle de bu bölgede yüksek seviyede trafik yoğunluğu yaşanıyordu. İşte yolun bu kritik noktasını T-1 tünelinden başlayıp T-6’ya, biraz önce bahsettiğim 6 bin 140 metre uzunluğunda 6 tünel, 529 metre uzunluğunda 4 viyadük, toplam uzunluğu 284 metre olan 5 köprü ve 3 hemzemin kavşakla geçmiş olduk. Yol hattını sahil şeridinden uzaklaştırarak yerleşim merkezine uğramaksızın transit geçişi sağladık. Böylece özellikle yaz aylarında turizm yoğunluğu nedeniyle tıkanan sahil kesimini rahatlatarak, çok daha hızlı ve konforlu, alternatif bir geçişi de böylece tesis etmiş olduk.”

Proje karbon emisyonunu yıllık 900 ton azalttı

“Projemiz sayesinde seyahat süresini 1 saatten yaklaşık 30 dakikaya düşürdük.” diyen Uraloğlu, şöyle devam etti:

“Böylece zamandan 240 milyon lira, akaryakıttan da 20 milyon lira olmak üzere yıllık toplam 260 milyon lira tasarruf elde ettik. Yani esasında projemizin ne kadar fizibıl proje olduğunu da bu vesileyle sizlerle paylaşmak istiyorum. Yine karbon emisyonunu yıllık 900 ton azaltarak çevreye ve iklim dostu ulaşıma önemli bir katkı sağladık. Artık, Yalova ile Esenköy ve Armutlu arasında ulaşım çok daha hızlı, çok daha güvenli ve konforlu hale geldi. Önümüzdeki dönemlerde yolun tamamını bitümlü sıcak karışım kaplamalı hale getirerek bu konforu daha da arttırmayı hedefliyoruz.”

Uraloğlu, Yalova Güney Çevre Yolu şantiyesinde de incelemelerde bulunacaklarını belirtti.

Yalova Güney Çevre Yolu ile her gün ortalama 24 bin aracın kullandığı Yalova-Çınarcık-Armutlu aksına yeni bir alternatif oluşturacaklarını anlatan Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yalova şehir merkezi üzerindeki trafiğin bir bölümünü çevre yoluna aktararak bölgedeki yoğunluğu rahatlatacak, turizm merkezlerinin devlet yoluna ve İstanbul-İzmir Otoyolu’na kesintisiz bağlantısını da sağlamış olacağız. Yine o çevre yolunu inşallah ileride yapmayı planladığımız güney otoyoluna da bağlantısı proje çalışmalarına da bir taraftan başladık. Bu da önemli bir proje. 5,9 kilometre uzunluğundaki çevre yolumuzu bölünmüş yol ve bitümlü sıcak karışım kaplamalı yol standardında inşa ediyoruz. Projemizde 4 köprü ve 4 alt geçidi de beraberinde inşa edeceğiz. Mevcut yol uzunluğunu 9,4 kilometreden 5,9 kilometreye düşürerek yolumuzu 3,5 kilometre kısaltacağız ama daha da kıymetlisi 19 dakika olan seyahat süresini sadece 3 dakikaya indireceğiz.”

Bakan Uraloğlu, bu iki projenin birbirinin tamamlayıcısı niteliğinde olduğuna değinerek, “Bir bütün olarak Yalova’nın ulaşım altyapısını güçlendirecektir. Böylelikle özellikle dini bayramlarda, yaz sezonunda, hafta sonlarında Yalova şehir merkezinde yaşanan yoğun trafiği de önemli ölçüde ortadan kaldırmış olacağız. Hem ekonomimize güç katacak, hem de doğamızı bu vesileyle korumuş olacağız.” dedi.

