Kategori: Ekonomi

ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri sürerken pay piyasalarında beklenenden iyi gelen ekonomik veriler, ABD’li yetkililerin Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik iyimser mesajları ve yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle küresel risk iştahında toparlanma görülüyor. Bu süreçte Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin haber akışı yakından takip edilmeye devam ederken, ABD basınında İran İstihbarat Bakanlığı yetkililerinin saldırıların başlamasından bir gün sonra çatışmayı sona erdirme şartlarını görüşmek üzere CIA ile dolaylı yollardan iletişime geçtiği yönündeki haberler, İran hükümeti tarafından yalanlandı.

BESSENT’İN HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMASI İYİMSERLİKLERİ ARTTIRDI

Öte yandan, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, dün, Washington yönetiminin küresel ticaret ve enerji piyasalarını doğrudan etkileyecek yeni hamleler açıklayacağını söyledi. Basra Körfezi’nde petrol sevkiyatının sürmesini amaçlayan bir dizi önlemin hayata geçirileceğini dile getiren Bessent, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin enerji koridorlarını tehdit etmesine izin vermeyeceklerini ve küresel petrol sevkiyatının kritik noktası olan Hürmüz Boğazı için hazırda beklediklerini ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump da gerekirse ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağını açıklamıştı.

ABD’DE ÖZEL SEKTÖR İSTİHDAMI BEKLENTİLERİ AŞTI

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de cuma günü yayımlanacak tarım dışı istihdam raporu öncesi iş gücü piyasasına ilişkin açıklanan veriler ülkede özel sektör istihdamının şubatta beklentilerin üzerinde arttığını gösterdi. ADP Araştırma Enstitüsünün açıkladığı verilere göre, ABD’de özel sektör istihdamı şubatta 63 bin kişi ile geçen yıl temmuz ayından bu yana en yüksek artışı kaydetti. Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) tarafından açıklanan hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) de şubatta 56,1 değeriyle beklentilerin üzerinde gerçekleşirken Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bunlara ek olarak Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı ABD Merkez Bankasının (Fed) “Bej Kitap” raporunun şubat sayısı yayımlandı. Raporda, genel ekonomik faaliyetin 12 Fed bölgesinin 7’sinde “hafif ila orta” düzeyde arttığı, faaliyetlerin yatay seyrettiğini ya da düştüğünü bildiren bölge sayısının ise 4’ten 5’e yükseldiği belirtildi. Genel olarak, ekonomik beklentiler iyimser olduğu aktarılan raporda, çoğu bölgenin gelecek aylarda hafif ila orta düzeyde büyüme beklediği değerlendirmesi yer aldı. Söz konusu gelişmelerle piyasalarda “korku endeksi” olarak bilinen ve S&P 500’deki dalgalanmayı gösteren VIX Endeksi de art arda dört günlük yükselişinin ardından yüzde 10’luk düşüşle 21,2 seviyesine geriledi.

NEW YORK BORSASI POZİTİF SEYRETTİ

Bu gelişmelerle dün Dow Jones endeksi yüzde 0,49, Nasdaq endeksi yüzde 1,29 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,78 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne satıcılı başladı. Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının etkisiyle petrol fiyatlarındaki yükseliş 6. işlem gününe taşındı. Brent petrol, dün günü yüzde 0,5 yükselişle 80,7 dolardan tamamladı. Yeni işlem gününde yükselişine devam eden Brent petrol, şu sıralarda yüzde 2,2 yükselişle 82,6 dolardan işlem görüyor. ABD’de tahvil piyasalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi günü yüzde 4,08 seviyesinden tamamladı. Yeni günde de yükselişini sürdüren tahvil faizi yüzde 4,11 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi ise dün yüzde 0,3 düşüşle 98,8 seviyesinden kapanırken, yeni işlem gününde 0,2 yükselişle 98,9 seviyesinde bulunuyor. Altının onsu jeopolitik gerilimlerden aldığı destekle dün yüzde 0,8 yükselişle 5 bin 135 dolardan günü tamamlarken, yeni işlem gününde yüzde 0,9 primle 5 bin 179 dolardan işlem görüyor.

AVRUPA PİYASALARINDA TOPARLANMA EĞİLİMİ ÖNE ÇIKTI

Avrupa borsalarında söz konusu gelişmelerin etkisiyle alıcılı seyir izlendi. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra AB Komisyonu, yerli üretimi artırmak amacıyla kamu alımlarında Avrupalı şirketlere öncelik tanıyacak “Made in EU” girişimini kamuoyu ile paylaştı. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, “Sanayi Hızlandırıcı Yasa teklifi” hakkında Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında Avrupa’da bugün yüzde 14 seviyesinde olan sanayinin GSYH’deki oranını 2035 yılına kadar yüzde 20’ye yükseltmek istediklerini söyledi. Bunlara ek olarak, AB, denizcilik sektöründe rekabet gücünü ve dayanıklılığını artırmak amacıyla limanlar, gemi taşımacılığı ve gemi inşaatına odaklanan yeni stratejiler hazırladığını duyurdu. AB Komisyonundan yapılan açıklamada, ittifakın yüksek teknoloji gemi inşaatı, açık deniz rüzgar enerjisi destek gemileri, su altı dronları ve son teknoloji liman ekipmanlarını geliştirmeyi amaçlayacağı ifade edildi. Bölgede makroekonomik veri akışı da yakından takip edilirken, dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi’nde şubat ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51,9 puanla son 3 ayın en yüksek seviyesini gördü. Avro Bölgesi’nde ocakta 51,6 olan hizmet sektörü PMI da şubatta son 2 ayın en yüksek seviyesi olan 51,9’a çıktı. Avro Bölgesi’nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise ocak ayında yüzde 6,1’e geriledi. Açıklanan makroekonomik veriler de bölgedeki pozitif görünümde etkili oldu. Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,80, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,95, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,74 yükseldi. Bölgede endeks vadeli kontratlar ise güne hafif satıcılı başladı.

ASYA PİYASALARINDAKİ YÜKSELİŞ KAYIPLARIN BİR KISMINI TELAFİ EDİYOR

Asya tarafında hafta başından beri etkili olan satış baskısı yeni işlem gününde yerini toparlanma eğilimine bıraktı. Sert satışların etkili olduğu piyasalarda, küresel risk iştahındaki toparlanmaların etkisiyle genele yayılan alıcılı seyir öne çıkıyor. Dün yüzde 12’yi aşan kayıplarla bölgedeki düşüşe öncülük eden Güney Kore’de Kospi endeksi yeni işlem gününde, bu haftadaki kayıplarının bir kısmını telafi ederek yüzde 9’u aşan kazançlarla işlem görüyor. Bölge genelinde enerji tedarikine yönelik sorunlar temel gündem maddesi olmaya devam ederken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışını gerekirse donanma desteğiyle sağlayabileceğini duyurması bölge ekonomilerinde endişeleri baskıladı. Ayrıca, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın talep etmeleri halinde Çin ve Hindistan’a petrol sevkiyatını artırmaya hazır olduklarını açıklaması da bölgedeki enerji tedariki endişelerini azalttı. Bölge basınındaki haber akışına göre Çin’in, şirketlerden rafine yakıt ihracatı için yeni sözleşmeler imzalamayı askıya almalarını ve halihazırda taahhüt edilmiş sevkiyatları iptal etmeye çalışmalarını istediği aktarıldı. Politik tarafta ise Çin’de danışma meclisi işlevi gören Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı’nın (ÇHSDK) 14. döneminin 4. yıllık genel kurul toplantısının açılışı dün yapıldı. Meclis, yıllık genel kurul toplantısını yasama organı niteliğindeki Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) ile aynı günlerde yapıyor. Ülkede o yılın siyasi ve ekonomik önceliklerini belirleyen eş zamanlı genel kurul toplantıları, “Lianghui” (İki Oturum) olarak anılırken, oturumlardan ekonomik gidişata ilişkin gelecek haber akışı yatırımcıların odağında bulunuyor. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 9,9, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Dün 13.000 puanın üzerini test eden BIST 100 endeksi, bu seviyelerde tutunamadı ve günü yüzde 0,08 değer kazanarak 12.843,19 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,58 artışla 15.307,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, dünü 43,9560’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 43,9930’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında Avro Bölgesi’nde perakende satışlar, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları ve ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini söyledi. Jeopolitik gelişmeler ile Orta Doğu’dan gelecek haber akışının endeksin yönü üzerinde etkili olduğunu ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Hürmüz Boğazı krizi akaryakıtı vurdu

İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapatması, küresel enerji piyasalarında büyük bir şok dalgasına yol açtı. Uluslararası petrol fiyatlarının tırmanışa geçmesi üzerine harekete geçen ekonomi yönetimi, olası zam yağmurunun önüne geçmek için vergi düzenlemesini devreye soktu.

Zam gelirse ÖTV’den yüzde 75 feragat edilecek

Yeni sisteme göre, döviz kuru veya petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle akaryakıta zam ihtiyacı doğduğunda, bu artışın %75’i oranında Özel Tüketim Vergisi’nde (ÖTV) indirime gidilecek. Böylece zammın büyük bir kısmı pompa fiyatına yansıtılmadan devlet tarafından karşılanacak. Fiyatlarda bir düşüş yaşanması durumunda ise ÖTV oranları aynı oranda eski seviyesine çekilerek bütçe dengesi korunacak.

Eşel mobil sistemi ne anlama geliyor?

