Çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor

TBMM Dilekçe Komisyonu tarafından hazırlanan çalışmada, okullarda yaşanan akran zorbalığının yanı sıra çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı tehdit ve riskler de ele alındı. Çalışmada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ve TÜİK verileri ile saha araştırmalarından yararlanıldı.

EN YAYGIN ZORBALIĞIN TÜRÜ ALAY ETME

Raporda yer alan verilere göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Zorbalık türleri arasında alay edilme ilk sırada yer alırken, çocukların yüzde 7,2’sinin akranları tarafından sosyal gruplardan kasıtlı olarak dışlandığı belirtildi.

Okullarda fiziksel şiddete maruz kalan çocukların oranı ise yaklaşık yüzde 4,4 olarak kaydedildi. İşlevsel zorluk yaşayan çocukların akran zorbalığına maruz kalma oranının ise yaklaşık yüzde 27 seviyesinde olduğu ifade edildi.

SİBER ZORBALIĞA DA DİKKAT ÇEKİLDİ

Raporda, teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte akran zorbalığının dijital ortama da taşındığına dikkat çekildi. Siber zorbalığın tehdit, taciz, alay, iftira, siber şantaj ve mahremiyet ihlali gibi farklı biçimlerde ortaya çıkabildiği belirtildi.

Çocukların dijital ortamda karşılaştığı risklere karşı BTK tarafından Güvenli İnternet Hizmeti sunulduğu kaydedilirken, hizmet kapsamında Çocuk Profili ve Aile Profili olmak üzere iki farklı seçenek bulunduğu aktarıldı.

Rapora göre Güvenli İnternet Hizmeti’ni kullanan abone sayısı yaklaşık 50 milyona ulaşırken, sosyal medya uygulamalarına erişimi sınırlandıran Çocuk Profili’ni kullananların sayısının yaklaşık 250 bin seviyesinde kaldığı belirtildi.

ÇOCUKLARIN YÜZDE 80’İ GÜNDE 3 SAATTEN FAZLA EKRAN KARŞISINDA

Çalışmada çocukların ekran kullanım sürelerine ilişkin verilere de yer verildi. Buna göre çocukların yaklaşık yüzde 80’i günlük 3 saatten fazla süreyi dijital ekran karşısında geçiriyor.

İlkokul çağındaki çocukların yaklaşık üçte birinin ciddi dijital bağımlılık riskiyle karşı karşıya olduğu belirtilen raporda, aşırı ekran kullanımının çocuklarda odaklanma ve öğrenme süreçleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine ilişkin araştırmalara dikkat çekildi.

DEVLET KURUMLARINDAN ÇEŞİTLİ ÖNLEMLER

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde çocukların dijital güvenliğini takip etmek amacıyla sosyal medya çalışma grubunun faaliyet gösterdiği belirtilen raporda, Çocuk Destek Gelişim ve Eğitim Programı kapsamında 13 binden fazla çocuğa akran zorbalığı konusunda eğitim verildiği ifade edildi.

UNICEF iş birliğiyle yürütülen çocuk yaşam becerileri eğitimlerinde ise 92 eğitimcinin görev aldığı bildirildi.

Öte yandan Milli Eğitim Bakanlığı ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle zorbalıkla mücadeleye yönelik çeşitli projelerin hayata geçirildiği, bazı programların pilot uygulamalarla sürdürüldüğü kaydedildi.

13 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ GÜNDEMDE

Raporda, çocukların sosyal medya ve dijital platform kullanımına yönelik uluslararası uygulamalara da yer verildi. Çin, Güney Kore ve ABD’nin Florida eyaletindeki düzenlemeler örnek gösterilirken, bazı Avrupa ülkelerinde de çocukların sosyal medya ve akıllı telefon kullanımına yönelik kısıtlamaların tartışıldığı belirtildi.

Türkiye’de ise BTK tarafından 13 yaş altındaki çocukların sosyal ağlara erişimine ilişkin 5651 sayılı kanunda düzenleme yapılması yönünde çalışmalar yürütüldüğü aktarıldı.

“AKRAN NEZAKETİ” İÇİN ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR

Raporda, zorbalıkla mücadelede yalnızca olay gerçekleştikten sonra müdahale edilmesinin yeterli olmadığı, önleyici politikaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Bu kapsamda “Zorbalıktan Uzak Programı”nın Türkiye’de pilot uygulamalarla hayata geçirildiği belirtilirken, çocuklara küçük yaşlardan itibaren dijital ortamlarda etik ve saygılı iletişim kurallarının öğretilmesi önerildi.

BTK’nın da siber zorbalığı “siber nezakete”, akran zorbalığını ise “akran nezaketine” dönüştürmeye yönelik akademik çalışmalar yürüttüğü ve Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak saha araştırması planladığı bildirildi. >>>Mustafa BAYER