“Yalova’mıza Türkiye Yüzyılı vizyonuyla daha nice eserler kazandırmaya devam edeceğiz”

Yalova’nın ulaşım ağını güçlendirecek her projenin öneminin farkında olduklarını dile getiren Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Bunun için son 24 yılda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Yalova’nın ulaşım ve iletişim altyapısı için yaklaşık 144 milyar liralık projeyi hayata geçirdik. 19 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğunu 85 kilometreye, 23 kilometre olan bitümlü sıcak karışım uzunluğunu ise 121 kilometreye çıkardık. İstanbul-İzmir Otoyolu ve Osmangazi Köprüsü ile Yalova’yı İstanbul’a ve Sabiha Gökçen Havalimanına adeta kapı komşusu yaptık. Yalova-Bursa Yolunda Soğucak ve Yalova Terminal Köprülü Kavşakları, Yalova şehir geçişinde Dörtyol-Tonami Köprülü Kavşağı, Armutlu Çevre Yolu, Yalova Otogar Köprülü Kavşağı gibi önemli karayolları projelerini de tamamlayarak Yalovalı hemşehrilerimizin, bölgemizin ve ülkemizin hizmetine sunduk. Yalova Güney Çevre Yolu ile Bursa-Yalova yolumuzun onarım çalışmaları gibi önemli projelerimize de bir taraftan devam ediyoruz. Yalova Yat Limanı ile şehrimizi deniz turizminin önemli merkezlerinden birine dönüştürdük. Çınarcık Balıkçı Barınağı, Armutlu İskelesi, Armutlu Balıkçı Barınağı ve Kapaklı Balıkçı Barınağı gibi önemli projeleri de yine tamamladık.”

Bugün Yalova’yı 32 faal tersane ve 6 tekne imal yeri ile Türkiye’nin tersanecilik faaliyetlerinin merkezine dönüştürdüklerini vurgulayan Bakan Uraloğlu, “Ayrıca 17 yüzer havuz ve 2 kuru havuz ile Yalova’yı Avrupa’nın en iyi bakım-onarım tersanelerine sahip tersaneler bölgesine getirdik. Çalışmalarla kapasitesini artırdık, yine tekne imalat kapasitesini geliştirdik.” dedi.

Yalova Valisi Ahmet Hamdi Usta, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, AK Parti Yalova Milletvekili Meliha Akyol, AK Parti İl Başkanı Umut Güçlü, Yalova Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bahçekapılı ile diğer ilgililerin katıldığı tören, İl Müftüsü İlyas Yılmaztürk’ün dua okuması ve kurdele kesimiyle sona erdi.

Açılış sonrası Bakan Uraloğlu ve beraberindeki heyet, yolu Togg marka araçlarla geçerek inceledi.>>>AA

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, barajlardaki su seviyesi yaz aylarında yağışların azalmasının, sıcak havanın ve su tüketimindeki artışın da etkisiyle düşmeye devam ediyor.

Kentteki barajlar 11 Mayıs’ta yüzde 72,05’le yılın en yüksek doluluk seviyesine ulaşırken, doluluk oranı bugün itibarıyla yüzde 56,63’e geriledi.

Doluluk oranı, Ömerli Barajı’nda yüzde 80,03, Darlık’ta yüzde 74,3, Elmalı’da yüzde 86,39, Terkos’ta yüzde 47,08, Alibey’de yüzde 54,71, Büyükçekmece’de yüzde 40,49, Sazlıdere’de yüzde 33,33, Istrancalar’da yüzde 31,36, Kazandere’de yüzde 31,61 ve Pabuçdere’de yüzde 27,21 olarak ölçüldü.

Kente su sağlayan baraj ve göletler 868 milyon 683 bin metreküp biriktirme hacmine sahipken, su miktarı bugün itibarıyla 491,46 milyon metreküp olarak kaydedildi.

Barajlar dışında kente su sağlayan Melen ve Yeşilçay’dan da bu yıl 462,52 milyon metreküp su alındı.

İSKİ istatistiklerine göre, 24 Nisan’daki baraj doluluk oranları 2016’da yüzde 64,43, 2017’de yüzde 72,97, 2018’de yüzde 73,62, 2019’da yüzde 70,39, 2020’de yüzde 59,25, 2021’de yüzde 69,17, 2022’de yüzde 68,63, 2023’te yüzde 39,07, 2024’te yüzde 60,63 ve 2025’te yüzde 56,24 olarak kaydedildi.