Temelde bir vergi dengeleme mekanizması olan bu sistem, ani maliyet artışlarının tüketiciye doğrudan yansıtılmasını engellemeyi hedefliyor. Enerji maliyetlerindeki dalgalanmaları sabitleyerek enflasyon üzerindeki baskıyı azaltmayı amaçlayan bu modelle, vatandaşların alım gücü korunurken piyasalardaki fiyat istikrarının sürdürülmesi planlanıyor.>>>HABER MERKEZİ 

Orta Doğu’daki çatışmanın küresel ticareti etkileyebileceğine ve enflasyonist baskıları yeniden artırabileceğine yönelik kaygılar küresel risk algısını artırırken, Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılması sonrası enerji tedarikine yönelik endişeler derinleşti.

ABD Başkanı Donald Trump, dün, Körfez’den geçen tüm deniz ticaretinin, özellikle de enerjinin, finansal güvenliği için çok makul bir bedelle siyasi risk sigortası ve teminat sağlanması talimatı verdiğini, gerekirse ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağını duyurdu.

Trump, ABD’nin ne olursa olsun enerjinin serbest akışını sağlayacağını vurgularken, ABD’nin ekonomik ve askeri gücünün dünyanın en büyüğü olduğunu ve daha fazla adımın geleceğini aktardı.

Analistler, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu körükleyebileceğinden ve halihazırda tarifelerden kaynaklanan fiyat artışlarına karşı temkinli olan ABD Merkez Bankasının (Fed) politika kararlarını daha da karmaşık hale getirebileceğinden endişe duyulduğunu belirtti.

TRUMP’TAN İSPANYA’YA SERT TEPKİ

Öte yandan Trump, üslerini ABD’ye kullandırmayan İspanya’ya sert şekilde tepki göstererek bu ülke ile ticari ve ekonomik ilişkileri kesebilecekleri mesajını verdi.

Avrupa ülkelerinin İran sürecinde ABD ile İsrail’e daha fazla destek vermesi gerektiğini anlatan Trump, bu konuda İspanya’nın yanı sıra İngiltere’ye de sert sözlerle yüklendi.

İngiltere’nin, ABD üssünün de yer aldığı Diego Garcia Adası’nı yüz yıllığına kiralama sürecine ilişkin olarak, “İngiltere de iş birliğinden oldukça uzak. İngiltere’nin tavrı şok edici ama Churchill döneminde yaşamıyoruz.” dedi.

FED YETKİLİLERİNDEN ŞAHİN AÇIKLAMALAR

Orta Doğu’daki çatışmalara yönelik yoğun gündeme ek olarak Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Orta Doğu’daki çatışmanın enflasyon üzerindeki etkisinin ne olacağını bilmek için henüz çok erken olduğunu söyledi.

Para politikasının oldukça iyi bir konumda olduğunu düşündüğünü belirten Kashkari, “Potansiyel olarak küresel ekonomiyi vuran bu yeni şokun etkisinin ne kadar süreceğini ve ne kadar büyük olacağını görmemiz gerekiyor.” dedi.

New York Fed Başkanı John Williams, enflasyonun yavaşlaması halinde ek faiz indirimlerinin gerekli olacağını belirtti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ise enflasyonun neredeyse 5 yıldır bankanın hedefinin üzerinde seyrettiğini, rehavete kapılacak bir alan olmadığını ifade etti. Makroekonomik tarafta ise bugün açıklanacak şubat ayı ADP özel sektör istihdamı verisi ile Fed’in Bej Kitap raporu yatırımcıların odağında olacak.

PETROL FİYATLARI YÜKSELİŞİNİ 5. İŞLEM GÜNÜNE TAŞIDI

Bu gelişmelerle dün Dow Jones endeksi yüzde 0,83, Nasdaq endeksi yüzde 1,02 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,94 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne de negatif başladı. Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının etkisiyle petrol fiyatlarındaki yükseliş 5. işlem gününe taşındı. Dün 84,3 dolar seviyesine ulaşan Brent petrol, Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Petrol fiyatlarındaki yükseliş Trump’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik açıklamaları sonrası hız kesse de Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 2,8 yükselişle 80,4 dolardan kapandı. Yeni işlem gününde yükselişine devam eden Brent petrol, şu sıralarda yüzde 2,1 yükselişle 82,1 dolardan işlem görüyor. ABD’de tahvil piyasalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,07 seviyesinde bulunuyor. Dolar endeksi ise dün yüzde 0,7 yükselişle 99,1 seviyesinden kapanırken, yeni günde yatay bir seyir izliyor. Altının ons fiyatı dün dolar endeksindeki yükseliş, kar realizasyonları ve piyasalardaki yüksek oynaklığın etkisiyle yüzde 4,4 düşüşle 5 bin 96 dolar seviyesinden kapanırken, yeni işlem gününde yüzde 1,2 yükselişle 5 bin 156 dolardan işlem görüyor.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün Orta Doğu’daki çatışmanın uzama ihtimali ve artan enerji fiyatlarının etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, bölgede endeks vadeli kontratlar yeni güne satış ağırlıklı başladı. Stoxx Europe 600 endeksindeki bankacılık sektörü hisseleri dün yüzde 4,3, sigorta sektörü hisseleri de yüzde 3,6 değer kaybetti. Orta Doğu’daki hava sahası kapanmaları nedeniyle yaşanan geniş çaplı iptallerin etkisiyle seyahat ve eğlence sektörü hisseleri yüzde 2 geriledi. Bölgenin odağında Orta Doğu’daki gerilim bulunmaya devam ederken, Avrupa Birliği (AB) kurumlarının liderleri, Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji fiyatlarına etkisi ve ekonominin durumu hakkında toplantı yaptı. Brüksel’de dün düzenlenen toplantıya AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve Avro Grubu Başkanı Kiryakos Pierrakakis katıldı.

Öte yandan, İspanya’nın ABD’ye askeri üslerini kullandırmamasının ardından Trump’ın yaptırım uygulanacağı yönündeki açıklamaları sonrası İspanya piyasalarında sert düşüşler izlendi. İspanya’da IBEX 35 endeksi yüzde 4,6 düşüşle günü tamamladı. İspanya’da koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sumar ittifakından olan Başbakan Yardımcısı, Çalışma ve Sosyal Ekonomi Bakanı Yolanda Diaz, yaptığı açıklamada, “İspanya, saldırgan bir ülkeden gelecek şantajı veya ders verme girişimlerini kabul etmeyecektir. Biz bir barış ülkesiyiz. Eğer ABD bir müttefik istiyorsa, öncelikle egemenliğimize ve uluslararası hukuka saygı göstermelidir.” ifadesini kullandı. Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,75, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3,92, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,46 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 3,44 geriledi.

ASYA PİYASALARINDA KAYIPLAR DERİNLEŞİYOR

Asya tarafında Orta Doğu’da devam eden çatışmalar ve enerji tedarikine yönelik endişelerin etkisiyle satış baskısı derinleşiyor. Bölge ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının büyük bir bölümünün kapatılan Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi gelecek dönemdeki imalat sanayi maliyetleri ve üretim miktarı açısından birçok soru işaretine neden oluyor. Asya genelinde enerji tedarikine yönelik risklerin artması ve artan enerji maliyetlerinin etkisiyle başta sanayi, ticaret ve ulaşım şirketleri öncülüğünde derinleşen satıcılı seyir dikkati çekiyor. Güney Kore’de Kospi endeksi ise gün içinde yüzde 10’u aşan düşüşle bölge genelinde en çok etkilenen piyasalar arasında yer alıyor. Söz konusu gelişmeler ekonomi otoritelerinin de odağında bulunurken, Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, dün İran’daki gelişmelerin ülkeye etkisini değerlendirmek ve izlenecek yol haritasını belirlemek üzere, ilgili bakanlıkların katılımıyla acil durum toplantısı düzenledi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Orta Doğu’daki krizin uzaması senaryosuna karşı ülkenin yeterli petrol rezervine sahip olduğu belirtildi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmaya karşı hükümetin Orta Doğu dışındaki bölgelerden ilave petrol tedariki sağlamak için çalışacağı kaydedildi. Bölgede açıklanan makroekonomik veriler de yakından takip edilirken, Çin’de şubat ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisi 49 ile beklentileri karşılamadı. Japonya’da şubat ayı hizmet sektörü PMI verisi ise 53,8 ile sektörde genişlemeye işaret etti. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 10,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,1 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 geriledi.

BORSA GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI

Dün, küresel piyasalardaki risk algısına paralel hareket eden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,09 değer kaybederek 12.933,40 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,74 artışla 15.164,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, dünü 43,9590’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 43,9910’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru endeksi ve aylık fiyat gelişmeleri raporu, yurt dışında Avro Bölgesi’nde üretici enflasyonu, ABD’de ADP özel sektör istihdamı ve Fed’in Bej Kitap raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini söyledi. >>>AA

Afyonkarahisarlı Sanayiciler ve İş İnsanları Federasyonu (AFSİADFED), Afyonkarahisarlı sanayici ve iş insanlarını tek çatı altında buluşturarak Türkiye genelinde güçlü, organize ve sürdürülebilir bir temsil yapısı oluşturma hedefiyle faaliyetlerini sürdürecek.

