20-25 gün önce sorsaydınız bana “Tanımıyorum!” derdim.
Kocatepe Gazetesi yazarı sn. Murat Arısoy, “Yeditepe üniversitesi fen edebiyat fakültesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Tülay Alim Baran, Tarihe Tanıklık Eden Bir Objektiften Kurtuluş Savaşı “ETEM TEM’İN HATIRALARI” adlı kitabı yayına hazırlamış, ben iletişime geçtim, dönüşünde size gelirim.
Etem TEM’in, hatıraları olunca her şey bize hoş gelir.7 yıldır ulusal fotoğraf yarışması düzenliyoruz adına. Şu an “Prestijli yarışması Türkiye’nin” Etem Tem’in çektiği bir fotoğraf, notları bizim için çok değerli.
Murat Arısoy 3 adet kitap temin etmiş; birisi Sn. Valim Doç. Dr. Kübra Yiğitbaşı’na, birisi bana, diğeri de Murat Arısoy’un oldu. 175 sayfalık kitabı bir gecede bitirdim.
Mustafa Kemal Atatürk, “Bu ölüm kalım mücadelemizde bir harp fotoğrafçısını yanımızda götürelim. Öyle birini bulun!”
Öyle biri bulunur adı Etem Tem. Ordunun tek fotoğrafçısı. Yedek subay olarak görevlidir orduda. Eskişehir’de yolları kesişir, Ata’nın ilk fotoğrafını orada çeker. Sonrası, kısa süreler de olsa Atatürk uyur o uyumaz. Gölgesinden öte bir şey olmuştur sanki. Atatürk’ün istediği gibi bir fotoğrafçıdır O. Bazen da anılarını yazar durmadan.
Çekilen fotoğrafların bazıları Uşak’ta tap edilir. Tem Tem, Kocatepe’deki fotoğrafı Atatürk’e gösterir, Atatürk; “Bu çok güzel, aferin … Cidden muvaffak olmuşsun. Bir tanede ben isterim.” Der. Türk Ordusunda, iki askeri seçin hiçbirinin teçhizatı aynı değildir.
Kurtuluş Savaşı emperyalizme karşı verilen bir savaştır. Hindistan’dan, Afganistan’dan, Hatta Rusya’dan yardım teklifleri gelir. Rusya 3 milyon altın ve asker göndermeyi teklif eder. Mustafa Kemal, altınları kabul eder, askerleri kabul etmez; ben Mehmetçiklerle vatanı kurtaracağız, vatan yabancı bir askerin, insafına terk edilemez” diyerek, ordusuna ne kadar güvendiğini göstermiştir.
Büyük Taarruz başlamadan futbol maçı yaptırdığını duymuştum da Çay ilçemizde orduya tiyatro seyrettirdiği duymamıştım. Bunu Tem Tem’in anılarından öğreniyoruz. Onun içindir M. Kemal, “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” demiştir.
Çay’dan Şuhut’a gelir öncü kuvveteler. Komutanların kalacakları evler “Tebeşir”le işaretlenir. Geceleyin her biri işaretlenen eve gider. Mustafa Kemal’e Veli Ağa’nın konağı düşer. Tarih böyle yazılır.
Etem Tem fotoğrafları ve notları Matbuat Umum müdürlüğüne verir. Suzan Kapsız (Gazeteci) bir şekilde fotoğraf ve anıları elde etmiş ve bunları hocamız sn. Tülay Alim Baran’a vermiştir. Tülay Hanım Y, Yeditepe Üniversitesi’nde kitap haline getirmiştir.
Der ki, Sn. Tülay Alim Baran hocamız:
“Kurtuluş savaşının sembolü haline gelmiş çok sayıda fotoğrafta emeği bulunan Etem Tem’in çok arzu ettiği gelecek kuşaklara Milli Mücadele’nin nasıl kazanıldığını göstermeye dönük çabası çok önemlidir. Onun şimdiye kadar yayınlamamış hatıralarının gün yüzüne çıkması ile biz de onun arzusuna katkıda bulunmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Devam ediyor sn. Hocam:
Bir fotoğraf sanatçısı olarak bu büyük mücadelenin ve emsalsiz başarının emsalsiz tanıklarından biri olan Etem Tem, günümüz kuşaklarının tarih bilincine katkıda bulunan isimlerden birisi olarak hatırlanacaktır.”
Evet, sevgili Afyonlular, 14 Kasım 2025 günü Rıza Çerçel Kültür Merkezi’nde Sn. Prof. Dr. Tülay Alim Baran hocamız daha geniş ve daha çok fotoğraflarla birlikte bize bir konferans verecektir. Herkesi konferansa davet ediyoruz ADD olarak.
Bu konferansın gerçekleşmesinde sn. Valimiz Kübra Güran Yiğitbaşı’na, Sn. AKÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş beye ve Rıza Çerçel Kültür Müdürü sn. Hakan Ergün beye çok teşekkür ediyoruz.
Konaklamada bize yardımcı olan Özgür Termal sahibi sn. Hakan Siyah beye şükranlarımızı sunarız.
Bu konferansa gelenler ne mi öğrenecek?
“Çok zayıf bir orduyla bütün dünyanın gözlerini kamaştıran bir zaferin tanıklığını öğretecektir.”
Mutlu kalınız…