“Barajlara hiç su girmezse, Melen ve Yeşilçay’dan almazsak yaklaşık 5 aylık suyumuz var”

İstanbul Aydın Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Güven Özdemir, AA muhabirine, bu yıl barajlardaki doluluk oranının ortalama olarak iyi seviyede olduğunu ancak yaz sezonunun başlamasıyla birlikte doluluk oranlarında düşüş yaşandığını söyledi.

İstanbul’daki barajların günlük doluluk oranının yüzde 56 civarında olduğunu kaydeden Özdemir, “Barajlara hiç su girmezse, Melen ve Yeşilçay’dan almazsak 154 günlük suyumuz var. Yani bu da hemen hemen 5 aya tekabül ediyor.” dedi.

Özdemir, İstanbul’a saniyede yaklaşık 37 bin litre su girişi olduğunu, günlük su tüketiminin ise 3,2 ila 3,8 milyon metreküp arasında değiştiğini aktardı.

Yaz aylarında sıcaklığın arttığı dönemlerde su tüketiminin de yükseldiğine dikkati çeken Özdemir, “Eğer İstanbul barajlarına dışarıdan su gelmezse barajlardaki su miktarı yetmez. Günde 2,3 veya 3 milyon metreküp civarında Melen ve Yeşilçay’dan tedarik edilerek yapılabiliyor. İstanbul barajlarından 0,8 milyon metreküp ancak su verilebiliyor.” diye konuştu.

Özdemir, yaz aylarında kuraklık ve yağışların az, rüzgarların kuvvetli olmasının, buharlaşmanın hızlı bir şekilde artmasının barajlardaki su miktarını azalttığını anlattı.

Yaz ayları için şu aşamada bir sorun görünmediğini ancak sonbahar aylarına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Özdemir, şunları kaydetti:

“Yaz için bir sorun yok ama eylül, ekim, kasım aylarından itibaren barajlarımızdaki su miktarı azaldıkça su sorunu olacaktır. Çünkü 868 milyon metreküp suyun tamamını kullanamıyoruz, ölü kısım var. Ancak bunun belli bir miktarını kullanabiliyoruz. Dibine kadar indiği takdirde bunu kullanma olayımız yok. İstanbul’un bugünkü baraj kapasitesi tam dolu olsa dahi 1 yıl yetecek suyumuz yok.”

Su tasarrufunun önemine dikkati çekerek, kullanılan suyun geri dönüşümünün sağlanması gerektiğini ifade eden Özdemir, özellikle kurumlar, rezidanslar ile sanayi kuruluşlarında kullanılan suyun yeniden değerlendirilmesinin önem taşıdığını, yağmur sularının biriktirilmesinin de teşvik edilmesi gerektiğini belirtti.

“Önümüzdeki aylarda yağış rejiminin yakından izlenmesi gerekiyor”

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros da yaz döneminde yağışların mevsim normalleri gereği azaldığına, sıcaklıkların yükselmesiyle de hem su tüketiminin hem de buharlaşmanın arttığına işaret etti.

Barajlardaki doluluk oranlarının tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Toros, su kaynaklarının meteorolojik koşullar, nüfusun tüketim alışkanlıkları ve dış havzalardan sağlanan su desteğiyle birlikte ele alınmasının daha doğru olacağını dile getirdi.

Toros, sonbahar yağışlarının su kaynaklarının geleceği açısından belirleyici olacağının altını çizerek, “Eylül ayından itibaren başlayacak yağışların miktarı ve sürekliliği, kış mevsimine hangi seviyedeki su rezerviyle girileceğini belirleyecek. Bu nedenle önümüzdeki aylarda yağış rejiminin yakından izlenmesi gerekiyor.” dedi.

Kentlerde yalnızca yeni su kaynakları oluşturmanın yeterli olmadığını belirten Toros, suyun verimli kullanılmasının da en az arz kadar önemli olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Su yönetiminde temel hedeflerden biri tüketimi azaltırken mevcut kaynakları daha verimli değerlendirebilmektir. Evlerde, iş yerlerinde ve sanayide tasarruf sağlayan uygulamaların yaygınlaştırılması, arıtılmış atık suların uygun alanlarda yeniden kullanılması ve yağmur suyunun depolanmasına yönelik sistemlerin artırılması, gelecekte yaşanabilecek su stresi riskini azaltacaktır.”