Afyonkarahisarlı Sanayiciler ve İş İnsanları Federasyonu’ndan yapılan açıklamada,

AFSİAD Federasyonunun Cumhuriyet Bayramı’nın 102. yıl dönümünde kurulmuş olmasının yalnızca sembolik bir tarih tercihi değil ekonomik kalkınma ile Cumhuriyet değerleri arasında bilinçli ve güçlü bir bağın ifadesi olduğu vurgulandı. Açıklamada, “Siyasi bağımsızlığın ekonomik güçle kalıcı hale geleceği anlayışı, federasyonun kuruluş vizyonunun temelini oluşturuyor ve bir asırdan daha fazlasını geride bırakan Türkiye Cumhuriyetinde, üretim ve ekonomik bağımsızlık ekseninde yeni bir güç birliği modeli ortaya koyuyor.

AFSİAD Federasyonun temelleri, 1991 yılında Afyonkarahisar’da kurulan ve 35 yıldır bölgesel ve ulusal kalkınmaya katkı sunan Afyonkarahisar Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (AFSİAD) öncülüğünde atıldı. Sanayileşme, sürdürülebilir kalkınma, yatırım ortamının iyileştirilmesi, kurumsallaşma ve iş dünyasında etik değerlerin güçlendirilmesi alanlarında önemli çalışmalara imza atan AFSİAD’ın kurumsal hafızası ve temsil kabiliyeti, federasyon modeliyle daha geniş bir etki alanına taşındı.

Bugün AFSİAD Federasyonu yalnızca bir dayanışma platformu değil, üretim kapasitesi yüksek, istihdam oluşturan, ihracat potansiyeli taşıyan ve Afyonkarahisar başta olmak üzere ülkemizin farklı şehirlerinde faaliyet gösteren Afyonkarahisar’lı sanayici ve iş insanlarını ortak bir vizyon etrafında bir araya getiren stratejik bir iş dünyası ağı olarak konumlanmaktadır” ifadelerine yer verildi.

Federasyon Afyonkarahisar ile birlikte 5 kentin temsilcilikleri ile kuruldu

Federasyonun Afyonkarahisar, İstanbul, Bursa, Ankara ve Antalya gibi Türkiye’nin farklı ekonomik merkezlerinde faaliyet gösteren beş güçlü derneğin katılımıyla kurulduğunun vurgulandığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“AFSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Sayın liderliğinde yürütülen kuruluş sürecinde İstanbul AFSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Çelik, Bursa AFSİAD Yönetim Kurulu Başkanı İlker Duran, Ankara AFSİAD Yönetim Kurulu Başkanı F. Ali Rıza Bülbül ve Antalya AFSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ertuğrul Demirok’un katkıları federasyonun kuruluş aşamasında ki güçlü iradesini güçlendirmiştir.

Bu tablo, Afyonkarahisar merkezli iş dünyasının İstanbul, Ankara, Bursa ve Antalya gibi Türkiye’nin stratejik ekonomik merkezlerinde güçlü bir yapıya sahip olduğunu ve ulusal ölçekte koordineli hareket etme kabiliyetine ulaştığını göstermektedir.

AFSİAD Federasyonu kuruluş ilke ve amaçları doğrultusunda; farklı şehirlerde yaşayan Afyonkarahisarlı iş insanlarını aynı çatı altında buluşturarak memlekete yatırım, iş birliği ve ortak projeler yoluyla hem bölgesel hem ulusal kalkınmaya katkı sağlamayı esas almaktadır. Aidiyet temelli ancak kapsayıcı bir anlayışla şekillenen federasyon, ekonomik olduğu kadar kültürel ve sosyal alanlarda da dayanışmayı güçlendiren bir yapıdır”

“Türkiye’nin üretim ve ihracat hedeflerine doğrudan katkı sunulacak”

AFSİAD Federasyonu Türkiye Cumhuriyeti’nin çağdaş uygarlık hedefini benimseyen, demokrasi ve insan haklarına bağlı, girişim ve düşünce özgürlüğüne saygılı, evrensel iş ahlakını esas alan bir iş dünyası anlayışını kurumsal zemine taşımayı hedeflendiği kaydedilerek, “AFSİAD Federasyonu’nun stratejik önceliği Türkiye’nin güçlü ekonomik yapısını, ekosistemini küresel ölçekte daha yenilikçi, daha verimli ve daha dayanıklı bir yapıya kavuşturarak uluslararası pazarlarda rekabet avantajını kalıcı biçimde artırmaktır. Ekonominin istikrar içinde büyümesini desteklemeyi, piyasa ekonomisinin hukuki ve kurumsal altyapısının güçlendirilmesine katkı sunmayı, şirketlerin ulusal ve küresel rekabet gücünü artırmayı, yatırım ve ihracatın önünü açacak politika önerileri geliştirmeyi, kalite ve verimlilik anlayışını yaygınlaştırmayı hedeflemektedir.

Federasyon çatısı altında yer alan derneklere üye firmalar; Türkiye’nin farklı şehirlerinde binlerce kişiye istihdam sağlayan, sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerinde aktif üretim yapan ve ihracat yoluyla ülke ekonomisine döviz kazandıran girişimcilerden oluşmaktadır. Bu potansiyelin organize bir yapıya kavuşması, Türkiye’nin üretim ve ihracat hedeflerine doğrudan katkı sunacaktır” ifadelerine yer verildi.

Mutfak masrafı artıyor: Gıda enflasyonu %36’yı aştı

Verilerin detaylarına bakıldığında, şubat ayında en yüksek artış %6,89 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yaşandı. Gıda grubundaki yıllık artış ise %36,44’e ulaşarak genel enflasyonun üzerine çıktı. Afyonkarahisar gibi tarım ve hayvancılığın merkezi olan bir kentte bile mutfak maliyetlerinin bu denli yükselmesi, üreticinin ve tüketicinin sırtındaki yükün ağırlaştığını gösteriyor.

Konut ve ulaştırma grubunda sert yükseliş

Şubat ayında enflasyona en büyük katkıyı yapan diğer gruplar ise konut ve ulaştırma oldu. Konut, su, elektrik ve gaz grubundaki yıllık artış %42,33 olarak kaydedilirken; ulaştırma kalemindeki yıllık yükseliş %28,86 oldu. Bugün itibarıyla motorine gelen 6,69 liralık dev zammın ardından, önümüzdeki ay ulaştırma maliyetlerinin enflasyon üzerindeki baskısının çok daha sert hissedilmesi bekleniyor.

Çekirdek enflasyonda tablo ne?

İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler ve tütün gibi kalemler hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda %29,91 olarak açıklandı. Ekonomistler, yıllık enflasyonun bir önceki aya göre (%30,65) sınırlı bir yükseliş gösterdiğine dikkat çekerken; piyasa beklentilerinin hafif üzerinde gelen bu rakamların, yılın geri kalanındaki para politikası kararları üzerinde belirleyici olacağını öngörüyor.>>>HABER MERKEZİ 

Orta Doğu’daki çatışmanın uzama ihtimalinin, küresel ticareti etkileyebileceği ve enflasyonist baskıları yeniden artırabileceğine yönelik endişeler küresel risk algısının yükselmesinde etkili oluyor. ABD Başkanı Donald Trump, dün, İran’a yönelik saldırıların ne kadar süreceği konusunda, “Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini tahmin etmiştik ama bundan daha uzun süre devam etme kapasitemiz var. Bunu yapacağız.” dedi.

İran’ın konvansiyonel balistik füze programının çok hızlı ilerlediğini anlatan Trump, bu durumun Amerika ve yurt dışında konuşlanmış kuvvetler için açık ve büyük bir tehdit oluşturduğunu söyledi.

İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NI KAPATTI

Öte yandan, İran tarafının attığı adımlar da yakından takip ediliyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıkladı.

Basra Körfezi’nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.

Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si bu geçit üzerinden taşınıyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz’dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor.

Japonya’nın petrol ithalatının yaklaşık yüzde 72’si Hürmüz Boğazı üzerinden taşınırken Güney Kore’de bu oran yüzde 65 seviyesinde bulunuyor. Asya’nın büyük ekonomilerinden Çin ve Hindistan için Hürmüz Boğazı rotasına bağımlılık yaklaşık yüzde 50 olarak öne çıkıyor.

YÜKSELEN PETROL FİYATLARI ENFLASYONİST RİSKLERİ BERABERİNDE GETİRİYOR

Söz konusu gelişmelerin ardından arz endişeleriyle yükselen Brent petrolünün varil fiyatı dün yüzde 7 yükselişle 78,2 dolardan günü tamamlarken, yeni günde de yükseliş eğilimini sürdürerek yüzde 1,1 primle 79 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu’daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da arttırabileceği endişesini güçlendiriyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı’nın birçok ekonomi için kritik enerji arz rotalarından biri olduğunu belirterek, bölgede enerji arzının durmasının orta vadede petrol fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak imalat sanayi maliyetlerinin artmasına neden olabileceğini söyledi.

Söz konusu endişelerle ABD Merkez Bankasının (Fed) temmuz ayına kadar faiz oranlarını sabit tutacağına dair beklentiler güç kazanırken, bu hafta açıklanacak istihdam raporu verilerinden alınacak sinyallerin Fed’in yol haritasına yönelik daha çok bilgi vermesi bekleniyor.

ABD’DE ENDEKS VADELİ KONTRATLAR GÜNE NEGATİF BAŞLADI

Bu gelişmelerle, haftanın ilk işlem günü Dow Jones endeksi yüzde 0,15 düşerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,36 yükseldi. S&P 500 endeksi ise yatay seyretti. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne negatif başladı.

Orta Doğu’da yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörler arasında bölgede uçuşlarını durduran hava yolu şirketleri yer aldı. ABD’li hava yolu şirketlerinde düşüş eğilimi dikkati çekerken, savunma ve enerji şirketlerinin hisselerinde de yükselişler izlendi.

ABD’de tahvil piyasalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 10 baz puan yükselerek yüzde 4,06 seviyesinde kapandı. Yeni günde 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,05 seviyesinde dengelendi.

Ons altın dün yüzde 1,3 yükselişle 5 bin 333 dolardan günü tamamladı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 0,5 artışla 5 bin 360 dolardan alıcı bulurken, yükseliş serisini 4. işlem gününe taşıdı.

Dolar endeksi ise dün yüzde 0,8 yükselişle 98,4 seviyesinden kapanırken, yeni günde de yüzde 0,2 artışla 98,5 seviyesinde bulunuyor.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, bölgede endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

Bölgede bazı savunma sanayi şirketlerinin hisseleri pozitif ayrışırken, Norveçli enerji şirketleri Var Energi’nin hisseleri yüzde 6 ve Equinor’un hisseleri yüzde 8,2 değer kazandı.

Orta Doğu’daki gerilime yönelik konuşan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kalıcı tek çözümün diplomatik çözüm olduğunu vurgularken, “Bu da İran için güvenilir bir geçiş süreci, nükleer ve balistik programların kesin olarak durdurulması ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlere son verilmesi anlamına gelmektedir.” dedi.

Bölgede enerji arzına yönelik haberler de yakından takip edilirken, Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Orta Doğu’da artan jeopolitik tansiyonun Almanya ekonomisi üzerindeki etkilerini belirlemenin mümkün olmadığını ancak bölgeden çok az miktarda ham petrol aldıkları için endişelenmeye gerek olmadığını söyledi.

Ayrıca, Avrupa Birliği’nin (AB) uçuş emniyeti kurumu, hava yolu şirketlerine Orta Doğu ve Basra Körfezi hava sahasından uzak durmaları tavsiyesini 6 Mart’a kadar uzattı.

Makroekonomik tarafta ise Avro Bölgesi’nde bugün açıklanacak şubat ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yatırımcıların odağında bulunuyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,20, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,97, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,42 geriledi.

GÜNEY KORE PİYASALARI TATİL SONRASI SERT DÜŞTÜ

Asya tarafında Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, Güney Kore’de Kospi endeksindeki düşüş yüzde 5’i aştı.

Artan küresel risk algısı bölgede de etkili olurken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması bölge endekslerindeki kayıpların derinleşmesinde etkili oldu. Bölgenin enerji arzı için önemli yollardan biri olan Hürmüz Boğazı’ndan başta Çin, Güney Kore ve Japonya olmak üzere bölge ülkelerine petrol ve LNG sevkiyatı yapılıyordu.

Enerji arzına yönelik endişeler ve yükselen petrol fiyatlarının bölgedeki imalat sanayi faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceği beklentisi sanayi şirketlerine satış getirdi.

Öte yandan, petrol fiyatlarındaki yükselişlerin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Japonya tarafında önemli bir risk olarak öne çıkıyor.

Merkez bankaları tarafında ise BoJ Başkanı Kazuo Ueda bugün yaptığı açıklamada, finans kuruluşlarının merkez bankasına yatırdığı mevduatların ödenmesinde blok zinciri teknolojisinin kullanımına yönelik deneyler yapılacağını söyledi.

Bölgede açıklanan verilere göre Japonya’da ocak ayında işsizlik yüzde 2,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı geçen yılın aralık ayında yüzde 2,6 olmuştu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,9, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 geriledi.

YURT İÇİNDE GÖZLER ENFLASYON VERİLERİNDE

Dün, küresel piyasalardaki risk algısına paralel hareket eden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,71 değer kaybederek 13.346,43 puandan tamamladı. Söz konusu gelişmelerin etkisiyle savunma ve enerji sektörü hisselerinde değer kazanımları görülürken, ulaştırma sektöründe ise düşüşler kaydedildi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,15 artışla 15.546,00 puandan işlem gördü.

Yeni işlem gününde ise gözler şubat ayına ilişkin enflasyon verilerine çevrildi. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, şubatta Tüketici Fiyat Endeksi’nin aylık bazda yüzde 2,87 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin şubat ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 2,87) ocakta yüzde 30,65 olan yıllık enflasyonun şubatta yüzde 31,42’ye çıkacağı tahmin ediliyor.

Dolar/TL, dünü 43,9530’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 43,9680’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon verileri, yurt dışında ise jeopolitik gelişmelere ek olarak Avro Bölgesi’nde enflasyonun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Geçen hafta ABD ile İran arasındaki müzakerelerden net bir sonuç alınamamasıyla artmaya başlayan jeopolitik riskler, hafta sonu ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş bir hava saldırısı başlatmasıyla somutlaştı. İran’ın söz konusu saldırıların ardından yakın ülkelerdeki ABD üsleri ile İsrail’e yönelik karşı saldırıya geçmesi, Orta Doğu’da savaşın uzun süreye yayılabileceği risklerini beraberinde getirdi. ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada saldırılar sonucunda İran’daki askeri komuta kademesinin yok edildiğini savunarak, savaş operasyonlarının tüm gücüyle sürdüğünü ve tüm hedeflere ulaşana kadar devam edeceğini belirtti. İran’a yönelik saldırıların dört hafta sürebileceğini belirten Trump, bu sürenin daha kısa olabileceğinin ihtimaller arasında bulunduğuna işaret etti. ABD-İsrail saldırılarında öldüğü duyurulan İran lideri Ali Hamaney’in ardından, İran’daki yeni liderlerin müzakerelere dönmek istediğini belirten Trump, “Onlar konuşmak istiyorlar ve ben de bunu kabul ettim, bu yüzden onlarla konuşacağım. Bunu daha önce yapmalıydılar.” dedi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ise Washington ile müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğu iddialarını yalanlayarak, ABD ile müzakere yapmayacaklarını duyurdu. Söz konusu gelişmeler piyasalarda risk algısının artmasına neden olurken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceğine dair kaygıları artırdı.

BRENT PETROL YAKLAŞIK 1 YILIN ZİRVESİNDE

Artan riskler nedeniyle yatırımcılar güvenli liman arayışıyla tahvil ve altına yönelirken, petrol fiyatlarında da arz endişelerinden kaynaklı yükselişler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk işlem gününde 77,6 dolara çıkarak 23 Haziran 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Jeopolitik risklerden dolayı tahvil piyasasında da alış ağırlıklı bir seyir gözlenirken, ABD’nin 2 ve 10 yıllık tahvil faizlerindeki gerileme dikkati çekti. ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,3650’ye inerek 25 Ağustos 2022’den ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,9230’a gerileyerek 7 Nisan 2025’ten bu yana en düşük seviyelerini gördü. Altının ons fiyatı da yeni işlem gününde 5 bin 393 dolara çıkarak 30 Ocak’tan bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, şu sıralarda yüzde 2’ye yakın artışla 5 bin 365 dolardan alıcı buluyor. Söz konusu gelişmelerle doların diğer para birimlerine karşı güçlendiği gözlendi. Dolar endeksi şu sıralarda yüzde 0,4 artışla 98 seviyesinde bulunuyor. Analistler, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılaması ve ticarette yavaşlama ihtimalinin ekonomilerde enflasyonist baskıları güçlendirebileceğini, bu durumun da merkez bankalarının politika alanını daraltabileceğini ifade etti.

PİYASALAR “SAVAŞ” RİSKLERİ ALTINDA EKONOMİK VERİLERİ İZLEYECEK

Jeopolitik risklerin gölgesinde makroekonomik veri tarafında ABD’de geçen hafta Üretici Fiyat Endeksi’nin (ÜFE) ocakta aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 2,9 ile beklentilerin üzerinde artması, ülkede enflasyonun yapışkan hale gelebileceğine yönelik endişeleri artırdı. Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) mart ayında politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılırken, yılın ilk faiz indirimine ilişkin beklentiler temmuz ayı için güçlü kalmayı sürdürdü. Analistler, bu hafta ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verilerinin ülkede iş gücü piyasasının durumuna yönelik mesaj vereceğini belirterek, söz konusu verilerde Fed’in atacağı adımlara ilişkin sinyaller aranacağını kaydetti. Kurumsal tarafta Trump’ın, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic arasında son dönemde yaşanan tartışmaların ardından tüm federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımının durdurulması talimatı verdi. Analistler, yapay zeka üzerindeki kontrolün kamunun eline geçebileceğine yönelik sinyal niteliği taşıyabileceğini belirterek, teknoloji hisseleri üzerindeki etkilerinin yakından izleneceğini kaydetti. Bu gelişmelerle ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.

AVRUPA’DA ENDEKS VADELİLERİ SATICILI SEYREDİYOR

Avrupa borsaları cuma gününü karışık seyirle tamamlarken, Orta Doğu’daki gerilimin tırmanmasıyla endeks vadeli kontratlar yeni haftaya negatif başladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Avrupa Birliği’nden (AB) tansiyonun diplomasi yoluyla azaltılması çağrısı geldi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB’nin Orta Doğu’da gerginliğin azaltılması ve İran’ın nükleer silah edinmesini önlemek için kalıcı bir çözüm bulmak amacıyla diplomatik çabalara katkıda bulunacağını bildirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise İran’ın ABD ve İsrail’in saldırıları karşısındaki misillemeleri çerçevesinde Bahreyn’e düzenlediği saldırıların “haksız ve kabul edilemez” olduğunu ifade etti. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset de, Orta Doğu’nun “tam ölçekli bir çatışmaya doğru sürüklendiğini”, Avrupa’nın bir bütün olarak Körfez’deki gerginliği düşürmek için harekete geçmesi gerektiğini bildirdi. Orta Doğu’daki gerilimin yanı sıra Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın bugün yapacağı konuşma yatırımcıların odağında yer alıyor.