Prof. Dr. Toros, bireysel su tasarrufunun milyonlarca kişinin yaşadığı İstanbul gibi metropollerde önemli sonuçlar doğurabileceğini, özellikle yaz aylarında gereksiz su tüketiminden kaçınılmasının ve suyun bilinçli kullanılmasının sürdürülebilir su yönetimine katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.>>>AA

Cumhurbaşkanı Erdoğan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, “Ayasofya, 86 yıllık hicranın ardından yeniden asli hüviyetine 6 yıl önce bugün kavuştu… Bu kutlu mabet, inşallah ebediyete kadar semalarımızı ezan sesleriyle süslemeye devam edecek… Ayasofya’nın dirilişi mübarek olsun…” ifadelerine yer verdi.>>>AA

Afyonkarahisar’da hafif ticari araçla otomobilin kafa kafaya çarpışma sonucunun meydana gelen trafik kazasında 2 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.

Kaza, Çay ilçesi çıkışında gece geç saatlerde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Y.P. (55) idaresindeki hafif ticari araç ile C.B. (31) yönetimindeki plakası tespit edilemeyen otomobil çarpıştı. Kazada hafif ticari araç sürücüsü Y.P. ile yolcu M.P. (80) olay yerinde yaşamını yitirdi.

Kazada yaralanan S.P. (79), B.Y.K. (25), A.G. (38) ve C.B. ambulanslarla hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı. Yaralılardan B.Y.K.’nin hayati tehlikesinin bulunduğu öğrenildi.

Kazanın ardından savcılık tarafından soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Uzun yıllar yaşayan ağaçlar, yaşamları boyunca maruz kaldıkları çevresel değişimlerin izlerini gövdelerinde oluşan yıllık halkalarda saklıyor.

İlkbahar ve yaz mevsimlerinde meydana gelen büyüme halkalarının genişliği, şekli ve bıraktığı izlerden, ağacın hangi dönemlerde elverişli koşullarda geliştiği, hangi yıllarda kuraklık stresi yaşadığı, yangınlara maruz kaldığı ya da hava kirliliğinden etkilendiği bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarılabiliyor.

Bilim insanlarının “yıllık halka analizi” olarak adlandırdığı bu yöntem, yalnızca tek bir ağacın yaşam öyküsünü değil, bulunduğu bölgenin onlarca hatta yüzlerce yıllık çevresel geçmişini de gözler önüne seriyor.

Gövde kesitlerinden elde edilen veriler sayesinde geçmişte yaşanan iklim değişiklikleri, yağış rejimindeki farklılıklar, sıcaklık artışları, kuraklık dönemleri ve büyük yangınların izleri kronolojik olarak belirlenebiliyor.

Araştırmalarda elde edilen veriler, iklim değişikliğinin ekosistemler üzerindeki etkilerinin anlaşılmasında önemli bir kaynak oluşturuyor.

Bilim insanları, yıllık halka analizlerinden elde edilen bulguları meteorolojik kayıtlar ve çevresel verilerle değerlendirerek geçmişte yaşanan olayların etkilerini ortaya koyarken, bu çalışmaların iklim değişikliğine uyum politikalarından orman yönetimine, çevresel izleme faaliyetlerinden yangın araştırmalarına kadar birçok alanda önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Yıllık halka oluşumu mevsimsel büyümeyle bağlantılı

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ender Makineci, AA muhabirine, Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü’nde yaptıkları yıllık halka sayımını ağaç üzerinde uygulamalı olarak gösterdi.

Makineci, ağaçların gövdelerinde oluşan yıllık halkaların bilim insanlarına geçmişe dönük önemli çevresel veriler sunduğunu belirterek, binlerce yıl yaşayabilen ağaçların yaşlarının, gövde kesitlerinden alınan yıllık halkalar sayılarak tespit edildiğini anlattı.