ASYA BORSALARI ÇİN HARİÇ GERİLEDİ

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla artan risk algısı Asya tarafında da hissedilirken, bölge piyasalarında Çin hariç satış baskısı yaşanıyor. Saldırıların etkisiyle yükselen petrol fiyatları birçok Asya ülkesi için enflasyonist baskı sinyali verirken, artan dolar talebi bölge para birimlerinde değer kaybına yol açtı. Dolar/yen paritesi 156,8’e çıkarak son 1 ayın zirvesine yaklaştı. Ayrıca petrol fiyatlarındaki artış enerji şoklarına duyarlı ekonomiler arasında yer alan Güney Kore ve Hindistan ekonomileri için tehdit oluştururken, ülke para birimlerinin dolar karşısında zayıfladığı görüldü. Öte yandan, bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 53 değeri ile beklentileri aştı. Analistler, Japonya’da halihazırda süregelen enflasyonist baskıların dikkate alındığında, Orta Doğu’daki gerilimle artan enerji maliyetlerinin Japonya Merkez Bankası’nı (BoJ) faiz artırımı konusunda zorlayabileceğini kaydetti. Çin’de ise yıllık siyasi toplantılarda ülkenin 15. Beş Yıllık Planı için gündeminin belirlenmesi bekleniyor. Ülkedeki haber akışı Pekin yönetiminin daha fazla teşvik önlemi açıklayacağına işaret etti. Bu durum ülke borsasında yatırımcıların risk iştahının artmasını sağlayarak pozitif görünümde etkili oldu. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi. Bugün Güney Kore’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

SPK AÇIĞA SATIŞ İŞLEMLERİNİ BİR HAFTA SÜREYLE DURDURDU

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,16 değer kaybederek 13.717,81 puandan tamamladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün yaptığı açıklamada jeopolitik gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek, “Ekonomimize olası etkilerini, tüm boyutlarıyla değerlendiriyoruz, ekonomimiz güçlü makroekonomik temellere sahip olup, şoklara karşı dirençlidir.” ifadesini kullandı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin cuma seans sonuna kadar yasaklanmasına karar verdi. Borsa İstanbul AŞ, Pay Piyasası’nda emir/işlem oranını (OTR) ikinci bir duyuruya kadar 5:1’den 3:1’e düşürdü. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 artışla 16.014,00 puandan işlem gördü. Yurt içinde gözler büyüme verilerine çevrildi. AA Finans’ın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından bugün açıklanacak 2025 yılı 4. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerine ilişkin beklenti anketi, 19 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı. Anket sonuçlarına göre, ekonomistler, 2025 yılının 4. çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yıllık bazda yüzde 3,6 büyüyeceğini tahmin ediyor. Dolar/TL, cuma gününü 43,9340’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 43,9700’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde büyüme verileri, yurt dışında ise jeopolitik gelişmelere ek olarak ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, Avro Bölgesi ve ABD’de açıklanacak imalat sanayi PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Şubata, jeopolitik gelişmeler, ABD’nin ticaret politikasına ilişkin gelişmeler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerine yönelik süren aşırı değerleme endişeleri damgasını vururken, altındaki yükseliş de devam etti. ABD ve İran arasındaki gerilimin tırmanması piyasalarda risk algısını artırdı. Yükselen jeopolitik gerilimler karşısında yatırımcıların güvenli liman varlıklarına yönelmesiyle altın fiyatlarında yükselişler görüldü. Özellikle ABD-İran kaynaklı jeopolitik gelişmeler, altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor. ABD’nin mali, ticaret ve dış politikalarından kaynaklı etkilerin devam etmesi durumunda, güvenli liman varlıklara talebin artabileceğine yönelik öngörüler de öne çıkarıyor. ABD’de enflasyonda görülen yavaşlama sonrasında ABD 10 yıllık tahvil faizlerinde görülen gerileme de altın fiyatlarını destekledi.

ÇİN’DE “AY YENİ YILI” TATİLİNİN SONA ERMESİ ALTIN FİYATLARINI DESTEKLEDİ

ABD’nin ticaret politikalarına ilişkin belirsizliğin sürmesiyle birlikte Çin’de “Ay Yeni Yılı” tatilinin sona ermesi de altın fiyatlarının artmasında etkili oldu. ABD’deki Yüksek Mahkemenin ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye aldığı “acil durum” tarifelerini yasaya aykırı bulması sonrası dolardaki zayıflamayla birlikte güvenli liman varlıklara talep arttı. Nvidia bilançosunun ardından güçlenen risk iştahının doları zayıflatması da altın talebini artırdı. Nvidia’nın geliri, 3 aylık dönemde yıllık bazda yüzde 73 artışla 68,1 milyar dolara ulaştı ve piyasa beklentilerini geride bıraktı. Nvidia’nın net karı da söz konusu çeyrekte yıllık yüzde 94 artarak 42,96 milyar dolara yükseldi. Şirketin net karı, geçen yılın aynı döneminde 22,1 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Merkez bankalarının devam eden altın talebi de altın fiyatlarını destekliyor. Bu gelişmelerle şubatı 5 bin 280 dolardan tamamlayan altının onsu, söz konusu dönemde yüzde 8,9 artarak 53 yıl sonra ilk kez yatırımcısına 7 ay üst üste kazandırdı. Altının onsu ocakta yüzde 12,4, aralıkta yüzde 2,2, kasımda yüzde 5,4, ekimde yüzde 3,7, eylülde yüzde 11,9, ağustosta yüzde 4,8 kazandırmıştı.

“ALTIN FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ İVMESİ AZALIYOR”

İtalya merkezli bankacılık grubu Intesa Sanpaolo Kıdemli Emtia Ekonomisti Daniela Corsini, yaptığı değerlendirmede, “Bana göre altın fiyatlarındaki yükseliş ivmesi azalıyor ancak şu ana kadar fiyatlar çeşitli faktörler tarafından iyi bir şekilde destekleniyor.” dedi. Merkez bankalarının halen altın alımı yaptığını ancak bu alımların 2022, 2023 ve 2024 yıllarındaki rekor seviyeler kadar hızlı gerçekleşmediğini belirten Corsini, “Perakende yatırımcıları yükseliş eğilimi fırsatını kaçırma endişesiyle altın alımlarına devam ediyor ancak altındaki yükseliş, aynı zamanda yoğunlaşan ticaret belirsizliği, siyasi ve jeopolitik riskler ile Fed’in faiz oranlarını indirme beklentisinden kaynaklı güvenli liman talebinden de kaynaklanıyor.” değerlendirmesinde bulundu. Corsini, altında da daha şeffaf bir talep kaynağının ortaya çıktığını dile getirerek, ABD doları destekli stablecoin ihraççılarının ABD Hazine tahvilleri ve altın gibi rezerv varlıklarının önemli alıcıları haline geldiğini vurguladı. New York’ta veri hizmetleri veren Oanda’nın Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong da “Piyasalar arası analiz açısından bakıldığında, ABD 10 yıllık tahvil faizindeki düşüş, faizsiz bir varlık olan altının fırsat maliyetini düşürüyor ve bu durumda altında devam eden toparlanmayı destekliyor.” ifadesini kullandı. >>>AA

Afyonkarahisar’da kurulan semt pazarlarında kilogram fiyatı 80-150 TL arasında değişen patlıcan zam şampiyonu olurken, esnaflar patlıcanın fiyatının yüksek olmasına gerekçe olarak ise Antalya’da yaşanan olumsuz hava şartlarını gösterdi.

Kente kurulan semt pazarlarında deyim yerindeyse bu hafta zam şampiyonu patlıcan oldu. Patlıcanın kilogram satış fiyatı 80 TL ile 150 TL arasında değişti. Tezgahlarda yerini alan patlıcanın kilogram fiyatı 80 TL’den başlayıp 150 TL’ye kadar yükseldi.

Pazarcı esnafı, fiyat artışının en önemli nedeninin Antalya bölgesinde etkili olan yoğun sağanak yağışlar ile birlikte olumsuz hava şartları olduğunu belirtti. Üretim ve sevkiyatta yaşanan aksaklıkların fiyatlara yansıdığını ifade eden esnaflar, hava şartlarının normale dönmesiyle birlikte fiyatların da düşmesini beklediklerini dile getirdi.

Vatandaş fiyatlardan şikayetçi

Yüksek fiyatlar karşısında zorlandıklarını ifade eden vatandaşlar, özellikle mutfakların vazgeçilmez ürünü olan patlıcandaki artışın bütçelerini etkilediğini söyledi. Bazı vatandaşlar ise alışverişlerini daha kontrollü yaptıklarını belirtti.

Pazarcı esnafı da fiyatlardan memnun değil

Pazarcı Esnafı Şevket Kurt, patlıcanın üretiminin az olduğu için fiyatların yüksek olduğunu dile getirdi. Kurt, “Bir diğer pazarcı esnafı Faruk Kurt ise “Ramazan’ın biraz etkisi de var ama yine de Antalya’da sağanak yağışların bol olduğundan dolayı seraların su ile dolu olduğu için patlıcanın maliyeti var. Patlıcan 125 ile 150 TL arasında fiyatları değişiyor” dedi.

Afyonkarahisar Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Erdal Sayar, muhasebeci ve mali müşavirlerin işletmelerin mali yapısının doğru şekilde yönetilmesinde, kamu yükümlülüklerinin zamanında ve doğru yerine getirilmesinde ve kayıtlı ekonominin güçlenmesinde kritik bir rol üstlendiğini ifade etti.

Başkan Sayar, 1-7 Mart Muhasebe Haftası dolayısıyla yaptığı basın açıklamasında, mali müşavirlik mesleğinin ülke ve il ekonomisinin sürdürülebilirliği açısından vazgeçilmez bir görev üstlendiğini kaydetti. Başkan Sayar, Afyonkarahisar’ın güçlü ticari yapısı, gelişen sanayisi, üretim gücü ve dinamik esnaf yapısının sağlıklı şekilde ilerlemesinde mali müşavirlerin önemli bir sorumluluk taşıdığını belirterek, “Meslek mensuplarımız; işletmelerimizin mali yapısının doğru şekilde yönetilmesinde, kamu yükümlülüklerinin zamanında ve doğru yerine getirilmesinde ve kayıtlı ekonominin güçlenmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Mali müşavirlerimiz, devletimiz ile mükelleflerimiz arasında güvene dayalı önemli bir köprü vazifesi görmektedir” dedi.

Vergi bilincinin artırılması, mali şeffaflığın sağlanması ve ekonomik istikrarın korunmasında mali müşavirlerin katkısının büyük olduğunu vurgulayan Erdal Sayar, özellikle dijital dönüşüm süreci, e-dönüşüm uygulamaları, sürekli değişen mevzuat ve artan sorumluluklara rağmen meslek mensuplarının görevlerini büyük bir özveri ve fedakârlıkla yerine getirdiğini dile getirdi.

Dün, İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleşen ABD ile İran görüşmelerinde ilerleme sağlandığı ancak bazı konularda anlaşmazlığın sürdüğüne işaret eden açıklamalar, yatırımcıları tedirgin etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile müzakerelerde ilerleme sağlandığını, bazı konularda anlaşmaya yakın olduklarını ancak bazı konularda farklılıkların devam ettiğini bildirdi. Görüşmelerden somut bir sonuç çıkmaması ve ABD’nin olası saldırılarını önleyecek bir adım sinyali gelmemesi, jeopolitik risklerin tırmanabileceği endişelerini canlı tutarak yatırımcıları görece riskli varlıklardan uzaklaştırıyor. Ukrayna’nın Rusya’nın Belgorod kentindeki enerji tesislerine füze saldırısı düzenlediği iddiaları ve Afganistan’ın başkenti Kabil’de meydana gelen çok sayıda büyük çaplı patlama sonrasında Pakistan-Afganistan sınırındaki çatışmalar, jeopolitik risklerin farklı coğrafyalara yayılabileceğine yönelik korkuları körükledi. Analistler, artan jeopolitik tansiyonla birlikte yatırımcıların riskli varlıklara yöneliminin azaldığını, güvenli liman özelliği nedeniyle tahvil piyasalarına talebin arttığını söyledi.

Dün, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,01’e kadar çekilirken, yeni günde de yüzde 4’e kadar gerileyerek 28 Kasım 2025’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Bu arada Amerikan Axios haber platformuna açıklama yapan ve adı açıklanmayan üst düzey ABD’li bir yetkili, Cenevre’deki görüşmeleri değerlendirdi. Yetkili, ABD adına Başkan Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner’in katıldığı görüşmelerin “olumlu” geçtiğini söyledi ancak daha fazla ayrıntı vermedi. Öte yandan, teknoloji ve yapay zeka cephesinde çip devi Nvidia beklentilerin üzerinde bilanço açıklasa da dünkü işlemlerde New York borsası teknoloji öncülüğünde geriledi. Analistler, söz konusu gerilemede devam eden jeopolitik risklerin etkili olabileceğini belirtirken, yapay zekada süregelen “yüksek değerleme” hassasiyetinin fiyatlamaları etkilediğini ifade etti. Makroekonomik veri tarafında ise, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 21 Şubat ile biten haftada 212 bine çıkmasına karşın beklentilerin altında gerçekleşti. Analistler, ABD’de bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin yatırımcıların odağında olduğunu ve verinin ülkede enflasyonun hızına ilişkin bilgi sağlayacağını kaydetti.

NVİDİA’NIN HİSSELERİ YÜZDE 5,5 DEĞER KAYBETTİ

Bu gelişmelerin ışığında ABD’de tahvil faizindeki gerileme izlenirken, dün yüzde 0,1 artışla 97,8 seviyesine yükselen dolar endeksi, yeni işlem gününde 97,7’de dengelendi. Altının ons fiyatı ise jeopolitik endişelerle dün yüzde 0,9 artışla 5 bin 196 dolara çıkarken, şu sıralarda yüzde 0,2 düşüşle 5 bin 188 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,3 azalışla 70,8 dolarda seyrediyor. Analistler, ABD-İran görüşmelerinde kesin bir sonuç çıkmamasından dolayı altın ve petrol piyasasında yatırımcıların temkinli hareket ettiğini belirtti. Kurumsal tarafta Nvidia’nın hisseleri, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine rağmen yüzde 5,5 değer kaybetti. Çiple ilişkili diğer şirketlerden Broadcom’un hisseleri yüzde 3,2, Applied Materials’ın hisseleri yüzde 4,9, Lam Research’ün hisseleri yüzde 4,2 ve Western Digital’in hisseleri yüzde 3 geriledi. Salesforce’un hisseleri ise yayımladığı bilançosunda 2027 mali yılında zayıf gelir beklentisi açıklamasına karşın yüzde 4 değer kazandı. Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,54, Nasdaq endeksi yüzde 1,18 düşerken, Dow Jones endeksi yatay seyretti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne ise negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün alıcılı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün Almanya’da açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Bölge genelinde jeopolitik gelişmelerin etkili olması beklenirken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Afganistan ile Pakistan güvenlik güçleri arasında başlayan sınır çatışmalarını endişeyle takip ettiğini belirtti. Öte yandan, bölgede dün şirket bilançoları da yatırımcıların odağında yer aldı. Sivil havacılık, savunma, güç sistemleri ve nükleer enerji gibi alanlarda faaliyet gösteren İngiliz Rolls-Royce, geçen yıl karını yüzde 40 artırarak 3,5 milyar sterline çıkardı. Şirket, 2026-2028 dönemi için orta vadeli kar hedefini yukarı yönlü revize ederken, bu dönemde 7-9 milyar sterlin tutarında hisse geri alım programı açıkladı. Rolls-Royce hisseleri günü yüzde 3,2 artışla tamamladı. Londra Borsası Grubunun (LSEG) hisseleri de 2025’teki vergi öncesi karında yüzde 58 artış açıklanmasının ardından yüzde 9 yükseldi. Bölgede şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve hisse geri alım haberleri borsalardaki yükselişi destekledi. Özellikle İngiltere borsasının yükselişinde yatırımcıların mart ayında İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz indirimi yapacağı yönündeki beklentiler etkili oldu. Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,45, Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,72, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,37 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,54 yükseldi. Avrupa’da, endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Asya tarafından karışık bir seyir hakimken, Japonya’da makroekonomik veriler ülkede enflasyon görünümüne ilişkin mesaj verdi. Japonya’da enflasyon görünümüne ilişkin çerçeve çizen Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) şubatta yıllık bazda yüzde 1,6 yükseldi. Ülkede Tokyo çekirdek TÜFE de aynı dönemde yüzde 1,8 ile beklentilerin üzerinde arttı. Japonya’da sanayi üretiminin ocakta aylık bazda yüzde 2,2 ile tahminlerin altında yükselirken, perakende satışlardaki hızlanma dikkati çekti. Öte yandan, ABD’de teknoloji tarafında satış baskısı yeni günde Asya’ya da taşınırken, Güney Koreli yarı iletken ekipman üreticisi Hanmi Semicon’un hisseleri yüzde 14,3 yükseldi. Ülkede önde gelen yarı iletken imalatçıları SK Hynix’in hisseleri yüzde 2,4, Samsung Electronics’in hisseleri de yüzde 0,5 düştü. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 artarken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,5 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 düştü.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 artışla 13.878,54 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,4 artışla 15.623,00 puandan işlem gördü. Analistler, bugün endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu olduğunu hatırlatarak, yatırımcıların pozisyon taşıma ve kapatma işlemleri nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu. Dolar/TL, dünü 43,8840’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 43,9590’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı ile enflasyon, ABD’de ise ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti. >>>AA

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) verilerinden derlenen bilgilere göre, 2025 yılında elde edilen kazançlara ilişkin gelir vergisi beyannamesi verme dönemi başlıyor. Ticari, zirai ve mesleki faaliyetinden dolayı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri, yıllık gelir vergisi beyannamelerini elektronik ortamdan iletebilecek. Geliri sadece ücret, kira, menkul sermaye iradı veya diğer kazanç ve iratların biri veya birkaçından oluşan mükellefler, yıllık gelir vergisi beyannamelerini “Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi)” üzerinden kolay ve güvenli şekilde doldurabilecek.​​​​​​​ Bu kapsamda konuttan 2025’te yıllık en az 47 bin lira kira geliri elde eden gayrimenkul sahipleri gelir vergisi ödeyecek. İstisna tutarının altında kira geliri elde edenler ise beyanname vermeyecek. Beyannamelerin, 1-31 Mart döneminde verilmesi önem taşıyor.