Ağaçların her yıl çap artımı yoluyla gövdelerini genişlettiğini anlatan Makineci, bunun temelinde de fotosentezle büyüme, çap ve boy artımı, yeni organ ve yeni hücre gelişimlerinin yer aldığını aktardı.

Yıllık halkaların oluşumunun doğrudan mevsimsel büyümeyle bağlantılı olduğunu, ilkbahar ve yaz dönemlerinde oluşan odun dokularının birlikte bir yılı temsil ettiğini dile getiren Makineci, yıllık halkaların yalnızca ağacın yaşını göstermediğini, o dönemdeki çevresel koşullar hakkında da önemli bilgiler verdiğini kaydetti.

Halkaların daralması ve genişlemesi ağacın büyüdüğü koşulları gösteriyor

Prof. Dr. Makineci, ağaçtaki yıllık halkanın, bahar ayında açık renkli ve geniş odun halkası ile yaz aylarında suyun az, buharlaşma ve sıcaklığın fazla olduğu dönemdeki daha dar ve koyu renkli odunun birlikte değerlendirilmesiyle oluştuğunu aktardı.

Meydana gelen iki farklı durumun birlikte bir yıllık çap artımını gösterdiğini dile getiren Makineci, “Yıllık halkaların genişliği bize ağacın o dönemdeki beslenme koşullarını gösteriyor. Halka daraldığında büyüme koşullarının azaldığını, genişlediğinde ise ağacın daha iyi koşullarda büyüyebildiğini ve çap artımı yapabildiğini yorumlayabiliyoruz. Bunlar ölçülerek ve halka genişlikleri belirlenerek değerlendiriliyor. Genelde genç yaşlarda daha geniş yıllık halkalar oluşuyor. Yaşlandıkça fizyolojik ömrüne yaklaştığı için daha dar yıllık halkalar yapmaya başlıyor.” ifadelerini kullandı.

Çevresel stres de halkalara yansıyor

İklim değişikliğiyle birlikte artan çevresel stresin de yıllık halkalara yansıdığını belirten Makineci, hava kirliliği gibi çevresel etkenlerin de ağaç gelişimini doğrudan etkilediğini söyledi.

Makineci, ağaçlardaki iklim değişikliğinin ve yangınların etkisini şöyle anlattı:

“Yağış artabilir, azalabilir, sıcaklık artabilir ya da düşebilir. İşte bu değişimler yıllık halkaların genişliklerinde meydana gelen farklılıklarla izlenebilir. Yıllık halkalara bakarak iklim değişikliğinin ağacı ne ölçüde etkilediğini doğrudan görebiliyoruz. Yangınlar ağaç gövdelerinde yıllar boyunca kalacak izler bırakabilir. Yıllık halka analizleri sayesinde bir ağacın hangi yılda yangın geçirdiğini de görebiliyoruz. Yangın gövde kabuğunu etkileyebilecek şiddette gerçekleştiği zaman kabuk üzerinde iz bırakıyor. Eğer ağaç yangından sonra ölmeden yaşamaya ve artımına devam edebiliyorsa, o izden hangi yılda bu gövdenin yangın geçirdiğini tespit edebiliyoruz.”

Makineci, yıllık halka çalışmalarının Türkiye’de daha çok anıt ağaçlar ile bilimsel araştırmaların yürütüldüğü alanlarda gerçekleştirildiği bilgisini vererek, yapılan araştırmaların bilimsel yayınlarla kayıt altına alındığını, bu çalışmaların uzun yıllara yayılan çevresel değişimlerin ortaya konulmasına katkı sağladığını kaydetti.

Ağaçların halkaları, hava kirliliğinin izlerini de gösteriyor

Makineci, yaşlı ağaçların geçmişte yaşanan çevresel olaylara ilişkin adeta doğal bir arşiv niteliği taşıdığını vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Yaşlı bir ağaçta yıllık halka analizi yaptığınız zaman çok uzun yıllar boyunca nasıl bir değişimin gerçekleştiğini görebiliriz. Yıllık halka genişliklerindeki değişimleri tespit ederek yıllar önce burada bir kuraklık stresi olup olmadığını anlayabiliyoruz. Ya da herhangi bir nedenle normal yıllık halka gelişiminde bir daralma gördüğümüzde o dönemin kurak geçtiğini, ağacın çap artımını gerçekleştiremediğini veya bunu zor gerçekleştirdiğini yorumlayabiliyoruz. Böylece o dönem hakkında bize önemli bilgiler vermiş oluyor.”