İKİ EŞİT TAKSİTLE ÖDENEBİLECEK

Mükellefler, vergilerini GİB’e ait “gib.gov.tr” internet sitesinden, Dijital Vergi Dairesi ve GİB mobil uygulaması üzerinden, anlaşmalı bankaların banka-kredi kartı veya hesaplarından, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankaların kartlarıyla ödeyebilecek. Anlaşmalı bankaların şubeleri, internet, telefon ve mobil bankacılık gibi alternatif kanallar ile PTT şubelerinden de ödeme gerçekleştirebiliyor. Ayrıca tüm vergi dairelerinden de ödeme yapılabiliyor. 2025 takvim yılında elde edilen kazançlara ilişkin verilecek yıllık gelir vergisi beyannameleri üzerinden tahakkuk eden gelir vergisi, mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitle ödenebilecek. Birinci taksit, damga vergisiyle birlikte 31 Mart, ikinci taksit de 31 Temmuz’a kadar yatırılabilecek. Elektronik ortamda verilmesi gereken beyannamenin kanuni süresinde verilmemesi durumunda, mükelleflere özel usulsüzlük cezası kesilecek. Ayrıca verginin süresinde tahakkuk edilmemesi durumunda vergi için ayrıca vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanacak.

UYUMLU MÜKELLEFLERE YÜZDE 5 İNDİRİM

Gelir Vergisi Kanunu’nda belirtilen şartları taşıyan ticari, zirai veya mesleki faaliyeti bulunan gelir vergisi ile bazı kurumlar vergisi mükellefleri yüzde 5 vergi indiriminden yararlanabiliyor. Bundan yararlanabilmek için indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması gerekiyor. Ayrıca, belirtilen süre içinde kesinleşmiş olması koşuluyla vergi beyannamelerindeki vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyatın bulunmaması şartı aranıyor. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla, kapsam dahilindeki vergi beyannameleri üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş olması önem taşıyor. >>>AA

Masadaki en güçlü formül 5 bin tl

SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, ekonomi yönetiminin üzerinde çalıştığı temel senaryo yüzde 25’lik bir artışı öngörüyor. Eğer bu formül kabul edilirse, 2025 yılında 4 bin TL olarak ödenen ikramiye tutarı 2026 yılı Ramazan Bayramı öncesinde 5 bin TL’ye yükselecek. Bu rakam şu an için kulislerdeki en güçlü ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Erdoğan dokunuşuyla rakam yükselebilir mi

Emeklilerin asıl beklentisi ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sürece dahil olması yönünde. Geçmiş yıllardaki artış trendleri göz önüne alındığında, Erdoğan’ın müdahalesiyle rakamın 5 bin 500 TL’ye, hatta düşük bir ihtimal de olsa 6 bin TL seviyesine çekilebileceği konuşuluyor. Nihai kararın Mart ayı başında açıklanması bekleniyor.

İkramiye yolculuğu 2018’de başladı

2018 yılında bin TL ile başlayan bayram ikramiyesi uygulaması, yıllar içinde kademeli olarak artış gösterdi. 2021’de bin 100 TL, 2023’te 2 bin TL, 2024’te 3 bin TL ve son olarak 2025 yılında 4 bin TL seviyesine ulaşan ödemeler, emekliler için önemli bir can suyu niteliği taşıyor.

Ödemeler bayramdan önce hesaplarda

2026 yılı Ramazan Bayramı’nın 20 Mart Cuma günü başlayacak olması nedeniyle, ödeme takviminin Mart ayının ikinci haftasında netleşmesi öngörülüyor. Hak sahipleri, açıklanacak rakamla birlikte bayram alışverişi öncesi nefes almayı umut ediyor.>>>HABER MERKEZİ-AA

Dünya genelinde ülkelerin ekonomik görünümüne ilişkin değerlendirmeler ile jeopolitik riskler sürerken, yapay zeka ve teknolojinin geleceğine ilişkin alınan sinyaller fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Yapay zekaya ilişkin sorgulamaların sürdüğü bu dönemde, ABD’li çip devi Nvidia’nın beklentileri aşan bilançosu, bu alanda talebin sürdüğünü ortaya koydu. Nvidia’nın gelirinin ana motorunu veri merkezi bölümünden elde edilen satışların oluşturması, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının daha da artabileceğine işaret etti. Nvidia, yapay zeka alanındaki güçlü altyapı tedarikçisi konumunu sürdürürken, şirketin kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, işlemci talebinin katlanarak arttığını belirtti. Huang, müşterilerinin yapay zeka endüstri devrimini ve gelecekteki büyümelerini destekleyen fabrikalar olan yapay zeka hesaplamalarına yatırım yapmak için yarıştığını ifade etti. Şirketin geliri, 3 aylık dönemde yıllık bazda yüzde 73 artışla 68,1 milyar dolara ulaştı ve piyasa beklentilerini geride bıraktı. Nvidia’nın net karı da söz konusu çeyrekte yıllık yüzde 94 artarak 42,96 milyar dolara yükseldi. Şirketin net karı geçen yılın aynı döneminde 22,1 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Bu gelişmelere ek olarak ABD Başkanı Donald Trump’ın dün yaptığı “Birliğin Durumu” konuşmasında, teknoloji şirketlerinden de yapay zeka veri merkezleri için kendi enerjilerini sağlayacaklarına dair söz aldığını belirtmesinin ardından, ülke basınında bu doğrultuda somut adımların atıldığına yönelik haberler yer aldı. Ülkedeki haber akışına göre, Amazon, Google, Meta, Microsoft, xAI, Oracle ve OpenAI gibi şirketlerin temsilcilerinin gelecek hafta Beyaz Saray’da Trump ile bir araya gelerek, kendi enerjilerini sağlayacaklarına dair taahhüt imzalayacağı aktarılıyor.

DİKKATLER ABD-İRAN GÖRÜŞMESİNE ÇEVRİLDİ

Öte yandan, İran ile ABD arasındaki müzakere süreci piyasaların odağında kalmaya devam ediyor. İki ülke heyetlerinin bugün Cenevre’de yeni tur görüşmelerde bulunması bekleniyor. Görüşme öncesi konuşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın nükleer silah üretmesine izin verilmeyeceğini belirterek, önceliklerinin diplomasi olduğunu ancak müzakere sürecinden sonuç alınamaması halinde diğer seçeneklerin de masada bulunduğunu belirtti. ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden gelen sözle yönlendirmelerin, bankanın iş gücü piyasasına ilişkin risklere paralel olarak enflasyon endişelerini koruduğunu göstermesi, para politikasında temkinli duruşun en azından bir süre daha sürebileceğine işaret etti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in haziran ayında politika faizini 25 baz puan indirmesine yönelik beklentiler güç kaybetmeye devam ederken, bankaya ilişkin gevşeme tahminleri temmuz toplantısında konsolide olmaya yakın duruyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD’nin ekonomik büyümesinin bu yıl hızlanmasının beklendiğini ancak kamu borcundaki artışın ABD ve küresel ekonomi için “büyüyen bir istikrar riski” oluşturduğunu bildirdi. ABD ekonomisinin 2025’te iyi bir performans gösterdiğinin belirtildiği açıklamada, geçen yılın son çeyreğinde yaşanan hükümet kapanmasının ekonomik faaliyeti olumsuz etkilemesine rağmen güçlü verimlilik artışının büyümeyi desteklediği kaydedildi. Açıklamada, kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonunun yıl boyunca yatay seyrettiği, tarifelerin mal enflasyonunu yükselttiği, hizmet enflasyonunun gerilemeye devam ettiği belirtildi. İstihdam artışının belirgin şekilde yavaşladığına işaret edilen açıklamada, buna rağmen iş gücü piyasasının tam istihdama yakın kalmaya devam ettiği ifade edildi.

ALTIN VE PETROL FİYATLARINDA YUKARI YÖNLÜ İVME

Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,05’te dengede kalmaya devam ederken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 97,6 seviyesinde bulunuyor. Altının ons fiyatı ise jeopolitik endişeler ve dolardaki zayıflamayla birlikte yüzde 0,8 artışla 5 bin 194 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,1 artışla 70,8 dolarda işlem görüyor. Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,81, Nasdaq endeksi yüzde 1,26 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,63 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne ise negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün alıcılı bir seyir öne çıkarken, Avro Bölgesinde ocakta aylık enflasyonun negatif gelmesi Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik faiz indirimi beklentilerinin öne çıkmasını sağladı. Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ocak ayında yüzde 1,7 olarak tespit edilirken, aralık ayına göre ise yüzde 0,6 düşüş gösterdi. Ocakta çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,2, aylık bazda eksi yüzde 1,1 seviyesinde ölçüldü. Öte yandan, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Trump’ın tarife politikası ve tek taraflı siyasi adımlarıyla küresel dengeleri sarstığı bir dönemde küresel istikrar için dayanışma ve işbirliği çağrısında bulundu. Bu arada Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere, rekabet konularında işbirliği için yeni ve net bir çerçeve oluşturan AB-İngiltere Rekabet İşbirliği Anlaşması’nı imzaladı. AB Komisyonundan yapılan açıklamaya göre, anlaşma, her iki tarafın onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek. Anlaşma kapsamında, AB ve İngiltere önemli antitröst ve birleşme soruşturmalarını birbirlerine bildirecek ve gerektiğinde aralarında koordinasyon sağlayacak. Ayrıca anlaşma, rekabet otoritelerinin paylaşılan bilgilerin gizliliğini koruma yükümlülüğünü belirleyecek. Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,74, Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,47, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,18 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,11 yükseldi. Avrupa’da, endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Asya tarafından karışık bir seyir izlenirken, Nvidia’nın açıkladığı güçlü bilançoyla Güney Kore’de yarı iletken ve teknoloji öncülüğünde ralli oluştu. Güney Koreli yarı iletken ekipman üreticisi Hanmi Semicon’un hisseleri yüzde 30’a yakın artarken, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 6,1 ve SK Hynix’in hisseleri yüzde 2,7 yükseldi. Öte yandan, Japonya’da hükümetin Japonya Merkez Bankası (BoJ) para politikası kuruluna “güvercin” politikalarına yakınlığıyla bilinen iki adayı işaret etmesi, bankaya yönelik faiz artırımı beklentilerini azalttı. Bu gelişmeyle Japonya’da Nikkei 225 endeksi rekor seviyeleri test etti. Analistler, Japonya’da yarın açıklanacak Tokyo TÜFE ile sanayi üretimi verilerinin enflasyon konusunda daha fazla ipucu vereceğini belirterek, fiyat artışlarının soğuduğuna yönelik alınacak olası sinyallerin BoJ’a yönelik faiz artırımı beklentilerini biraz daha zayıflatabileceğine dikkati çekti. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,3 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.

BORSA GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,71 değer kaybederek 13.809,88 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti. Dolar/TL, dünü 43,8650’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 43,8770’ten işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde dış ticaret dengesi, ekonomik güven endeksi ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksi, ekonomik güven endeksi ve ABD’de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Gram altın 7 bin 400 lira sınırını zorluyor

Afyonkarahisar Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (AFSİAD) Başkanı Kadir Sayın, 100’üncü Yıl Organize Sanayi Bölgesi çalışmalarının derneklerinin stratejik kalkınma vizyonunun önemli bir ayağını oluşturduğunu kaydetti. Sayın, “Süreç artık somut sonuç üretme aşamasına geldi. Şehrimize ve ülkemize sağlayacağı katma değeri hep birlikte yaşayacağımız günlerin heyecanını şimdiden paylaşıyoruz” dedi.

Afyonkarahisar iş dünyasının en köklü ve etkili sivil toplum kuruluşlarından Afyonkarahisar Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (AFSİAD) geçtiğimiz ay gerçekleştirdiği 23. Olağan Genel Kurulu ile kurumsal istikrarını ve gelecek vizyonunu güçlü bir şekilde ortaya koydu. Termal bir otelde yüksek katılımla düzenlenen genel kurul, yalnızca bir seçim süreci olmanın ötesinde; 35 yıllık kurumsal hafızanın onurlandırıldığı, yeni dönem hedeflerinin netleştirildiği ve birlik mesajının pekiştirildiği bir buluşma niteliği taşıdı. Mevcut Başkan Kadir Sayın, üyelerin oy birliğiyle yeniden seçilerek üçüncü dönemine başladı. Katılım yoğunluğu, AFSİAD’ın kent ekonomisindeki karşılığını ve üyeleri arasındaki güçlü dayanışma kültürünü bir kez daha ortaya koydu.

“Üyelik yapısı derneğimizin kurumsal sürekliliğinin en güçlü göstergesidir”

Yeniden başkan seçilen ve 3’ncü dönemde de AFSİAD başkanlığı ipini göğüsleyen Kadir Sayın, konuşmasında, pandemi sürecinin AFSİAD için bir duraksama değil; yeniden yapılanma ve kurumsal güçlenme dönemi olduğunu vurguladı. Sayın, “Genç iş insanlarının artan katılımı ile kuşaktan kuşağa devam eden üyelik yapısı, derneğimizin kurumsal sürekliliğinin en güçlü göstergesidir. AFSİAD bugün temsil kabiliyeti, kurumsal itibarı ve iş dünyasındaki saygın konumuyla yalnızca Afyonkarahisar’da değil, Türkiye genelinde öne çıkan bir sivil toplum kuruluşudur” dedi.

“Federasyon önemli bir adım”

Başkan Sayın konuşmasında, Afyonkarahisar, Ankara, Antalya, Bursa ve İstanbul’daki AFSİAD derneklerinin bir araya gelerek oluşturduğu federasyon yapısına da dikkat çekti. 29 Ekim 2025 tarihinde kurulan federasyon yapısı ile temsil gücünün ulusal düzeye taşındığını belirten Sayın, bu yapılanmanın Afyonkarahisarlı iş insanlarının hem bulundukları şehirlerde hem de memleketleriyle bağlarını güçlendiren stratejik bir adım olduğunu ifade etti.

“Süreç artık somut sonuç üretme aşamasına geldi”

Yeni dönemin önemli başlıklarından biri AFSİAD Yapı Kooperatifi projesi oldu. Kat karşılığı model üzerinden yürütülen çalışmalarla üyeler için nitelikli ve sürdürülebilir bir yaşam alanı hedefleniyor.

100. Yıl Organize Sanayi Bölgesi çalışmaları da AFSİAD’ın stratejik kalkınma vizyonunun önemli bir ayağını oluşturduğunu kaydeden Başkan Sayın, “Süreç artık somut sonuç üretme aşamasına geldi. Şehrimize ve ülkemize sağlayacağı katma değeri hep birlikte yaşayacağımız günlerin heyecanını şimdiden paylaşıyoruz” diye konuştu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ocak ayına ilişkin iklim ve sulama izleme istatistiklerinden derlenen bilgiye göre, Türkiye genelinde yağışlar, son dönemde normaline ve geçen yıl yağışlarına göre artış gösterdi. Bu kapsamda ocakta ortalama 135 milimetre yağış alan Güneydoğu Anadolu’da 14, ortalama 62,5 milimetre yağış kaydedilen İç Anadolu’da son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşıldı. Bu durum, su kaynakları ve tarımsal üretim açısından olumlu bir tabloyu beraberinde getirdi. Tüm bölgelerde yağışların hem uzun yıllar ortalamasının hem de geçen yılın aynı döneminin belirgin şekilde üzerinde olmasıyla özellikle 2025’e kıyasla ülke genelinde güçlü bir toparlanma yaşandığını gösterdi.

İKLİM KOŞULLARI BİTKİSEL ÜRETİMİ DESTEKLİYOR

Türkiye genelindeki fenolojik duruma bakıldığında, hububat alanlarında çıkışlar tamamlanırken bitkiler çoğunlukla 2-3 yaprak ve kardeşlenme dönemine girdi. Yağışların bölgesel etkileri incelendiğinde, Marmara Bölgesi’nde genel olarak ekimler tamamlandı, hububat ürünlerinde 2-3 yaprak ile yer yer kardeşlenme görüldü. Bilecik, Edirne, İstanbul, Kocaeli, Çanakkale ve Tekirdağ’da yağışlar genel olarak yeterli olurken toprak neminin korunmasıyla hububat çıkışları sorunsuz gerçekleşti. Ege Bölgesi genelinde de hububat alanlarında çıkışlar tamamlandı. Bitki gelişimi genel olarak normal seyrinde devam ediyor. Bölge genelinde yağışlar mevsim normalleri civarında gerçekleşirken yaygın kuraklık riski bulunmuyor. Bölge genelinde iklim koşulları bitkisel üretimi destekliyor. Akdeniz Bölgesi genelinde bitkilerin bazı alanlarda gelişimi 5-6 yaprak dönemine ulaşırken genel olarak bitki gelişimi normal seyrinde devam ediyor. Bölgede iklim koşulları bitkisel üretimi desteklerken yaygın kuraklık riski bulunmuyor.

İÇ BÖLGELERDE KAR BİTKİLERE OLUMLU YANSIDI

İç Anadolu Bölgesi genelinde bitkiler yer yer 3-8 yaprak ve kardeşlenme dönemine girdi. Bazı alanlarda ürünler kar örtüsü altında vernalizasyon sürecini geçiriyor. Bu durum bitki gelişimi açısından avantaj sağlıyor. Karadeniz Bölgesi’nde bazı alanlarda ürünler kar örtüsü altında durgun dönemde gelişimini sürdürüyor. Düşük sıcaklıklar bazı alanlarda çıkışları yavaşlatırken bitki gelişiminde önemli bir olumsuzluk gözlenmiyor. Fındık, çay ve kivi alanlarında kışlık bakım, budama ve gübreleme çalışmaları devam ediyor. Doğu Anadolu Bölgesi’nin büyük kısmında araziler kar örtüsü altında ve ürünler vernalizasyon ve dormansi sürecini geçiriyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesi genelinde de bitki gelişimi genel olarak normal seyrinde devam ediyor.

TARIMSAL RİSK BEKLENMİYOR

Türkiye genelinde ocak itibarıyla bitkisel üretim faaliyetleri değerlendirildiğinde, bölgelerde hububat ekili alanlarda çıkışların büyük oranda tamamlandığı, bitkilerin ağırlıklı olarak 2-3 yaprak, yer yer kardeşlenme ve bazı sıcak bölgelerde ileri gelişim dönemlerinde olduğu belirlendi. İklim koşulları bitkisel üretimi desteklerken kışlık ürünlerde gelişim normal seyrinde devam ediyor ve ülke genelinde önemli bir tarımsal risk öngörülmüyor. >>>AA