Makineci, iklim değişikliğinin etkilerinin değerlendirilmesinde yıllık halka sayımları ile halka genişliği ölçümlerinden de yararlanıldığını belirterek, bu yöntemlerin bilimsel araştırmalarda aktif olarak kullanıldığını söyledi.

Hava kirliliğinin de ağaçların gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Makineci, yıllık halka sayımları ve halka genişliği ölçümleriyle bu etkilerin tespit edilebildiğini kaydetti.

Kendi yürüttükleri araştırmalardan da örnek veren Makineci, termik santral kaynaklı hava kirliliğinin ağaçların büyümesini olumsuz etkilediğini yıllık halka analizleriyle ortaya koyduklarını anlattı.

Yıllık halka analizlerinin bilim insanlarına geçmişe dönük kronolojik veriler sunduğunu vurgulayan Makineci, bu kayıtların farklı disiplinlerde yürütülen araştırmalara da katkı sağladığını ifade etti.>>>AA

Makau Özel İdari Bölgesi’ndeki East Asian Games Dome’da oynanacak karşılaşma, TSİ 14.30’da başlayacak.

Türkiye, VNL lig etabını 9 galibiyetle 4. sırada tamamladı. Ev sahibi avantajıyla final etabına katılan rakibi Çin ise 6 galibiyetle 9. sırada yer aldı.

Ay-yıldızlı ekip, yarı finalde rakibini mağlup ederek Çin karşısında elde ettiği son üç resmi maçlık galibiyet serisini sürdürmek için parkeye çıkacak.>>>AA

Doku soruşturması kapsamında Tunceli ve Erzurum Cumhuriyet başsavcılıklarının talimatları doğrultusunda Elazığ, Malatya, Ankara, İstanbul ve Tunceli’de düzenlenen operasyonlarda gözaltına alınan 15 şüpheliden 3’ünün jandarmadaki işlemleri tamamlandı.

Sağlık kontrolünden geçirilen eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in eşi Handan Sonel, Doku’nun telefonuna müdahale ettiği değerlendirilen bilişim şirketinin sahibi M.A. ve eski güvenlik korucubaşı Y.A, adliyeye sevk edildi.

Şüphelilere adliye önünde Doku ailesi üyeleri tepki gösterdi.

Diğer şüphelilerin ise jandarmadaki işlemleri sürüyor.

13 zanlı tutuklanmıştı

Tunceli’de okuyan üniversite öğrencisi kızları Gülistan Doku’dan (21) 5 Ocak 2020’den itibaren haber alamayan ailesi, memleketleri Diyarbakır’dan Tunceli’ye gelerek 6 Ocak 2020’de emniyete kayıp başvurusunda bulunmuş, başlatılan arama çalışmalarından sonuç elde edilememişti.

Ulaşılan yeni bilgiler doğrultusunda Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığınca “kasten öldürme”, “cinsel saldırı”, “suç delillerinin gizlenmesi-yok edilmesi”, “bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek suretiyle verileri yok etme-bozma”, “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma”, “suçu bildirmeme” ve “suçluyu kayırma” suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında 19 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Zanlılardan dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel, Tuncay Sonel’in oğlu Mustafa Türkay Sonel, Doku’nun SIM kartındaki verileri sildiği iddia edilen eski polis Gökhan Ertok, hastane kayıtlarını sildiği iddia edilen dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi Çağdaş Özdemir, eski Tunceli İl Özel İdaresi çalışanı Erdoğan Elaldı, Celal Altaş, Nurşen Arıkan, Ferhat Hanedan Güven, Doku’nun erkek arkadaşı Zeinal Abakarov, annesi Cemile Yücer ve eski polis olan üvey babası Engin Yücer, Tuncay Sonel’in o dönem koruma polisliğini yapan Şükrü Eroğlu ile güvenlik korucusu Fatih Özmen tutuklanmış, Uğurcan A, Munzur Üniversitesinin güvenlik kameralarından sorumlu Savaş G. ve Süleyman Ö, hastane kayıtlarını sildiği iddia edilen B.Y. ve Y.E. ile iş insanı O.Y, haklarında yurt dışına çıkış yasağı kararı verilerek adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Soruşturmada, kırmızı bültenle aranan firari şüpheli Umut Altaş ise ABD’de gözaltına alınmıştı.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca, eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel hakkında yürütülen soruşturma çerçevesinde dönemin Tunceli Emniyet Müdürü Yılmaz Delen, tanık olarak ifadeye çağrılmıştı.>>>AA

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından 20-21 Haziran’da yapılan YKS’ye yaklaşık 2,5 milyon aday başvuruda bulundu.

Adaylar arasında, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı kuruluşlarda bakım ve koruma altında bulunan veya koruyucu aile yanında yaşayan 12. sınıf öğrencileri ile mezun gençler de yer aldı.

Bu kapsamda, bu yıl Bakanlığa bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan veya koruyucu aile yanında kalan 12. sınıf öğrencisi ve mezun durumdaki gençlerden 659 kişi sınava girdi.

Bolu, Diyarbakır, Bursa, İstanbul, Kütahya illerindeki çocuk bakım kuruluşlarında ve koruyucu aileler yanında korunma ve bakım altında bulunan 7 gençten 5’i sözelde, 2’si sayısalda ilk 10 binin içine girme başarısı elde etti.

Ayrıca, 9’u sayısal alanda, 16’sı eşit ağırlıkta, 29’u sözelde ve 21’i de dilde olmak üzere 75 öğrenci ilk 100 bin kişi içinde yer aldı.

Bakanlık, öğrencileri tercih süreçlerinde de yalnız bırakmayarak, yetenek ve ilgi alanlarına göre mesleklere yönlendirip, tercih desteği de sağlıyor.>>>AA

Duran, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, 24 Temmuz 2020’de Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde 86 yıl aradan sonra ilk namaz eda edilmesinin 6. yıl dönümüne ilişkin paylaşımda bulundu.

Asırlık bir emanetin, milletin duaları ve tekbirleriyle asli hüviyetine kavuştuğunu belirten Duran, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde atılan bu tarihi adım, milletimizin tarihine, medeniyetine ve vakıf mirasına sahip çıkma iradesinin en güçlü tezahürlerinden biri oldu. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yeniden ibadete açılışının yıl dönümünde, bu kutlu mabedin kıyamete kadar ezanlarla, selalarla ve ibadetle yaşamaya devam etmesini Yüce Allah’tan niyaz ediyoruz.” ifadelerine yer verdi.>>>AA

MHP’nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşıma göre, Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“Ayasofya’nın ibadete açılışı kutlu olsun. Sadece fetihten itibaren değil, Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesiyle de iyice uykuları kaçan iç ve dış işgal cephesini rahatsız etmeye, heveslerini kursaklarında bırakmaya azim ve inançla devam edeceğiz.”>>>AA

Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadelere yer verdi:

“Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, bir milletin tarihe kazınmış iradesinin ve asırlık bir emanete sadakatinin en güçlü sembollerinden biridir. Fatih Sultan Mehmed Han’ın İstanbul’umuza bıraktığı bu kutlu emanet, 6 yıl evvel Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın tarihi kararlılığıyla yeniden asli hüviyetine kavuştu. Bu, yalnızca bir mabedin yeniden ibadete açılması değil, tarihimize ve medeniyetimize sahip çıkışın güçlü bir ifadesidir. Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yeniden ibadete açılışının yıl dönümünü en kalbi duygularımla tebrik ediyor, bu mukaddes mekandan yankılanan her tekbirin ve semaya yükselen her duanın kalpleri birleştirmesini, kardeşliği pekiştirmesini, mazlumlara umut olmasını Rabbim’den niyaz ediyorum.”>>>AA